İstanbul Anadolu 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2020/566 K.2022/8

T.C. İstanbul Anadolu 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2020/566 Esas

KARAR NO: 2022/8

DAVA

Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ: 16/11/2015

KARAR TARİHİ: 13/01/2022

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

İDDİA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkil şirketin, ----- şube sınırlan İçinde bulunan muhtelif yollar-----bedelle, davalı alt işveren şirkete verdiğini, ---- tarihli geçici kabul tutanağı ----- davalı şirketin işini bitirdiğini, müvekkil şirketin, davalı şirkete ---- Tarihli fatura kestiğini, davalının da bu işten dolayı müvekkil şirkete ---ödeme yaptığını, bakiye ---- ödenmediğini, davalıya ----- ihtarname gönderilmiş ise de olumsuz cevap aldığını öne sürerek, -------- fatura tarihinden itibaren işleyecek ticari faiziyle birlikte tahsiline karar verilmesini, yargılama giderlerinin ve vekalet ücretinin davalının üzerinde bırakılmasını talep ve iddia etmiştir.

SAVUNMA

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkil ile davacı arasında, söz konusu iş için---- tarihli sözleşme imzalandığını, İşin eksiksiz bitirilerek davacıya teslim edildiğini, davacı şirketin müvekkiline ---- fatura gönderdiğini, müvekkil şirketin, Davacının talimatı doğrultusunda davacının ödemesi gereken ---- tahakkuklarını ödediğini, davacının talep ettiği ---davacının ödemesi gereken ----- ödendiğini, davacıya bir borcunun bulunmadığını savunarak davanın reddi ile masraf ve vekalet ücretinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep ve iddia etmiştir.

DOSYA SAFAHATI

Mahkememizce -----arihinde, Taraflara ait ticari defterler üzerinde yapılan inceleme neticesinde düzenlenen işbu raporda varılan tespitte de belirtildiği üzere, ticari kayıtlar arasındaki ihtilafın, davalının toplam----- davacı aleyhine borç kaydetmesinden kaynaklandığı, bu kayıt ve ödemelerden -------- davacının da sorumlu olduğu, bu haliyle ----- kaydın doğru olduğu, ------- gereğince tamamen davalıya ait olması sebebiyle-----yapılan ödemenin tamamen davalıya ait olması sebebiyle ------ ödeme kaydının ve sözleşmede tüm masrafların bedele dahil edildiği yönündeki hüküm itibariyle--- ödeme kaydının yerinde olmadığı,

bu kapsamda davacının, ------ bakiye fatura alacağının yerinde olmasına rağmen davalının yapmış olduğu -------- bu alacaktan mahsup edilmesi gerektiği, bu haliyle davacının, davalıdan -------- alacaklı olduğu, sözleşmede muacceliyete ilişkin bir hüküm olmadığı, davacı tarafından sunulan ihtarnamenin tebliğ şerhi sunulmadığı gibi geçmişe yönelik temerrütün mümkün olmadığı değerlendirilmekle davanın açılmasından evvel davalının temerrütünün oluşmadığı kabul edilerek davanın kısmen kabulüne kara verilmiştir.

Mahkememizce verilen karar davalı vekilince süresinde ve usulünce istinaf edilmiştir.

İstinaf talebi üzerine ------ tarihli ilamı ile, Mahkemece ikinci son bilirkişi raporu hükme esas alarak davanın kısmen kabulüne karar verilmiş ise de, mahkemece alınan ilk bilirkişi raporunda davacı alacağı ------karara dayanak yapılan ikinci son bilirkişi raporunda ise ---- olarak belirlenmiştir.

Davalı tarafça her bir bilirkişi raporuna karşı ileri sürülen itiraz sebepleri karşılanmadığı gibi, bilirkişi raporları arasında belirlenen tutar yönünden de önemli oransızlık bulunduğu ve ancak bu çelişkinin de giderilmediği anlaşılmaktadır.

O halde, mahkemece yargılama sırasında alınan her iki bilirkişi raporu arasındaki çelişkinin tarafların itirazları da gözetilerek giderilmesi için yeniden seçilecek bilirkişi/bilirkişi heyetinden yeni bir rapor alınması ve sonucuna uygun yeniden esas hakkında hüküm kurulması gerekçesiyle mahkememizce verilen karar kaldırılmıştır.

DELİLLERİN İNCELENMESİ VE GEREKÇE

Dava, faturaya dayalı bakiye alacağın tahsili istemine ilişkindir.

