İstanbul Anadolu 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/305 K.2025/448

T.C. İstanbul Anadolu 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2021/305 Esas

KARAR NO : 2025/448

DAVA

İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 06/05/2021

KARAR TARİHİ : 27/05/2025

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

İDDİA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: müvekkilinin 10/06/2020 tarihinde ----------- şirketinden ------------- Seri numaralı ----------- ebadında ------------marka 2 adet lastik satın aldığını, satın alınan lastiklerin müvekkili firmaya ait araçlara takıldığını, lastiklerden bir tanesinin 10/12/2020 tarihinde araç seyir halindeyken araç sürücüsü ve araçtaki malları tehlikeye sokacak şekilde aniden patlayarak parçalandığını, müvekkilinin garantisi halen devam eden patlamış lastiği değiştirerek lastiği davalı ----------- firması aracılığıyla ----------- firmasına garanti incelemesine gönderdiğini,

----------- firması patlayan lastiği incelemek suretiyle 23/12/2020 tarihinde rapor hazırladığını, ilgili raporda “İncelenen lastikte herhangi bir üretim, malzeme ve işçilik hatası tespitedilememiştir. Çalışma şartlarına uygun olmayan hava basıncı ve/veya aşırı yük ile kullanım sırasında oluşan aşırı esneme sonucu hasar.

Detaylı bilgi için müşteri hizmetlerine başvurabilirsiniz” denildiğini, lastiğin patlamasında müvekkilinin kusurlu olduğu, lastiğe uygun hava basıncında kullanmadığını veya aşırı yük taşıdığı iddia edildiğini, firmanın lastiğin parçalanmasını garanti kapsamına dahil etmediğini, iade/değişim işlemlerini gerçekleştirmediğini, iddiaların asılsız olduğunu, müvekkilinin sırf bu araçta kullanılacak tekerleklere uygun hava basıncını basabilmek için özel bir basınç ölçüm makinesi dahi satın aldığını, tekerleklere fazla ya da az hava basıncı basılmış olmasının söz konusu olmadığını, tekerlekler ile fazla yük taşınmadığını, müvekkilinin kargo,

taşımacılık ve nakliye işi yapmadığını, yalnızca kendi ürettiği malzemeleri bu araçla taşıdığını, kendi ürettiği malzemelerin stor perde işinde kullanılan küçük, hafif plastik aksamlar olduğunu, bütün kamyonet bu hafif parçalarla doldurulsa dahi büyük ve yük sınırını aşacak bir şekilde ağırlık teşkil etmeyeceğini, müvekkilinin kullanımından dolayı bir ihmal olmadığını, müvekkilinin patlayan bu lastik sebebiyle takım olması sonucu 2 lastiği de değiştirmek zorunda kaldığını, bu iki lastik yerine 21/01/2021 tarihinde alınan 2 adet---------- marka lastik toplamda 4.600,00 TL'ye satın alındığını,

bu kapsamda ----------İcra Müdürlüğü --------- esas numarası ile icra takibi başlatıldığını, borçlu tarafından takibe itiraz edildiğini, arabuluculuk yoluna gidildiğini ancak anlaşmanın sağlanamadığını iddia ederek; davanın kabulünü,---------İcra Müdürlüğü --------- esas sayılı icra takibine yapılan itirazın iptalini, alacağın likit olması nedeniyle davalıların %20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılardan tahsilini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA

