İstanbul Anadolu 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/810 K.2024/114

T.C. İstanbul Anadolu 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2021/810 Esas

KARAR NO: 2024/114

DAVA

Tazminat (Sözleşmeden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ: 02/04/2021

KARAR TARİHİ: 08/02/2024

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Sözleşmeden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

İDDİA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin anlaşma yaptığı bankalar için gayrimenkul değerleme raporu düzenlediğini, davalı ...Ş. 'nin ise müvekkili şirket lehine bu gayrimenkul değerleme raporlarının hatalı olması ve bankanın zarara uğraması tehlikesine karşı 21/08/2015 tanzim tarihli ve --------- no’lu poliçe ile mesleki sorumluluk sigortası düzenleyerek bu tür zararları karşılayacağına dair teminat verdiğini,

30.03.2016 tarihinde müvekkili tarafından tanzim edilen --------- banka referans numaralı rapor sunulduğunu banka tarafından hatalı bulunduğunu ve müvekkilinden bu hatalı rapor nedeniyle taksitler halinde 160.770,00 TL. tahsil edildiğini, müvekkilinin 09.1.2020 tarihli dilekçe ile davalıya başvuruda bulunularak 160.770,00 TL’lık hasarın ödenmesini talep ettiğini, -------- şirketi --------- hasar no’lu dosyasının açıldığını, ancak bu güne kadar müvekkiline ödeme yapılmadığını, davalı tarafından hasar ödemesinin eksik evrak gerekçesi ile yapılmadığını belirterek,

160.770,00 TL'nin başvuru tarihi olan 09.1.2020 tarihinden itibaren ticari (reeskont avans ) faizi, yargılama giderleri ve vekalet ücreti ile birlikte --------Ş. ‘nden alınarak müvekkiline ödenmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin adresinin -------- olduğunu, genel yetki kuralı gereğince davaya bakmaya yetkili mahkemenin-------- Mahkemeleri olduğunu, zaman aşımı itirazlarının bulunduğunu, haksız ve yersiz davanın reddi gerektiğini, yargılama sırasında müvekkilinin poliçe limiti ve muafiyet tutarlarının gözetilmesini, yargılama masrafları ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;Dava mesleki sorumluluk sigortası kapsamında dava dışı bankaya yapılan ödemenin rücuen tahsili amacıyla davalı ... şirketine karşı açılan tazminat davasıdır. --------- tarihli kesinleşen yetkisizlik kararı ile dosya mahkememize tevzi olmuştur.Davacı -------- şirketi ile dava dışı -------- şirketi arasında 26.08.2014 tarihinde akdedilmiş Değerleme (Ekspertiz) Hizmet Sözleşmesi bulunduğu,

İşbu hizmet sözleşmesine istinaden Davacı şirketin dava dışı --------- Bankası kredi müşterisi ------- ait ------ ili, ------ ilçesi, -------- Köyü, -------- Mevkii,-------- ada, -------- parselde konumlu tarla vasfındaki gayrimenkulüne ilişkin olarak değerleme raporu hazırladığı anlaşılmıştır.Davacı tarafından dava dışı bankaya ödenen ve davalıya rücu edilen dava konusu tutara ilişkin olarak davacı şirket tarafından 30.03.2016 tarihinde dava dışı ------- Bankası kredi müşterisi dava dışı ------- için düzenlenen gayrimenkul değerleme raporunda gayrimenkul için 370.000,00 TL değer biçildiği,

acil satış-yasal durum değerinin ise 295.000,00 TL olarak belirlendiği anlaşılmıştır.İcra Müdürlüğü 12.06.2018 tarihli kıymet takdir raporunda takdir edilen değerin 36.732,75 TL olduğu, Dava dışı ------- Bankası tarafından davacı şirket aleyhine keşide edilen -------Noterliğinin 19.09.2019 tarih ve -------- yevmiye no.lu ihtarnamesinde de banka zararının [kullandırılan kredi - (kıymet takdiri raporunda belirtilen tutar / kredi marj oranı)] formülüyle [230.000,00 - (36.732,75 \ 1,30) = 201.744,04 TL] olarak hesaplandığı ve hatalı ekspertiz raporundan kaynaklanan 201.744,04 TL tutarında zararın alacağın takibe aktarılma tarihi olan 25.04.2018

