İstanbul Anadolu 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/628 K.2022/53

T.C. İstanbul Anadolu 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2021/628 Esas

KARAR NO : 2022/53

DAVA

Zayi Belgesi Verilmesi

DAVA TARİHİ : 24/09/2021

KARAR TARİHİ : 27/01/2022

Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı şirketin faaliyet konusunun ---- temas ------- sözleşmesi yapmak olduğunu, isteyenlerle ------ ---- araya getirdiğini, sigorta sözleşmesinin akdinden önceki hazırlık çalışmalarını yapmak ve gerektiğinde bu sözleşmelerin uygulanmasına yardımcı olmak olduğunu------- tarihinde, ----- toplanıldığı sırada pay defterlerinin kaybolduğunun tespit edildiğini, davacı şirkete ait pay defterlerinin de bahsi geçen------------ zayi olduğunu, pay defterlerinin davacı ---- elinden çıktığını, bu nedenle davacı şirkete ait pay defterlerinin zayi olduğuna dair taraflarına zayi belgesi verilmesini talep ve dava etmiştir.

DELİLLERİN İNCELENMESİ VE GEREKÇE

Dava; Hukuki niteliği itibariyle davacı şirketin pay defterinin zayi olması sebebiyle açılan TTK 82/7. maddesi uyarınca zayi belgesi verilmesi isteminden ibarettir.

Bilindiği gibi TTK. m. 82/7'de:"Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir." zayi belgesi verilme şartları düzenlenmiştir. TTK. m.82/7'de hangi hallerde zayi belgesi verilebileceği belirtilmiş olup, davacının zayi belgesi talep edebilemesi için zayi olan belgenin korunması için gerekli dikkat ve özeni göstermiş olması, belgenin onun iradesi dışında ve elinde olmayan bir nedenle zayi olmuş olması gerekmektedir.

Somut olayda defterin taşınırken kaybolduğu iddia edilmiş olunup, taşınma olayı TTK 82.maddede sayılan veya benzeri bir olay olmadığı gibi, taşınma sırasında kaybolması defterin saklanması için gerekli özenin de gösterilmediğini göstermektedir.

Bu itibarla basiretli bir tacirin saklamakla mükellef olduğu ticari defter ve müstenidatı belgelere gereken özen ve ihtimamın gösterilmesi gerektiği, davacının pay defterini ise bu özen ve yükümlülüğünün ihlali sonucu taşınırken kaybettiği anlaşılmıştır. Hal böyle olunca TTK 82/7 maddesi gereği zayi kararı verilmesi koşullarının oluşmadığı kanaatine varılmıştır. Nitekim bu hususta --------- mahkemesinin.

"Tüm dosya kapsamına göre, zayi belgesi verilmesi talebinde bulunan bir tacirin, saklamakla yükümlü olduğu defterin veya belgenin yangın, ---- veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle zayi olduğunu iddia ve ispat etmesi gerektiği, somut davada ise davacı vekilinin müvekkili şirkete ait ---- kaybolduğunu iddia ettiği ve yangın, ------ gibi bir -------- sebebiyle karar defterinin zayi olduğu yönünde bir iddiada bulunmadığı, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 82/7. maddesinde düzenlenen koşulların gerçekleşmediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir." içeriğinde kararını onadığı anlaşılmıştır.

Tüm dosya kapsamı, toplanan deliller, Yerleşik içtihatlar birlikte değerlendirildiğinde, davanın TTK 82/7 uyarınca açılan pay defteri kaybına ilişkin zayi belgesi verilmesi isteminden ibaret olduğu, kanunen sınırlı olarak sayılmayan ancak davacının özen yükümlülüğünü ihlali anlamına gelmeyecek deprem,sel,yangın,doğal afet gibi irade dışı sebeplerle zayi belgesi istemli dava açılabileceği, davacının gerekli özen yükümlülüğünü yerine getirdiği halde pay defterinin kaybolduğunu ispatlayamadığı, nitekim taşıma sırasında belgenin zayinin davacının gerekli özeni göstermediğine işaret olduğu, TTK 82/7 uyarınca zayi kararı verilmesi koşullarının oluşmadığı kanaatine varılmış olmakla davanın reddine karar vermek gerekmiştir.