İstanbul Anadolu 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/266 K.2022/765

T.C. İstanbul Anadolu 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2022/266 Esas

KARAR NO:2022/765

DAVA

Zayi Belgesi Verilmesi

DAVA TARİHİ:31/03/2022

KARAR TARİHİ:25/10/2022

Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

İDDİA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: müvekkilinin ---hesap numaralı hesaba bağlı, --- seri numaralı, ---bedelli çekin cirantası olduğunu, iş bu çekin kaybolduğunu, çekin kaybolmasından sonra muhatap bankaya gerekli talimatın verildiğini, ancak çekin üçüncü kişilerin eline geçmesinin müvekkil açısından telafisinin imkansız zararlar doğurabileceğini iddia ederek; davanın kabulü ile---bedelli çek hakkında ödemeden men kararı verilmesini, ilgili çekin zayi nedeniyle iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. İNCELEME ve GEREKÇE : ----Müdürlüğüne yazılan müzekkerelere cevap verildiği görüldü.

DELİLLERİN İNCELENMESİ VE GEREKÇE

Dava, kıymetli evrak (çek) iptaline ilişkin davadır.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 818/1-s maddesi uyarınca "Poliçeye ait aşağıdaki hükümler çek hakkında da uygulanır: (...) s) İptal hakkındaki 757 ilâ 763 üncü maddelerle 764 üncü maddenin birinci fıkrası. (...)"

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 757. maddesi uyarınca "(1) İradesi dışında poliçe elinden çıkan kişi, ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesinden, muhatabın poliçeyi ödemekten menedilmesini isteyebilir. (2) Mahkeme, ödemeyi meneden kararında muhataba, vadenin gelmesi üzerine poliçe bedelini tevdi etmeye izin verir ve tevdi yerini gösterir."

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 759. maddesi uyarınca "(1) Poliçeyi eline geçiren kişi bilinmiyorsa, poliçenin iptaline karar verilmesi istenebilir. (2) İptal isteminde bulunan kişi, poliçe elinde iken zıyaa uğradığını inandırıcı bir şekilde gösteren delilleri mahkemeye sağlamak ve senedin bir suretini ibraz etmek veya senedin esas içeriği hakkında bilgi vermekle yükümlüdür."

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 760. maddesi uyarınca "(1) Mahkeme, dilekçe sahibinin, poliçe elinde iken zıyaa uğradığına dair verdiği açıklamaları inandırıcı bulursa, verilecek ilanla, poliçeyi eline geçireni, poliçeyi belirli bir süre içinde getirmeye davet ve aksi takdirde poliçenin iptaline karar vereceğini ihtar eder."

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 761. maddesi uyarınca "(1) Poliçeyi getirme süresi en az ---ay ve en çok--- yıldır. (2) Vadesi gelmiş poliçelerde zamanaşımı, üç ayın geçmesinden önce gerçekleşirse, mahkeme ---aylık süre ile bağlı değildir."

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 762. maddesi uyarınca "(1) Poliçenin getirilmesine ilişkin ilan, 35 inci maddede yazılı gazete ile--- defa yapılır. (2) Özellik gösteren olaylarda, mahkeme, uygun göreceği daha başka ilan önlemlerine de başvurabilir."

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 764. maddesi uyarınca "(1) Elden çıkan poliçe, verilen süre içinde mahkemeye sunulmazsa, iptaline karar verilir. "(2) Poliçenin iptaline karar verilmiş olmasına rağmen, dilekçe sahibi kabul edene karşı poliçeden doğan istem hakkını ileri sürebilir."

Mahkememizce yapılan değerlendirmede, davanın kıymetli evrak (çek) iptaline ilişkin olduğu, dava konusu senedin çek niteliğinde olduğu, her ne kadar düzenleme tarihi itibariyle senedin zamanaşımına uğradığı düşünülürse de, herhangi bir uyuşmazlıkta bu husus def'i olarak ileri sürülmeden senedin çek niteliğinin etkilenmeyeceği, davacının yukarıda atıf yapılan TTK 759.

Maddesine göre çekin iptalini isteyebileceği, dosya evrakı incelendiğinde mahkememizde çekin kaybolmak suretiyle zayi olduğu kanaati oluştuğu, mahkememizce yukarıda atıf yapılan yasa hükümlerine uygun olarak ilan yapıldığı ancak ilk ilandan itibaren --- aylık süre içerisinde çekin mahkememize ibraz edilmediği, bu sebeple dava konusu çekin iptaline karar verilmesi gerektiği kanaatine varılmış, tüm bu gerekçelerle aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.