tarihinden ödeme tarihine kadar işleyecek faizi ile birlikte 15 gün içinde ödenmesinin ihtar edildiği, Dava dışı --------- Bankası Ekspertiz Yönetimi B.B. tarafından davacı ------- şirketine gönderilen 16.12.2019 tarih, -------- no.lu yazısı ile “yapılan görüşmelerde mutabık kalınan 160.770,00 TL’nin 16.770,00 TL’sinin 7 gün içinde peşin ve kalanının da 16.000,00 TL’lik 9 taksitte Alıcı: -------- ---------- no.lu hesabına ödenmesinin” bildirildiği Davacı -------- şirketi tarafından dava dilekçesi eklerinde sunulan ödeme dekontları ve dava dışı ------- Bankası yazısı ekinde sunulmuş olan --------- dekontları incelenmesi sonucunda.

10 taksit halinde toplam 160.770,00 TL tutarında, Alıcı: -------- ---------- no.lu hesabına ödeme yapılmış olduğu görülmüş olup, dekont açıklamalarından ödeme konusunun --------- Bankası -------- 16.12.2019 tarih, ------- no.lu yazısına ilişkin olduğu kanaati edinilmiştir.

Dava konusu işbu ödemeler ayrıntılı bilirkişi raporunda gösterilmiştirDosya kapsamına giren dava dışı ------ şirketi -------- Şubesi cevabı ve eklerinde sunulan belgeler üzerinde yapılan bilirkişi incelemesi sonucunda;- Dava dışı -------- 06.04.2016 tarihinde 230.000,00 TL tutarında ------- Arazi Alım- Yatırım kredisi kullandırıldığı,

- 06.04.2016 kredi kullandırım tarihinde dava konusu ekspertiz raporuna ilişkin gayrimenkul üzerine 600.000,00 TL ipotek tesis işlemi yapıldığı, Davaya konu dışında herhangi bir kredi kullandırımı yapılmadığıDava dışı banka tarafından davacı ekspertiz şirketi aleyhine keşide edilen ihtarnamesinden anlaşıldığı üzere bankaca kredilerin 1,30 marjla kullandırıldığı, buna istinaden gayrimenkul ekspertiz değerinin (davacı ekspertiz şirketi tarafından belirlenen değer) kredi marjına bölünmesi suretiyle yapılan hesaplarımızda 370.000,00 TL / 1,30 = 284.615,38 TL tutarına ulaşıldığı,

yani dava dışı bankanın 230.000,00 TL’lik kredi kullandırımının bu tutardan daha düşük olduğu, Davacı ekspertiz şirketi tarafından belirlenen acil satış-yasal durum değerine göre yapılan hesaplarımızda ise 295.000,00 TL / 1,30 = 226.923,08 TL tutarına ulaşıldığı, yani dava dışı bankanın 230.000,00 TL’lik kredi kullandırımının acil satış-yasal durum değerine göre olduğu tespit edilmiş olup sonuç olarak; dava dışı ------- şirketi -------- Şubesi tarafından dava dışı -------.

Davacı -------- şirketi tarafından düzenlenen dava konusu değerleme raporuna göre kredi kullandırılmış ve işbu rapora istinaden 230.000,00 TL tutarında risk üstlenilmiş olduğu ve kredinin teminatı olmak üzere işbu gayrimenkul üzerine ipotek tesis edildiği kanaatine ulaşılmıştır.

Ayrıca dava dışı ------- şirketi -------- Şubesi cevabı ve eklerinde kredi için alınan başka herhangi bir teminata rastlanmamakla; dava dışı bankaca üstlenilen kredi riskinin tek teminatının dava konusu gayrimenkul olduğu sonucuna ulaşıldığı,Dava dışı -------- dava dışı ------- şirketi nezdindeki kredi hesabı ve kredi hesabının bağlı olduğu vadesiz mevduat hesabı ekstreleri üzerinde yapılan incelemeler neticesinde 06.04.2016 tarihinde 230.000,00 TL tutarında tarımsal destekleme kredisi kullandırıldığı,