Davalı ------------ vekilinin cevap dilekçesinde, özetle, açılan bu davada müvekkiline husumetin yöneltilemeyeceğini, müvekkilinin taraflar arasında cereyan eden uyuşmazlık konusu ticari işlemin tarafı olmadığını, iş bu davanın Tüketici Mahkemesinde görülmesi ve lastiklerin satın alan tarafın tüketici olarak kabul edilmesi halinde ilgili kanun düzenlemesi kapsamında lastik üreticisi olarak müvekkili firmaya husumetin yürütülebileceğini, TBK 227 maddesi uyarınca satıcının satılanın ayıplarından sorumlu olduğu hallerde alıcı satılanı geri vermeye hazır olduğunu bildirerek sözleşmeden dönme,

satılanı alıkoyup ayıp oranında satış bedelinden indirim isteme aşırı bir masrafı gerektirmediği takdirde bütün masraflar satıcıya ait olmak üzere satılanın ücretsiz onarılmasını isteme, imkan var ise satılanın ayıpsız bir benzeri ile değiştirilmesini isteme hakkına sahip olup, davacının bu maddede öngörülen haklarını ancak ürünlerin satıcısına karşı ileri sürmesi mümkün olduğunu, uyuşmazlık konusu olay ile ilgili olarak Türk Borçlar Kanunu ve Türk Ticaret Kanununda yer alan düzenlemeler kapsamında, ayıp iddiası ile ilgili olarak ürünlerin davacı firmaya satıcısı olmayan müvekkili firmaya husumet yöneltilemeyeceğini,

süresinde ve usulüne uygun şekilde ayıp ihbarının yapılmadığını, müvekkilinin davacı tarafın alacak iddia ve talebini aleyhine başlatılan icra takibi ile öğrendiğini, davacının yasal sorumluluklarını yerine getirmeksizin müvekkiline karşı talepte bulunmasına itiraz ettiklerini, müvekkili tarafından üretimi yapılan lastikler ile ilgili ileri sürülen ayıp iddiasının gerçeği yansıtmadığını, davacının başvurusu üzerine ilgili lastiğin incelemesinin yapıldığını, inceleme sonucunda lastikte herhangi bir üretim, malzeme ve işçilik hatasının bulunmadığını,

lastikteki sorunun çalışma şartlarına uygun olmayan hava basıncı ile kullanımından kaynaklandığının anlaşıldığını, ürünün ayıplı olduğunun tespiti halinde davacı taleplerinin kapsamı TBK 223.maddesinde belirlendiğini iddia ederek; husumet itirazı sebebiyle öncelikle müvekkili firma aleyhine açılan davanın reddini, davanın esastan reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasını talep ve beyan etmiştir.

Davalı ---------- vekilinin cevap dilekçesinde, davaya ve icra takibine konu lastikler için müvekkilinin üretici konumunda olmadığını, direk satıcı durumunda olduğunu, davacı tarafın talep ettii tazminattan müvekkilinin sorumluluğunun bulunmadığından dolayı müvekkili için davanın husumet yokluğundan reddedilmesi gerektiğini, davacı tarafın dava dilekçesinde bahsetmiş olduğu zarar karşılanma hususunda müvekkili firma aracılığı ile üretici firmaya 1 Adet Lastiği gönderildiğini, üretici ------------Ş.

Lastik parçalanmasının uygunsuz hava basıncı ve araca aşırı yükleme sonucu meydana geldiği belirttiğini, davacı tarafın beyan ettiği üzere lastiklerin çift olarak kullanımı yasal zorunluluk olmadığını, davacı tarafın keyfe kader 2 lastik değiştirdiğini ve ilgili başka markadan başka model aldığı için lastiğin faturasını rücu etmek için icra takibi başlatıldığını, lastiklerin takım olduğu iddiasının gerçek olsa dahi iş bu oluşan zararın tazmini için aynı marka aynı model lastik alınması gerektiğini, davalının kendi kusurunu gizlemek için sanki 2 adet lastik parçalanmış gibi 2 adet lastik aldığını,

ilgili icra takibinde 2 adet lastik bedelinden başlattığını, lastiklerin birim başı ücretinin 2.330,00 TL olduğunu savunarak; davanın müvekkili yönünden husumet yokluğu nedeniyle reddini, davanın reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasını talep ve beyan etmiştir.

