İstanbul Anadolu 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/247 K.2022/264

T.C. İstanbul Anadolu 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2022/247 Esas

KARAR NO: 2022/264

DAVA

Zayi Belgesi Verilmesi

DAVA TARİHİ: 26/03/2022

KARAR TARİHİ: 29/03/2022

Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin ---- faaliyet gösterdiğini, bazı mali sebeplerden dolayı iş yerinde bazı eşyaların taşınması gerektiğini, müvekkili şirketin genel kurul yapmak, imza sirküleri almak ve bir takım kararlar almak için karar defterine ihtiyaç duyduğunu ancak yapılan aramada ticari defterlerden karar defteri ve şirket genel kurul müzakere defterinin bulunmadığını, günler boyu yapılan aramalara rağmen her iki defterin de bulunamadığını, bu defterlerin taşınma sırasında kaybolduğunu veya bir şekilde bazı lüzumsuz evrak ile birlikte atıldığının tahmin edildiğini,

kaybolan defterlerin sık kullanılan defterlerden olmamasının yanında özellikle vergisel yükümlülükler anlamında içerik arz etmeyen defterlerden olduklarını, ayrıca şirketine ait tüm bu hususları içeren bilgilerin muhasebe bilgisayar kayıtlarında mevcut olduğunu, yeni karar defteri ve genel kurul müzakere defteri çıkarabilmek için bu davayı açmak zorunda kaldıklarını, bu nedenlerle müvekkili şirkete ait karar defteri ile genel kurul müzakere defterinin zayi olduğuna dair taraflarına zayi belgesi verilmesini talep ve dava etmiştir.

DELİLLERİN İNCELENMESİ VE GEREKÇE

Dava, hukuki niteliği itibariyle TTK 82/7 maddesi uyarınca, davacı şirketin karar defteri ve genel kurul müzakere defterinin zayi olduğundan bahisle açılan zayi davasıdır.

Bilindiği gibi TTK. m. 82/7'de:"Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir." zayi belgesi verilme şartları düzenlenmiştir. TTK. m.82/7'de hangi hallerde zayi belgesi verilebileceği belirtilmiş olup, davacının zayi belgesi talep edebilemesi için zayi olan belgenin korunması için gerekli dikkat ve özeni göstermiş olması, belgenin onun iradesi dışında ve elinde olmayan bir nedenle zayi olmuş olması gerekmektedir.

Davacı taraf defterlerin taşınma sırasında kaybolduğunu veya bir şekilde bazı lüzumsuz evrak ile birlikte atıldığının tahmin edildiğini beyan ederek zayi davası açmıştır. Bu itibarla basiretli bir tacirin saklamakla mükellef olduğu ticari defter ve müstenidatı belgelere gereken özen ve ihtimamın gösterilmesi gerektiği, davacının var olduğu iddia edilen defterini/belgelerini ise bu özen ve yükümlülüğünün ihlali sonucu kaybettiği anlaşılmıştır.

Zira belgelerin nasıl kaybolduğunu dahi bilmediği, davacının bu itibarla özen yükümlülüğünü ihlal ettiği ve davasını ispatlayamadığı, TTK 82/7 maddesi gereği zayi kararı verilmesi koşullarının oluşmadığı kanaatine varılmıştır. Davacı tacirin, basiretli bir tacir olarak ticari defter ve belgelerini şirket merkezinde muhafaza etmesi ve korunması için gerekli tüm tedbirleri alması gerektiği, davacının bu hususta basiretli bir tacir gibi davranmadığı anlaşılmaktadır.

Nitekim bu hususta --------- Sayılı ilamı gibi benzer mahiyette bir çok karar bulunmaktadır.

Tüm dosya kapsamı, toplanan deliller, ------değerlendirildiğinde, davanın TTK 82/7 uyarınca açılan karar defteri ve genel kurul müzakere defterinin kaybolmasına ilişkin zayi belgesi verilmesi isteminden ibaret olduğu, kanunen sınırlı olarak sayılmayan ancak davacının özen yükümlülüğünü ihlali anlamına gelmeyecek deprem,sel,yangın,doğal afet gibi irade dışı sebeplerle zayi belgesi istemli dava açılabileceği, davacının gerekli özen yükümlülüğünü yerine getirdiği halde belgelerin kaybolduğunu ispatlayamadığı, TTK 82/7 uyarınca zayi kararı verilmesi koşullarının oluşmadığı kanaatine varılmış olmakla davanın reddine karar vermek gerekmiştir.