05.06.2017 tarihinde kredi hesabına 1.335,55 TL kredi gecikme faizi ve 66,78 TL BSMV tahakkuk ettiği, 05.06.2017 tarihinde kredi hesabına 17.614,75 TL faiz ve 650,17 TL BSMV tahakkuk ettiği, Böylece kredi hesabı borç bakiyesinin 249.699,74 TL tutarına ulaştığı, 05.06.2017 tarihinde kredinin 65.699,75 TL’lik kısmının yapılandırıldığı, 25.04.2018 tarihinde kredi hesabında 184.000,00 TL’lik borç bakiyesi ve yapılandırılan 65.699,75 TL’lik borç bakiyesi olmak üzere toplam 249.699,74 TL tutarındaki borç bakiyesinin kat edilerek kanuni takip hesaplarına aktarıldığı, Kredi hesaplarında;

kanuni takip hesaplarına aktarılma tarihine kadar herhangi bir geri ödeme görülmediği, Tespit edilmiş olup; dava dışı banka tarafından kanuni takip hesap (TOA) ekstreleri dosyaya sunulmadığı için daha sonraki hesap hareketlerine ulaşılamamış olup, dava tarihi ve/veya ek rapor tarihimiz itibariyle borç bakiyesinin tespit edilemediği, Ancak, Dava dışı ------- dava dışı ------- şirketi nezdindeki kredi hesabının bağlı olduğu vadesiz mevduat hesabı ekstrelerinde çeşitli tarihlerde parça parça olmak üzere en son 01.02.2023 tarihi itibariyle toplam 62.724,40 TLtutarında icra takibinden tahsilat gerçekleştiğinin tespit edildiği,

Kanuni takip hesap ekstrelerinin dosyaya sunulmamasından dolayı dava tarihi ve/veya ek rapor tarihimiz itibariyle borç bakiyesi tespit edilememekle birlikte. Kanuni takibe intikal eden toplam borcun 249.699,74 TL olduğu dikkate alındığında; vadesiz mevduat hesabında icra takibinden gerçekleştiği tespit edilen 62.724,40 TL’lik tahsilat bu tutardan düşüldüğünde.

(249.699,74 – 62.724,40) = 186.975,34 TL tutarında banka zararı olduğu, davacı -------- şirketi tarafından gerçekleştirilen toplam 160.770,00 TL’lik ödemenin hesaplanan banka zararından daha düşük olduğu sonucuna varıldığı,

Ancak, kredi hesabının kanuni takip hesaplarına alındığı 25.04.2018 tarihinden sonra kredi hesaplarının hareketleri görülemediğinden, tahakkuk etmiş ekstra faiz borçları olması ve/veya vadesiz mevduat hesabına kaydı yapılmadan direkt kredi hesaplarına geçmiş olabilecek tahsilatlar olması ihtimaline karşılık bu hesaplamamızın kesin olmadığının belirtildiği,

Ayrıca Dava dışı ------- şirketi tarafından davacı şirkete keşide edilen ihtarnamelerden, huzurdaki davanın dava dışı -------- dava dışı bankadan kullandığı kredilerin teminatına alınan gayrimenkul ipoteğine ilişkin olduğu ve dava dışı -------- aleyhine başlatılan icra takibinin ------- İcra Dairesinin -------- E. sayılı dosyası olduğu anlaşılmıştır.

Dava dışı ------- şirketi tarafından dosyaya sunulan icra takip özetinin ise; -------- İcra Dairesinin --------- E. sayılı dosyasına ve dava dışı -------- ilişkin olduğu görülmüş olup; dava konusu ile ilişkilendirilemediği için işbu raporumuzda dikkate alınamamış olup İcra takibinin mevcut durumu ile ilgili herhangi bir tespitte bulunulamamıştır.

Davalı ...Ş. cevap dilekçesinde öne sürülen Yargıtay Kararları uyarınca; “burada üzerinde durulması gereken husus, davacının kredi alacağının asıl sorumlusu kredi borçlusu olup, davacı zararının, değerleme şirketi yönüyle kredi alacağının kredi borçlusundan tahsil olanağının kalmaması halinde, doğduğunun kabulü gerekmektedir.” Hükümleri göz önüne alındığında; dava dışı bankanın hatalı ekspertiz raporu nedeniyle uğradığı zararı, davacı değerleme şirketinden talep edilebilmesi için öncelikle ipoteklerin paraya çevrilmesi,

alacağın tahsiline ilişkin yasal yollara başvurulması ve tüketilmesi gerekeceği ve bu yolla alacağın tahsil imkanı kalmaması halinde davacı --------- şirketine başvurabileceği hususunda icra takibi üzerinde herhangi bir inceleme veya tespitte bulunulamamış olup ve dosya kapsamına icra takiplerinden herhangi bir aciz vesikası sunulmadığı da görülmüştürİcra takibi incelenememekle birlikte.