DELİLLER

----------- Teknik Üniversitesi Rektörlüğü, ,------------- Üniversitesi Rektörlüğü, ------------ Üniversitesi Maden Metalurji Ve Malzeme Mühendisliği Bölümüne, ----------- Üniversitesi Rektörlüğü, ------------ Üniversitesi Maden Metalurji Ve Malzeme Mühendisliği Bölümüne, -------------- İcra Dairesi'ne müzekkere yazıldığı görüldü. Dosyaya14/12/2021 tarihli bilirkişi raporu, 03/05/2024 tarihli bilirkişi heyet raporu, 13/05/2024 tarihi ve 27/04/2025 tarihli bilirkişi heyeti ek raporunun sunulduğu görüldü.

DELİLLER

Metalurji ve Malzeme Mühendisi ------------ tarafından hazırlanan 14/12/2021 tarihli raporda aşağıdaki tespitin yapıldığı görülmüştür:Metalurji Mühendisi -----------, Kimyager ------------ ve Makine Mühendisi Bilirkişi ----------- tarafından hazırlanan 13/02/2024 tarihli heyet raporunda aşağıdaki tespitlerin yapıldığı görülmüştür.

Kara taşıtları lastiklerinin fabrikasyonunda çok sayıda lastik üretmek için gerekli hammadde hamurun bir seferde hazırlanarak bunların küçük parçalar şeklinde şekillendirilmesi ile münferit lastikler üretildiği düşünülecek olursa davaya konu lastik malzemenin ham maddesinde gizli bir ayıp olmasının düşük bir olasılık olacağı değerlendirilebilir, zira ham maddede bir ayıp bulunması halinde bunun aynı partide üretilen tüm lastiklerde ortaya çıkacağı açıktır.

Dava dosyasında ilgi üretim partisinin tümünü ilgilendiren bir şikâyete dair belge bulunmaması nedeniyle söz konusu hasarın sadece dava konusu lastikle sınırlı münferit bir olay olduğu kanaati oluşmuştur. Dolayısıyla dava konusu lastikte bir ayıp mevcut ise bu ham maddeden değil ancak münferit lastiğin üretim sürecinden kaynaklı bir ayıp olabilir. Genel olarak münferit bir lastikte oluşan bir üretim ayıbı ise gözle fark edilebilecek türden bir ayıp olmalıdır.

Ancak dava konusu lastikte böyle bir bulguya ait de bir bilgi bulunmamaktadırİnceleme konusu lastik yüzey mukavemet ve darbe şartlarına özellikle 28.12.2020 tarihli ----------- plakalı, --------- Arıza: --------- Talep nolu, Bayi: --------ŞTİ. tarafından talep edilen ve ----------- yetkilerince yapılan inceleme raporu incelenmek suretiyle lastik yüzey üzerinde darbe ve mukavemete karşı kullanılan kimyasal hammadde emtiasında meydana gelen yüzey yapısı ve lastik üzerinde darbe, zedelenme, konularında aracın korunmasında ortak uyum ve benzerlikler sunulan deliller incelenerek anlaşılamadığından,

inceleme konusu ----------- plakalı araca yönelik faturaya konu lastiklerin istenilen standart şartlarda satış ve teslimatının sağlandığı, uygunsuzluk olarak belirtilen lastik üzerinde darbe, zedelenme, delinme ve kanırtma, patlama, yırtılma vb. Konularında meydana gelen yüzeysel arıza mukavemet zayıflaması ve darbe hasarında: patlama, yırtılma, atma, kabarma, kopma, aşınma vb. lastik hasarının emtianın yetersiz ve hatalı imalat üretim koşullarından kaynaklandığı yönünde dosya içeriğinde mevcut tüm bilgi, bulgu, rapor vb. belgeler incelendiğinde kuvvetli delil bulunmadığı,

inceleme konusu zararın neden kaynaklandığı yönünde dosyadaki belge ve bilgilerden tespitin mümkün olamadığı,Bu minvalde inceleme konusu araç lastiğinde aracın kapalı garaj şartlarının lastik yapısı itibariyle lastik yüzeyde mevcut beyan edilen (delinme, atma, kabarma,

