İstanbul Anadolu 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/220 K.2023/1046

İstanbul Anadolu 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2022/220 Esas

KARAR NO: 2023/1046

DAVA

Sigorta (Trafik Sigortası Kaynaklı)

DAVA TARİHİ: 18/03/2022

KARAR TARİHİ: 23/11/2023

Mahkememizde görülmekte olan Sigorta (Trafik Sigortası Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;

26.05.2012 tarihinde --------- plaka sayılı otomobilin maliki ve sürücüsü --------, --------- ili, --------- İlçesi, -------- istikametinde seyrederken otomobilin yoldan çıkması ile tek taraflı meydana gelen trafik kazasında hayatını kaybettiğini, Davaya konu kaza tarihinde --------- plakalı aracın trafik sigortacısı şirketi, davalı --------- Şirketi olduğunu, Müteveffa ----------, vefat etmeden önce ünlü bir mevlithan olup, --------- Cemiyeti’nce tanzim edilen belge uyarınca kaza tarihi itibariyle aylık geliri 5.000,00 TL olduğunu, eşi --------,

--------- vefatı nedeni ile işbu destekten yoksun kalmış olup davalı sigorta şirketine destekten yoksun kalma tazminatına ilişkin olarak başvuruda bulunulmuşsa da sigorta şirketi tarafından zararının karşılanmadığını, Müteveffanın mesleği dolayısıyla, elde ettiği kazancı bir bordro, vergi levhası, makbuz v.b. belgeye dayandırması mümkün olmadığını, taraflarınca bu konuda görüş belirtmekteki en yetkili meslek örgütü olan ---------- Cemiyeti’nden alınan yazı cevabı ile müteveffanın aylık kazancının ortaya koyulduğunu, ---------- Cemiyeti’nden alınan yazıda,

tahmini bir mevlithanın ayda ortalama ne kadar kazancı olabildiğinin sorulması üzerine bir mevlithanın kazancının 2.500,00 TL ile 5.000,00 TL arasında olabileceği bildirilmiş olmakla birlikte; yazıda ayrıca müteveffa --------- çok cemaati ve çevresi olan ünlü bir mevlithan olduğunun belirtildiğini, yine, işbu dilekçe ekinde sunmuş olunan gazete haberlerinden de görüleceği üzere müteveffa İslam dininin önemli gecelerinde televizyon kanallarından canlı yayın ile mevlit okuyan bir hafız olduğunu, tüm bu özellikler dikkate alındığında,

desteğin sosyo ekonomik seviyesinin asgari ücret düzeyinde olmadığı izahtan vareste olduğunu gerçek kazancı araştırılarak yapılacak hesaplama neticesinde tazminat miktarının tespit edilmesi gerektiğini, Uyuşmazlığa ilişkin olarak 03.07.2014 tarihinde taraflarınca, davalı sigorta şirketi aleyhine olarak --------- başvurulmuş olduğunu, --------- sayılı dosyasından yapılan yargılamada müteveffa --------- gelirinin, asgari ücret ve dosyaya sunmuş olunan belgelere istinaden 3.750,00 TL esas alınarak 2 farklı şekilde yapıldığını, Sayın hakem heyetince asgari ücret üzerinden yapılan hesaplama baz alınarak başvurularının kısmen kabul edildiğini;

işbu karara karşı taraflarınca yapılan itirazlar, usul ve yasaya aykırı olarak reddedildiğini, itiraz kararına karşı taraflarınca temyiz başvurusunda bulunulmuş olduğunu, temyiz incelemesini yürüten --------- sayılı kararı ile temyiz sebeplerinin haklı bulunduğunu, kararı bozmuş ve müteveffanın aylık ortalama gelirinin ilgili kurumlardan sorularak,

toplanacak delillere göre karar verilmesi gerektiğini, tüm bu nedenlerle, HMK Md. 109 uyarınca fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak kaydı ile şimdilik 100,00 TL destekten yoksun kalma tazminatının davalı sigorta şirketinden tahsili için işbu davayı açma zorunluluğunun hasıl olmuş olduğunu, davanın kabulünü, fazlaya ilişkin her türlü talep ve dava hakkımızı saklı tuttuklarını belirterek, yukarıda açıklanan nedenlerle.

HMK Md. 109 uyarınca şimdilik 100,00 TL destekten yoksun kalma tazminatının sigorta şirketine başvuru tarihimiz olan 12.06.2014 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı sigorta şirketinden tahsilini, yargılama gideri, vekalet ücreti, harç ve masraflarının davalı şirkete yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle.