Davacı dava dışı bankaya ilk ödeme yaptığı 18.12.2019 tarihinden ve son ödeme yaptığı 11.01.2021 tarihinden sonraki tarihlerde dava dışı kredi borçlusunun vadesiz mevduat hesaplarına icradan tahsilatların yapılmış olduğu görülmüş olup, kredi borçlularından tahsili için icra yolları tüketilmeden, davacı değerleme şirketinin, dava dışı bankanın zararını tazmin ettiği kanaatine varılmıştır.

Davacı şirketin dava dışı bankaya160.000,00 TL tutarında yaptığı ödemeyi bu yönüyle davalı ... şirketine rücu edip edemeyeceği Mahkemenin takdirine sunulmuştur.

Aynı şekilde Davalı ...Ş. cevap dilekçesinde öne sürülen dava dışı --------Bankasının yapılan değerleme raporları için emsal fiyatlara ilişkin bir sisteminin olup olmadığı, dava konusu değerleme raporunda belirlenen değer ile emsallerle arasında %20’den fazla fark oluşup oluşmadığı, oluştu ise sistemin uyarı verip vermediği hususlarının da dava dışı banka tarafından dosya kapsamına sunulmadığı görülmüş olup işbu konuda da herhangi bir tespitte bulunulamadığına ilişkin kanaat belirtilmiştir.

Dava Konusu Değerleme Raporu Açısından; Davalı firma tarafından hazırlanan raporda tespit edilen değerin yüksek olduğu kanaatine varılmıştır. -------- İcra Müdürlüğü tarafından hazırlanan 25.06.2018 tarihli kıymet takdiri raporunda değerlemenin gelir yöntemine göre yapıldığı, yatırım değeri şerefiyesi hesaplanmadığı hesaplanan değerin düşük olduğu kanaatine varılmıştır.Sigorta Sözleşmesi Açısından;

1. Davalı ... tarafından 09.01.2019 tarihinde -------- numara ile düzenlenen Mesleki Sorumluluk Poliçesinin, Sigorta Süresinin 04.01.2019 –04.01.2020, Sigortalısının davacı taraf olduğu, Sigorta poliçesinin Hazine onaylı Mesleki Sorumluluk Sigortası (**EK 2. Mesleki Sorumluluk Sigortası Genel Şartları) ve aşağıda bahsi geçen ve tamamı devamı sigorta poliçesinde bulunan özel hususlara dayandırılarak kurulduğu,

2. Poliçenin yenileme poliçesi olduğuna gösterir yönde herhangi bir notun poliçede bulunmadığı,

3. Teminat Limitinin Olay Başı 500.000 TL, Yıllık Toplamda 5.000.000 TL (Poliçe Süresince ve Toplamda Maksimum Tazminat) olduğu,

4. Poliçe muafiyeti her bir hasarda “50.000 TL tenzili muafiyet” şeklinde poliçede tanımlandığı,

5. Hasar Oluş Esasının “----------” : 1 yıl (04.01.2018 isabet etmektedir) - olduğunun poliçede belirtildiği,

6. Geriye dönüş tarihi, yeni düzenlenen poliçelerde poliçe başlangıç tarihinden 12 ay öncesi, ara vermeden yenilenen poliçelerde ise, --------Ş.’den yenilenen tüm poliçelerin mesleki sorumluluk sigortası genel şartlarının A.1. Maddesi (b) fıkrası hükümlerine göre düzenlenmiş olması kaydıyla, ilk düzenlenen poliçenin başlangıç tarihinden 36 ay önce olduğu,

7. Değerleme hizmetinin bir banka tarafından verilen krediye güvence teşkil etmek üzere verilmiş olması durumunda talebin iletildiği tarihe kadar tahsil edilmiş tutarlar zarar sayılamayacağından, bu tutarlar Sigortacı tarafından ödenecek tazminat tutarından düşüleceği,

Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde;Dava mesleki sorumluluk sigortası kapsamında dava dışı bankaya yapılan ödemenin rücuen tahsili amacıyla davalı ... şirketine karşı açılan tazminat davasıdır.