1- -------- İncelemesi: Davalı vekili tarafından

dosya kapsamında sunulan ------- ilişkin dekontlar aşağıdaki bilirkişi raporunun----sayfasındaki tabloda detaylı olarak incelenmiş olup davalı tarafından sözleşme damga vergisi ve ihale harçları ------- olmak üzere toplam ------------- tutarında davalı tarafından davacı adına -------- tutarında ödeme yapıldığı ve bu ödemelere ilişkin davalının kendi ticari defterlerinde davacı cari hesabına borç kaydı girildiği görülmüştür.

2- İhtarname İncelemesi:

2.a- Davacı vekili tarafından keşide edilen ihtarname incelemesi; Davacı vekili tarafından davalı tarafa gönderilen ------------ bedelli faturası muhatap şirketinize tebliğ ve kaydedilmiştir. Buna karşılık olarak tarafınızdan müvekkil şirketin hesabına -----ödeme yapılmıştır. Tarafınızdan müvekkil şirkete ödenmeyen ------ fatura tarihinden itibaren

işleyecek ticari faizi ile beraber yatırmanızı talep eder, aksi takdirde icra ve dava yoluna gideceğimizi ihtar ederim…” Şeklinde belirtildiği görülmüştür.

2.b- Davalı vekili tarafından keşide edilen ihtarname incelemesi; Davalı vekili tarafından davacı tarafa gönderilen ------içeriğinde;-------Muhatap tarafından keşide edilen -----muhataba herhangi bir borcu olmadığı gibi aksine müvekkil şirketin muhatap şirketten alacağı bulunmaktadır. Buna ilişkin şirkete ihtarname keşide edilmiş ve icra takibi başlatılmıştır. Tüm bu nedenlerle söz konusu ihtarnameyi itirazlarla tüm yasal yollara başvurma haklarımız saklı tutuğumuzu bildiririz…” Şeklinde belirtildiği görülmüştür.

SÖZLEŞME İNCELEMESİ

1. Taraflar İşveren Firma: -----Alt İşveren Firma----

2. Sözleşmenin Konusu : İşveren ---- ihale gereği ------yaptığı sözleşmeyle taahhüt altına alınan sözleşme konusu ihale ile taahhüt altına alınan bu işe ait sözleşme ekleri ve yapım işleri ve teknik şartnamesine uygun bir şekilde yapılmasından

ibarettir.

5.Ödeme ve Tarihi: Bu sözleşme kapsamında-----no.lu ihale gereği----- yaptığı sözleşmeyle taahhüt altına alınan ------

temel takviye yapılması inşaatı işi ihale ile kesinleşen faturaların tamamı ----İşverenin banka hesabına ödenecektir. İşveren,----------işverenin banka hesabına ödenecektir.

5.İşin Süresi: İşverenin ------yaptığı sözleşmenin imzalandığı tarihten itibaren

5(beş) gün içinde Yapım işleri genel şartnamesi hükümlerine göre taraflarca imzalanacak tutanak ile yer teslimi yapılarak işe başlanacaktır. Alt işveren taahhüdün tümünü, işverenin yazılı teslim tutanağı ile teslim tarihinden itibaren ------ tarihine kadar tamamlayarak geçici kabule hazır hale getirmek zorundadır.

8. Teminat

8.1. Kesin Teminata İlişkin Hükümler: İşverenin kuruma vermiş olduğu -------

teminat çekini teslim edecek ve işveren bu çekin teminat çeki olarak kabul beyan ve taahhüt eder. İşbu çek taraflar arasında imzalanan ve alt işveren tarafından verilecek hizmet borcunun teminatı olarak verildiğinden, İşveren bu teminat çekini sadece ve sadece tarafla arasında akdedilen------ tarihli sözleşmenin amacı ile teslim aldığını, teminat çekini hiçbir şekilde 3. Şahıs ve/veya firmalara ciro, devir ve temlik etmeyeceğini kabul ve taahhüt eder.

12. İdari Şartlar:

12.2. İşverenin idare ile yapmış olduğu sözleşme alt işveren çalıştıracağı işçilerin kalacakları------ gidişlerini organize edecektir. Alt işveren çalıştırdığı şantiye çalışma düzenine uymalarını sağlamakla yükümlü olup -----tüzüğü ile ilgili her türlü güvenlik önlemlerini almakla yükümlüdür. Alt işveren iş ile ilgili -------açıp bu işle ilgili çalıştıracağı işçilerin sigorta primlerini ve bunlarla ilgili tüm yükümlülükler alt işverene ait olacaktır.

12. Vergi ve Harçlar: Bu sözleşme ile ilgili tüm giderler ile vergi, resim ve damga vergisi de dahil taraflarca ------ oranında ödenecektir. Bu ödemelerin yapılmasından önce Madde 3’ de belirtilen vekâletname gayri kabulü rücu alt işverene teslim edilmiş olacaktır.