Davacı tarafından işbu davada da talep edilen maddi tazminat talebi ile müvekkil şirket aleyhine ---------- Esas Sayılı başvuru neticesinde verilen karar sonucunda başvuranın destekten yoksun kalma tazminatı talebinin reddine karar verilmiş ve kararda hükmedilen cenaze ve defin gideri için --------- esaslı dosyasına 1.150-TL asıl alacak ve ferileriyle birlikte toplam 2.781,04-TL müvekkil şirket tarafından ödendiğini, ödemeye ilişkin tahsilat makbuzunun ekte olduğunu, davacı vekilinin davasına konu aynı kaza ve aynı uyuşmazlık sebebi ile müvekkil şirket aleyhine tahkim başvurusu bulunduğundan, işbu davanın usulden reddi gerektiğini,

davanın derdestlik sebebiyle usulden reddi gerektiğini, davacının dayandığı delillerin tarafımıza tebliğe çıkarılması gerekmektedir..müvekkil şirketin daha önce yapmış olduğu ödeme dolayısıyla bakiye tazminat borcunun kalmadığını, konu kaza sebebiyle müvekkil sigorta şirketi nezdinde --------- numaralı hasar dosyası açılmış 50.929,00 TL tazminat 13.03.2015 tarihinde ve detayları yukarıda belirtilen 1.150- TL cenaze ve defin gideri icra dairesine 24.05.2017 tarihinde ferileriyle birlikte ödendiğini yapılan ödeme, mevzuata uygun olarak hesaplanmış olup, bakiye tazminat söz konusu olmadığını,

yapılan bu ödemeler ile müvekkil şirketin sorumluluğu sona ermiştir. trafik sigortası genel şartları gereği işletenin tazminat talepleri teminat dışında kalmaktadır. bu nedenle, davacıların tazminat taleplerinin reddi gerektiğini, destekten yoksun kalma tazminatı talebi hakkında kanuna ve yargıtay uygulamalarına uygun değerlendirme yapıldığını, müteveffanın vefatı sebebi ile işbu davada davacı olmadığı halde destekten yoksun kalan kimseler varsa mahkeme tarafından re’sen tespit edilmesi gerektiğini, bu sebeple müteveffanın ve ailesinin nüfus kayıtları dosyaya celp edilmeli, hesaplama yapılmasına karar verilmesi halinde,

hesap raporundan ilgili pay oranları dikkate alınması gerektiğini, destekten yoksun kalma tazminatı hesaplanırken, tazminat talep edenlerin ölen kişi ile ilişkileri, yaşları, medeni durumları ve vefat sebebiyle destekten yoksun kalıp kalmadıkları konuları öncelikli olarak belirlenmesi gerektiğini, tazminat hesaplaması aktüer sıfatına sahip bilirkişiler tarafından zmms genel şartlarına çerçevesinde yapıldığını, bir an için dahi kabul anlamına gelmemekle birlikte eğer herhangi bir tazminat sorumluluğumuz doğacak ise, yapılacak olan bilirkişi incelemesi,

15.8.2007 tarihli ---------- yayınlanmış olan aktüerler yönetmeliği uyarınca aktüer sıfatına sahip bilirkişilerce azami poliçe limitleri ve aktüeryal kurallar gözetilerek yapılması gerektiğini, hesaplamada net asgari ücret kullanılması gerektiğini, kişinin gelirinin belirlenmesinde ispatlanmak şartı ile vergilendirilmiş gelirinin esas alınması gerektiğini, zarar gören beyan ettiği gelirinin vergilendirildiğini belgesi ile ispat edemiyorsa asgari ücret baz alınması gerektiğini, tazminat hesaplaması aktüer sıfatına sahip bilirkişiler tarafından zmms genel şartlarına çerçevesinde yapılması gerektiğini, faizin hatalı talep edildiğini,

müvekkil sigorta şirketinin temerrüde düşmediğini, davacının yargılama giderleri ve vekalet ücreti taleplerinin reddi gerektiğini, müvekkilin, dava açılmasına sebebiyet vermesi söz konusu olmadığından; faiz, yargılama gideri ve vekalet ücretinden de sorumlu olmayacağının kabulü gerekmektedir. bu itibarla davacının bu yöndeki taleplerinin de reddi gerektiğini, yukarıda arz ve izah edilen ve yargılama esnasında ortaya çıkabilecek sair nedenlerle, davanın derdestlik nedeniyle reddine karar verilmesini, yapılan ödeme nedeniyle müvekkil şirketin sorumluluğu bulunmadığından haksız davanın reddini,