Davacı ------- şirketi ile dava dışı ------- şirketi arasında 26.08.2014 tarihinde akdedilmiş Değerleme (Ekspertiz) Hizmet Sözleşmesi bulunduğu, İşbu hizmet sözleşmesine istinaden Davacı şirketin dava dışı -------- Bankası kredi müşterisi ------- ait ------- ili, -------- ilçesi, -------- Köyü, -------- Mevkii,-------- ada, -------- parselde konumlu tarla vasfındaki gayrimenkulüne ilişkin olarak değerleme raporu hazırladığı, Davacı şirketin, zarara neden olunduğu iddia edilen 30.03.2016 tarihli ekspertiz raporunda, ipotekli taşınmazın değerinin 370.000,00 TL olarak belirlendiği,

İcra Müdürlüğü kıymet takdir raporunda takdir edilen değerin 36.732,75 TL olduğu, 17.04.2018 tarihinde dava dışı ------- şirketi -------- Şubesince davacı ------- şirketine banka zararı doğması halinde söz konusu zararın firmadan tazmin yoluna gidileceğinin ihbar edildiği, 20.05.2019 tarihinde dava dışı ------ şirketi ---------Şubesince davacı ------- şirketine hatalı ekspertizden kaynaklanan zararın tazmin edilmesi, alacağın temlik alınması veya ekspertiz değeri üzerinden ihaleye katılması konularında ihtarname gönderildiği,

16.12.2019 tarihinde dava dışı banka tarafından davacı değerleme şirketine “yapılan görüşmelerde mutabık kalınan 160.770,00 TL’nin ödenmesinin” bildirildiği, dava dışı banka tarafından davacı -------Ş’den anlaşma yoluyla 160.770,00 TL tahsil edildiği, Davacı ------- şirketi tarafından düzenlenen dava konusu değerleme raporuna göre kredi kullandırılmış ve işbu rapora istinaden 230.000,00 TL tutarında risk üstlenilmiş olduğu ve kredinin teminatı olmak üzere işbu gayrimenkul üzerine ipotek tesis edildiği, Dava dışı bankaca üstlenilen kredi riskinin tek teminatının dava konusu gayrimenkul olduğu sonucuna ulaşıldığı,

25.04.2018 tarihinde kredi hesabındaki dava dışı -------- 249.699,74 TL tutarındaki borç bakiyesinin kat edilerek kanuni takip hesaplarına aktarıldığı, Dava dışı --------dava dışı ------- şirketi nezdindeki kredi hesabının bağlı olduğu vadesiz mevduat hesabı ekstrelerinden çeşitli tarihlerde parça parça olmak üzere en son 01.02.2023 tarihi itibariyle toplam 62.724,40 TL tutarında icra takibinden tahsilat gerçekleştiğinin görüldüğü, Kanuni takip hesap ekstrelerinin dosyaya sunulmamasından dolayı dava tarihi ve/veya ek rapor tarihimiz itibariyle borç bakiyesi tespit edilememekle birlikte;

mevduat hesabında tespit edilen ödemelerden 186.975,34 TL tutarında dava dışı bankanın zararının olduğu hesaplandığı, davacı -------- şirketi tarafından gerçekleştirilen toplam 160.770,00 TL’lik ödemenin hesaplanan banka zararından daha düşük olduğu, İcra takibi incelenememekle birlikte;

davacı dava dışı bankaya ilk ödeme yaptığı 18.12.2019 tarihinden ve son ödeme yaptığı 11.01.2021 tarihinden sonraki tarihlerde dava dışı kredi borçlusunun vadesiz mevduat hesaplarına icradan tahsilatların yapılmış olduğu görülmüş olup, kredi borçlularından tahsili için icra yolları tüketilmeden, davacı değerleme şirketinin, dava dışı bankanın zararını tazmin ettiği,Dava dışı -------- dava dışı -------- Bankası tarafından kullandırılan kredilerin tahsil edilememesi sebebiyle banka zararının oluştuğu, dava konusu ekspertiz raporunun hatalı olduğu,

davacı şirket tarafından değerlemesi yapılan ve kredinin teminatına alınan gayrimenkulün bankanın bu zararını karşılamadığı, tarih ve kapsam açısından hasarın poliçe kapsamına girdiği ancak; tüm tahsil yolları tüketilmeden değerleme şirketince bankaya ödeme yapılmış ise de ------- Bankası ------- Şubesine yazılan yazıya verilen cevapta banka alacağının devam ettiği borcun kapatılmadığının bildirildiği anlaşılmakla davacı tarafından ödemesi yapılan 160.770,00 TL’den poliçe muafiyeti olan 50.000,00 TL’nin tenzili sonrası davalı Sigortacının 110.770,00 TL tazminat borcu bulunduğu değerlendirilmekle davanın kısmen kabulüne 110.770,00 TL'nin

sigorta temerrüt tarihi olan 24.02.2020 tarihinden itibarın işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine fazlaya ilişkin talebin reddine dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.