İşverenin ödememesi ---ödeme yapmak durumunda kalması halinde İşveren, Alt işverene ödediği bedeli anında nakden ve defaten ödemeyi kabul eder...” Şeklinde kararlaştırıldığı ve --------- tarihide taraflarca imzalandığı görülmüştür.

Mahkememizce kaldırma ilamı kapsamında inceleme yapılarak rapor tanzimi için dosyanın ------ oluşan bilirkişi kuruluna tevdi edilmesine karar verilmiştir.Bilirkişi kurulu tarafından tanzim edilen rapor mahkememizce denetime açık ve hüküm kurmaya elverişli görülerek hükme esas alınmıştır.Tacir olan tarafların dosya kapsamında yer alan bilirkişi marifetiyle incelenen ---- yılına ilişkin ticari defterlerinin TTK ve VUK hükümlerine uygun tutulduğu, her iki tarafın defter kayıtları karşılaştırıldığında;

davacının kendi defterlerinde davalıdan ----alacaklı gözüktüğü, davalının ise kendi defterlerinden davalıya--- borçlu gözüktüğünün tespit edildiği, davacı defterlerinde, davalı tarafından davacı adına yapılan vergi ve ---ödemelerine ilişkin kayıtların yer almadığı bu nedenle tarafların defterlerinin birbiri ile uyumsuz olduğu görülmüştür.

Somut olayda, davacı yüklenici, davalı taşeron ile ---tarihinde akdedilen sözleşmeye göre davalının ------- asfalt sathi kaplama yapılması işini üstlendiği, sözleşme konusu iş için davalı şirkete ----fatura kestiğini, davalının ---- ödeme yaptığını, bakiye ----ödenmediğini ileri sürerek bu miktarın davalıdan tahsili istemiş, davalı taşeron şirket ise davacının ödemesi gereken ---- tahakkuklarını kendisinin ödediğini, davacıya borcunun bulunmadığını, uyuşmazlığın davalı tarafça yapıldığı iddia edilen ----ödemelerinin davaya konu bakiye alacaktan mahsubunun gerekip gerekmediği, gerekli ise miktarının ne kadar olduğu noktasında toplandığıdır.

Taraflar arasında TBK m. 470 vd. anlamında eser sözleşmesi niteliğinde sözleşme bulunmaktadır.

Davacı yüklenici bu sözleşme nedeniyle ------alacaklı olduğunu iddia ederken, davalı iş sahibi sözleşmenin ifası sırasında yüklenici tarafından ödenmesi gereken bazı kalemlerin kendisi tarafından ödenmiş olduğunu, bu nedenle davacıya borçlu olmadığını iddia etmektedir.------ maddesinde işin yapımı sırasında işle ilgili çalıştırılan işçi ve personele ait olan vergi, ---- bunlara ilişkin tüm yükümlülüklerin yüklenici tarafından karşılanacağı düzenlenmiştir. ------Maddesinde ise sözleşme ile ilgili tüm giderler ile vergi, resim ve damga vergisi dâhil taraflarca----- oranında ödenecektir.

Davalı taraf, yüklenicinin sorumluluğunda olan bu ödemelerin kendisi tarafından yapıldığını iddia etmekte olup, mali incelemede bu ödemelerin davalı tarafından yapıldığı tespit edilmiştir. TBK m. 83 uyarınca işin bizzat borçlu tarafından ifa edilmesinde alacaklının menfaati bulunmadıkça borçlunun borcunu şahsen ifa etmek zorunda olmadığı düzenlenmiştir.

Para borcuna ilişkin bu ödemelerin davalı tarafından yapılmış olması, bu ödemelerin davacıdan talep edilemeyeceği anlamına gelmediğinden, davacı alacağından söz konusu davalı ödemelerinin düşülmesi gerekir.

Tüm bu hususlar çerçevesinde dava konusu faturalar, ödeme, sözleşme ve dosya kapsamında sunulan diğer deliller irdelendiğinde; davalı tarafından davacı adına ödenen sözleşme damga vergisi, ----------ödemelerine ilişkin belge ve kayıtlar aşağıdaki tabloda detaylı olarak irdelendiğinde.

Davalının ödemiş olduğu --- tutarlı damga vergisi ve ihale harç bedelini taraflar arasında akdedilen ---- oranında payına düşen -- davalının ödemiş olduğu---- prim ödemelerini, --maddesi hükmü gereği alt işverenin ödemesi gerekeceği, bu nedenle bu tutarı talep edemeyeceği, davalının ödemiş olduğu ---- ödemelerini ---- eş deyişle davalının davacı işveren adına ödemiş olduğu toplamda--- ödemelerinin az yukarıda izah edildiği üzere ---tutarını talep edebileceği, bu durumda dava konusu ---tutarındaki davacı alacağının ---- tutarında talep edebileceği değerlendirilmiş olup, davanın kısmen kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.