İstanbul Anadolu 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/449 K.2023/1056

T.C. İstanbul Anadolu 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2022/449

KARAR NO : 2023/1056

DAVA

Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)

DAVA TARİHİ : 08/06/2022

KARAR TARİHİ : 29/11/2023

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ, DÜŞÜNÜLDÜ

İDDİA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle,

Müteveffa ----- davalı ---- Belediyesi tarafından uzun süreli araç kiralama sözleşmesi ile kiralanan ve belediye personeli olan davalı ----- sevk ve idaresinde bulunan -----plaka sayılı otobüs-----Köyünden-----gitmek üzere yola çıktıktan yaklaşık 20-25 dakika sonra meydana gelen trafik kazası sonucunda vefat ettiğini, kazanın oluşumunda davalı sürücünün asli kusurlu olduğunu, kazaya ilişkin----Savcılığının ----- Soruşturma sayılı dosyasında yapılan inceleme neticesinde şüpheliler hakkında cezalandırılmalarına karar verilmek üzere iddianame düzenlendiğini,

yargılamanın-----Ağır Ceza Mahkemesi'nin----- Esas sayılı dosyası üzerinden devam ettiğini, iş bu kazada araç sahibi sıfatına haiz olan ----- aracı 01.06.2018 - 31.12.2019 tarihleri arasında uzun süreli kira sözleşmesi ile------ devrettiğini ve ------Belediyesine aracı uzun süreli kira sözleşmesi ile kiraladığını, bu nedenle kaza sırasında araç işleten sıfatına haiz olan----- Belediyesine ve Belediyenin ----- bağlı olarak çalışan ve belediye tarafından görevlendirilen kazaya da asli kusurlu hareketleri ile sebep olan Şoför------,

aracın kasko ve ZMMS (Trafik) sigortacısı ------- poliçede taahhüt ettikleri limitlerle sınırlı sorumlu olmak üzere açtıklarını, kazadan sonra müvekkillerine ödeme yapması gereken davalı Sigorta şirketine 19.06.2019 tarihinde başvuru yapıldığını, ancak davalı sigorta şirketinin maddi tazminat için müvekkili ve mütevefanın eşi olan------ yalnızca 89.039,00 TL ödeme yaptığını, oysa sigorta şirketinin ------numaralı Zorunlu Trafik poliçesinde;

kişi başı sürekli sakatlanma ve ölüm tazminat limiti 360.000,00 TL olarak belirlendiğini, yine,----- numaralı Kasko poliçesinde İhtiyari Mali Mesuliyet (--- Birleşik) limiti olarak 50.000,00-TL belirlendiğini, müteveffa ------üniversiteden emekli olduğunu, aldığı emekli maaşıyla eşi ile birlikte yaşamını idame ettirdiğini, müteveffanın ölümü ile eş -----hem maddi hem de manevi zarara ugrayarak müteveffanın desteğinden mahrum kaldığını, yine eş, çocukları ile kardeşinin müteveffanın bu denli elim bir kazada ani bir şekilde ve feci suretle hayatını kaybetmesi ile acılarının tarifi imkansız bir hale getirdiğini,

bu ani ölümü hiçbiri kabullenemediğini, psikolojik olarak her biri ayrı ayrı çok sıkıntılı süreçler yaşadığını, hala da yaşamaya devam ettiğini, davacı eşin bir anda evinin reisini ve hayat arkadaşı kaybederek çok büyük bir boşluk ve çöküntüye girdiğini, uzun süre ağır depresyodan kurtulamadığını, davacının çocukları ve kardeşinin de psikolojik olarak çok yıprandığını, ölümün acısını içlerinde yaşatmaya devam ettiklerini, beyanla, müteveffanın sadece eşi olan davacı------- uğradığı maddi zararlarının tazmini için,

HMK 107 Maddesi uyarınca fazlaya ilişkin dava ve talep hakları saklı kalmak şartıyla 1.000 TL maddi tazminat bedelinin davalı sigorta şirketi bakımından ------numaralı kasko ve diğer poliçelerdeki limitler ile sınırlı olmak kaydıyla kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müşterek ve müteselsilen tahsil edilerek müvekkillerine ödenmesine karar verilmesi, müteveffanın ölümü ile sonuçlanan trafik kazası nedeni ile geride kalan tüm davacıların uğradığı manevi zararları için; eş ----- adına 200.000 TL, kızı ----- adına 150.00,00 TL, oğlu ---- adına 150.000 TL, kızı;

-----adına 150.000 TL kardeşi ----- adına 150.000 TL olmak üzere toplam:800.000,00 TL manevi tazminat bedelinin----- Nolu davalı sigorta şirketi bakımından------ numaralı kasko ve diğer poliçelerdeki limitler ile sınırlı olmak kaydıyla kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müşterek ve müteselsilen tazminini, yargılama giderleri ve ücreti vekaletin tüm davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA

: Davalı ------Belediye Başkanlığı vekili cevap dilekçesinde özetle, mahkemenin görevsizliğine, yetkisizliğine, davanın müvekkili belediye yönünden husumetten reddini, davanın ----- Şirketi’ne,------Şirketine ve ------ Şirketi’ne ihbarını, davanın esastan reddine ve yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacılara yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.İhbar olunan------vekilinin cevap dilekçesinde özetle, uzun süreli kira sözleşmesi neticesinde araç üzerinde müvekkilinin aslında zilyetlik sıfatı bulunmadığını,

tazmin edilmesi gereken bir tazminat olduğunun kabulü halinde dahi müvekkili şirketin iş bu tazminattan sorumlu tutulmaması gerekiceğini, davacının haksız ve dayanaktan yoksun davasının reddini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı -------usulünce tebligat yapılmış, davaya cevap vermemişlerdir.