kopma vb.) kuvvetle muhtemel olamayacağı,İnceleme konusu lastiğe yönelik satın alma esnasında lastikte standart dışı bir duruma yönelik tutanak vb. tutulmadığı ve seçimlik hakkın kullanılmasında herhangi bir itirazi kaydı oluşturulmadığı dolayısıyla lastik yüzeyinin standart aralığına çok yakın kaldığının düşünüldüğü,Lastiklerin kullanım koşullarında çok farklı ağır yol koşullarına maruz kalabilme olasılığının mevcut olduğu (çukura düşme, yol kenarına sürtme, kesici maddelerin üzerinden geçme vb) dış etkilerin yol durumuna ve araç sürüşüne göre oluşmasının hayatın olağan akışında son derece normal olduğu,

İnceleme konusu lastikte düzenli bakım ve kapalı garaj muhafaza şartlarında elde edilen veriler aracılığıyla kuvvetle muhtemel lastiğin mukavemetine karşı kullanılan kimyasal hammadde emtiasının lastik yüzeyinde dışsal darbe almadıkça; delinme, patlama, yırtılma, kopma, kabarma, kanırma, atma vb. şeklinde kusur oluşturamayacağı.Aynı heyetin 03/05/2024 ve 24/04/2025 tarihli raporlarında aynı değerlendirmelerin yapıldığı görülmüştür.

Mahkememizce 21/01/2025 tarihli celsede "1-Dosyanın bir önceki celse ara kararı gereğince bilirkişiye verilmesine, 2- Bilirkişiye 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 278/4 maddesi uyarınca yerinde inceleme yetkisi verilmesine, bu işlemin icrası sırasında tarafların hazır bulunabileceğinin taraf vekillerine ihbarına, taraf vekillerine bilirkişinin kendilerine ulaşabilecekleri telefon numarasını mahkememize bildirmesine, 3-Dava konusu lastiklerin yerinde inceleme mahallinde davacı tarafından hazır edilmesine,

inceleme masraflarının daha sonra faturası mahkememize ibraz edilmek üzere inceleme anında davacı tarafça karşılanmasına," karar verilmiş, davacı vekilince ara karar gereği lastiklerin kimyasal kompozisyonunun incelenmesi için inceleme masrafının karşılanmadığı ve bunun sonucu 24/04/2025 tarihli raporun dosyaya ibraz edildiği görülmüştür.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

Dava, davalı ----------- Şirketi'ne karşı dava konusu lastiklerin ayıplı imalatından kaynaklanan haksız fiil nedeniyle, davalı ----------- Şirketi'ne karşı ise taraflar arasındaki satım sözleşmesinden kaynaklanan satım konusu lastiklerin ayıplı olması nedeniyle tazminat alacağının tahsili için başlatılan --------- İcra Dairesi ---------- Esas sayılı takibine vaki itirazın iptali davasıdır.

Mahkememizce yapılan değerlendirmede, davacının davalı ----------- Şirketi'nin sorumluluğuna gidebilmek için bu şirketin kusurunu, hukuka aykırı ve kusurlu fiilini ve hukuka aykırı kusurlu fiil ile zarar arasındaki nedensellik bağını ispatlamakla, davalı ---------- Şirketi'nin sorumluluğuna gidebilmek için satım ve dava konusu lastiklerin satım sözleşmesi kapsamında ayıplı olarak teslim edildiğini ispatlamakla mükellef olduğu, yukarıda atıf yapılan bilirkişi raporları dikkate alındığında davacı tarafından dava konusu lastiklerde üretimden kaynaklanan ayıp ve satım sözleşmesinden kaynaklanan ayıplı ifa hususlarının ispatlanamadığı,

davacı tarafça lastiklerin kimyasal kompozisyonunun incelenmesi için gerekli masrafın da yatırılmadığı, tüm bu nedenlerle ispatlanamayan davanın reddinin gerektiği kanaatine varılmış, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.