müteveffanın kendi kusuru ile vefat etmesi ve konu kazanın poliçe teminatı kapsamında olmaması sebebiyle haksız davanın reddini, mahkemesinin esastan inceleme yapacak ise, kusur tespiti için dosyanın adli tıp kurumu trafik ihtisas dairesi’ne gönderilmesini, kusurun oranının tespiti halinde, alanında uzman bilirkişilerce azami poliçe limitleri ve aktüeryal kurallar gözetilerek hesaplama yapılmasını, davayı kabul anlamına gelmemekle birlikte şayet bir tazminat sorumluluğumuz doğacak ise hesaplanacak tazminattan müterafik kusur indirimi yapılmasını, müvekkil şirket temerrüde düşmediğinden faiz talebinin reddini;

sayın mahkemeniz aksi kanaatte ise dava tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesini, aleyhlerine hüküm kurulmaması halinde, yargılama masrafları ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.Bilirkişi --------- 09/05/2023 tarihli bilirkişi raporunda özetle.

16.01.2020 tarihinde meydana gelen olay sonucu 20.01.2020 tarihinde vefat eden müteveffanın maddi desteğinden yoksun kalan, Eş --------- destek tazminatının 348.970,50 TL hesaplandığına, Karayolları motorlu taşıtlar zorunlu mali sorumluluk sigortası poliçesi teminat limitinin 225.000,00 TL olduğunun görüldüğüne, davalı Sigorta Şirketinin anılan limit ile sınırlı olduğuna, Dosya kapsamından rücuya tabi bir ödeme tespit edilemediğinden,

bu yönde indirime gidilmediğine, dair rapor mahkememiz takdirlerine sunulmuştur.Davacı vekilinin 25/05/2023 tarihli ıslah dilekçesinde özetle: Mahkeme tarafından alınan bilirkişi raporunda aleyhe olan hususları kabul etmediklerini, fakat müvekkilin mağduriyetinin daha fazla artmaması,

dosyanın daha fazla sürüncemede kalmaması adına belirtmiş olunan tüm beyan, itiraz ve bu yöndeki haklarımız saklı kalmak kaydıyla, bilirkişi tarafından tespit olunan tazminat tutarına göre artırılmak üzere 100,00 TL üzerinden kısmi alacak olarak ikame edilen davamızdaki dava değerini, zarar oluşmasına sebebiyet veren tüm kişi ve kuruluşlara karşı, özellikle munzam zararın başta olmak üzere tüm zarar kalemleri yönünden fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile 225.000,00 TL’ye ıslah ettiğini ve ıslah harcının tamamladığını, hükmolunacak 225.000,00 TL maddi tazminata,

olay tarihinden sayın mahkemenin aksi kanaatte olması halinde ise davalı sigorta şirketinin yargılama öncesi taleplerini reddederek temerrüde düştüğü tarih olan 19.06.2014 tarihinden itibaren işletilecek avans faizi ile birlikte davalı yandan tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı yan üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

Dava destekten yoksun kalma tazminat talebine ilişkindir. Davada taraf teşkili sağlanmış deliller toplanmıştır.

Davacı tarafça davalı sigorta şirketine Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi ile sigortalı bulunan--------- plakalı aracın 26.05.2012 tarihinde karıştığı tek taraflı kaza neticesinde araç sürücüsü olan davacının desteğinin vefatı sebebiyle destekten yoksun kalma tazminat talebi için Sigorta Tahkime başvurulmuştur.

Davacı vekilince fazlaya ilişkin haklar saklı tutularak 15. 000,00 TL maddi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı sigortadan tahsili talep edilmiştir.

Tahkim yargılaması neticesinde, talebin kısmen kabulü ile 37.692,02TL maddi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsiline karar verilmiş kararın davalı sigorta şirketince temyizi neticesinde -------- sayılı ilamında gerçek zararın belirlenmesi için desteğin gelirinin daha net ve ispata yarar somut delillerle ortaya konulması gerektiğinden ilgili kurumlardan mevlithanların aylık ortalama geliri sorularak değerlendirme yapılması gerektiğinden karar bozulmuştur.Bozma sonrası Sigorta Tahkim yargılamasında;

---------sayılı bozma ilamında yer verilen hususlara ilişkin incelemenin mümkün olmadığı gözetilerek uyuşmazlığın genel mahkemelerde çözümünü temin amacıyla karar verilmesine yer olmadığına kararı verilmiştir.-------- Cemiyetine müzekkere yazılarak kaza tarihi olan 26/05/2012 tarihi itibariyle -------- T.C kimlik numaralı müteveffa --------- aylık ortalama gelirinin ne olduğuna ilişkin bilgi verilmesi istenilmiş anacak bir sonuç alınamadığından, davacı vekili güncel asgari ücreti üzerinden hesaplama yapılmasını talep etmiştir.Bilirkişi -------- 09/05/2023 tarihli bilirkişi raporunda özetle.