DAVANIN VE UYUŞMAZLIK NOKTALARININ TESPİTİ, DELİLLER, DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE DEĞERLENDİRİLMESİ, HUKUKİ NEDENLER VE SONUÇ: Dava, trafik kazasından kaynaklı ölüm sebebiyle tazminat istemine ilişkindir.

Mahkememizce taraf delilleri toplanmış ve mahkememizin 05/04/2023 tarihli duruşmasının ----- nolu "Dosyanın kusur ve aktüerya bilirkişilerine tevdi ile ölen ------ kazada kusuru veya müterafik kusuru olup olmadığı, kazanın oluşumundan araç sürücüsünün kusuru ile davacı-----varsa destekten yoksun kalma miktarının hesaplanmasına" ara kararı ile bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.Bilirkişiler ----- ve-------tarafından hazırlanan 09/06/2023 tarihli bilirkişi raporunda özetle, "Maddi Hasarlı Trafik Kaza Tespit Tutanağında görüldüğü üzere yukarıda konumu belirtilen kaza mahalli olan meskûn mahal içerisinde;

dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı hareket ederek, dikkatini taşıt yoluna vermediği, aracının hızını dönemeçlere girerken azaltmadığı, olay yerinde Trafik işaret levhaları, tertipleri ve yer işaretlemelerine (sola tehlikeli viraj tabelasının mevcut olduğu) uymadığı,

aracının mevcut hızını, kullandıkları aracın yük ve teknik özelliğine, görüş, yol, hava ve trafik durumunun gerektirdiği şartlara uydurmaması (ilgili mahalde yolun ıslak ve nemli olduğu) ile 03.05.2019 tarihinde ---- ilçesi istikametinden ----- ilçesi istikametinde bulunan sürücü -----sevk ve idaresinde bulunan---- plakalı ----- marka----- model otobüs ile seyir halinde iken yol yüzeyinin ıslak olması nedeni ile direksiyon hakimiyetinin kaybedilerek aracın yoldan çıkması ve sağ yanına yatması sonucu tek taraflı ölümlü, yaralamalı,

maddi hasarlı trafik kazasında sürücü-----sevk ve idaresinde bulunan ------ plakalı aracı ile trafik güvenliğini tehlikeye düşürmesi ile sonuçlanan kazada, tespit edilen trafik kurallarının ihlali neticesinde, işlenen asli kusur sonucunda “Doğrultu değiştirme manevralarını yanlış yapma, Manevraları düzenleyen genel şartlara uymama” kurallarını ihlal ederek sürücü ----sevk ve idaresinde bulunan -----plakalı aracı ile meydana gelen trafik kazasının oluşumunda etkenlik arz ettiği için asli kusurunun bulunduğu,

sürücü----- sevk ve idaresinde bulunan -----plakalı aracı ile meydana gelen trafik kazasının oluşumunda etkenlik arz ettiği için asli kusurunun bulunduğu, müteveffanın atfı kabil kusurunun bulunmadığı, destek gören müteveffanın eşi ------ tarafından talep edilebilecek toplam destekten yoksun kalma zararının 249.297,75 TL. olduğu, 11.3.2019 yılı için poliçe teminat limitinin 360.000 TL. olduğu, sigorta şirketince yapılan ödemenin mahsup edilmesi sonucu bakiye teminat tutarının 270.961,00 TL olduğu değerlendirildiğinde, zararın teminat sınırları dahilinde kaldığı,

kaza tespit tutanağı'nda aracın kullanım şeklinin ticari otobüs olduğu belirtildiğinden, 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 99/1 maddesiyle, Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları'nın B.2.1 maddesi gereğince trafik sigortacısının zarar giderim yükümlülüğünü süresi, genel şartlar ekinde belirtilen belgelerin sigortacıya iletildiği tarihten itibaren 8 işgi olarak belirlendiğinden,

sigorta şirketine belirtilen şartlarla yapılan başvurunun tebliğ tarihi olan 19.06.2019 kabulü halinde, bu tarihin 8 iş günü sonrası olan 02.07.2019 tarihinden itibaren avans faizi talep edilebileceği" sonucuna varılmıştır.Davacı vekili 23/10/2023 tarihli talep arttırım dilekçesi ile dava dilekçesi ile talep ettikleri 1.000 TL destekten yoksun kalma tazminatı taleplerini arttırarak 249.297,75 TL’nin kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı sigorta şirketi bakımından ---- numaralı kasko ve diğer poliçelerdeki limitler ile sınırlı olmak kaydıyla davalılardan müşterek ve müteselsilen tahsil edilerek taraflarına

ödenmesini talep etmiştir.