16.01.2020 tarihinde meydana gelen olay sonucu 20.01.2020 tarihinde vefat eden müteveffanın maddi desteğinden yoksun kalan, Eş --------- destek tazminatının 348.970,50 TL hesaplandığına, Karayolları motorlu taşıtlar zorunlu mali sorumluluk sigortası poliçesi teminat limitinin 225.000,00 TL olduğunun görüldüğüne, davalı Sigorta Şirketinin anılan limit ile sınırlı olduğuna, Dosya kapsamından rücuya tabi bir ödeme tespit edilemediğinden,

bu yönde indirime gidilmediğine, dair rapor mahkememiz takdirlerine sunulmuştur.Davacı vekilinin 25/05/2023 tarihli ıslah dilekçesinde özetle: Mahkeme tarafından alınan bilirkişi raporunda aleyhe olan hususları kabul etmediklerini, fakat müvekkilin mağduriyetinin daha fazla artmaması,

dosyanın daha fazla sürüncemede kalmaması adına belirtmiş olunan tüm beyan, itiraz ve bu yöndeki haklarımız saklı kalmak kaydıyla, bilirkişi tarafından tespit olunan tazminat tutarına göre artırılmak üzere 100,00 TL üzerinden kısmi alacak olarak ikame edilen davamızdaki dava değerini, zarar oluşmasına sebebiyet veren tüm kişi ve kuruluşlara karşı, özellikle munzam zararın başta olmak üzere tüm zarar kalemleri yönünden fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile 225.000,00 TL’ye ıslah ettiğini ve ıslah harcının tamamladığını, hükmolunacak 225.000,00 TL maddi tazminata,

olay tarihinden sayın mahkemenin aksi kanaatte olması halinde ise davalı sigorta şirketinin yargılama öncesi taleplerini reddederek temerrüde düştüğü tarih olan 19.06.2014 tarihinden itibaren işletilecek avans faizi ile birlikte davalı yandan tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı yan üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir. Davacı vekilince 6 nolu celsede : Biz alacağı icra takibine koyduk.

Takip neticesi --------- esas sayılı dosyasına asıl alacak 37.692,02 TL üzerinden takip yaptık. İcra masrafları ile birlikte sigorta şirketi tarafından icra dosyasına 50.929,00 TL yatırılarak dosya infazen kapatılmıştır. Ayrıca sigorta şirketi tarafından cenaze ve defin gideri olarak asıl 1.150,00 TL üzerinden -------- esas sayılı dosyası üzerinden takip yaptık. Sigorta asıl alacak ile birlikte bize 2.799 TL icra dosyasına yatırılarak ödeme yaptı.

Neticesinde bize sigorta teminat limitinden 38.842,02 TL ödeme yapılmıştır. Bu ödemenin tenkis edilerek teminat limitinden kalan 186.157,98 TL üzerinden davamızın kabulüne karar verilmesi talep edilmiştir. Davacının desteği müteveffa --------- davalı sigorta şirketine Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi ile sigortalı bulunan -------- plakalı aracı kullanırken 26.05.2012 tarihinde karıştığı tek taraflı kaza neticesinde vefat etmiştir.

Davacı tarafça Mahkememize dava açılmadın önce Sigorta Tahkime gidilmiş yargılamanın genel mahkemelerde yapılması gerekçesi ile karar verilmesine yer olmadığına kararı verilmiştir.

Sigorta tahkim sonrası davacı tarafça davalı sigorta şirketine icra takibi yapmaları neticesinde sigorta teminat limitinden 38.842,02 Tl ödeme yapıldığı, aktüerya hesabı neticesinde, davacı vekilince sigorta teminat limiti olan 225.000,00 TL üzerinden bedelin ıslah edildiği anlaşılmıştır davacının destek tazminatını davalı sigorta şirketinden tahsil şartları oluştuğundan: ödenen 38.842,02 Tl bedelin ıslah edilen 225.000,00 TL den indirimi sonrasında açılan iş bu kısmi davada 186.157,98 TL'nin 100 TL'sine sigorta temerrüt tarihi olan 25 Haziran 2014 tarihinden,

186.057,98 TL'sine ıslah tarihi olan 25 Mayıs 2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle( sigortalı araç ticari olmadığından) birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.