Tüm dosya kapsamına göre;

Dava, trafik kazasından kaynaklı ölüm sebebiyle destekten yoksun kalma tazminatı ve manevi tazminat istemlerine ilişkindir03/05/2019 günü saat 17:00 sıralarında davalı sürücü --- sevk ve idaresinde bulunan----- Belediyesi ibareli ----- plaka sayılı otobüs ile -----Karayolunun 7. Km'sinde sürücü----- bir anlık tedbirsizlik ve dikkatsizliği sonucu direksiyon hakimiyetini kaybederek yoldan çıkıp yan yatması sonucu tek taraflı ölümlü ve yaralanmalı trafik kazasının meydana geldiği, kaza sonucu araçta yolcu olarak bulunan müteveffa ---- öldüğü,

maddi hasarlı trafik kazasında davalı sürücü ----sevk ve idaresinde bulunan ------ plakalı aracı ile trafik güvenliğini tehlikeye düşürmesi ile sonuçlanan kazada, tespit edilen trafik kurallarının ihlali neticesinde, işlenen asli kusur sonucunda “Doğrultu değiştirme manevralarını yanlış yapma, Manevraları düzenleyen genel şartlara uymama” kurallarını ihlal ederek davalı sürücü----- sevk ve idaresinde bulunan ---plakalı aracı ile meydana gelen trafik kazasının oluşumunda etkenlik arz ettiği için asli kusurunun bulunduğu, müteveffa ----- kazanın meydana gelmesinde bir kusurunun bulunmadığı,

davacıların müteveffa ----- eş, çocuk ve kardeşi olduğu, davacı eş ---ölüm sebebiyle destekten yoksun kaldığı, alınan 09/06/2023 tarihli aktüerya bilirkişi raporuyla davacı ------ destekten yoksun kalma tazminat miktarının hesaplandığı görülmüştür. Olayda uyuşmazlık, haksız fiilden kaynaklanmaktadır. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun Sorumluluk Genel olarak başlıklı 49 ncu maddesi "Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür.

Zarar verici fiili yasaklayan bir hukuk kuralı bulunmasa bile, ahlaka aykırı bir fiille başkasına kasten zarar veren de, bu zararı gidermekle yükümlüdür." hükmünü düzenlemiştir. Haksız fiil faili davalı sürücü -----olup TBK 49 ve devamı maddeleri uyarınca başkasına verdiği zararı gidermekle yükümlüdür. Davalı sürücü---- kural olarak bilirkişi tarafından tespit olunan maddi zararın tamamından sorumludur.

Davalı ----Sigorta Anonim Şirketi de kazaya karışan ----- plakalı aracın Zorunlu Mali Mesuliyet sigortacısı olduğundan araç sürücüsü ----- kusuru ve poliçe limitlerinde meydana gelen zarardan sorumludur. Kazaya karışan ---- plakalı araç ticari araç olduğundan avans faizi uygulanmıştır. Sigorta şirketi için temerrüt tarihi başvurudan 8 iş günü sonrası olup 02/07/2019 tarihi, diğer davalılar -----Belediye Başkanlığı ve ----- yönünden ise kaza tarihi olan 03/05/2019 tarihidir.

Müteveffa -----araç içerisinde emniyet kemeri takmadığı için (trafik kazasına bağlı kafa travması sonucu ölümün meydana geldiği tespit edildiğinden) müterafik kusurlu bulunmuş ve aktüerya bilirkişisi tarafından tespit olunan maddi zarardan %20 oranında indirim yapılmış yine davalı ----Belediye Başkanlığı vekili cevap dilekçesiyle hatır taşıması indirimi talep etmiş olup olup müteveffa---- plakalı araçta ücret ödemeksizin ve bir akrabalık ilişkisi bulunmaksızın hatır için taşındığı anlaşıldığından davalı----Belediye Başkanlığı ve ----- müteselsil sorumlu olduğu maddi zarar kısmı yönünden ayrıca %20 oranında hatır taşıması indirimi yapılmıştır

(Davalılar ----- Belediye Başkanlığı ve ----- yönünden, davalı ----- Belediye Başkanlığı hatır taşıması definde bulunduğundan müteselsil sorumlu oldukları maddi tazminattan önce %20 müterafik kusur, sonra bakiyesinden %20 hatır taşıması kesilerek bulunmuştur.

Örnek: Davalılar ----- Belediye Başkanlığı ve ----- sorumluluğu yönünden, davacı eş ------için bilirkişi tarafından hesaplanan 249.297,75 TL, 249.297,75 TL * 0,80 = 199.438,20 TL, 199.438,20 TL * 0,80 = 159.550,56 TL).TBK'nun Manevi tazminat başlıklı 56 ncı maddesi "Hâkim, bir kimsenin bedensel bütünlüğünün zedelenmesi durumunda, olayın özelliklerini göz önünde tutarak, zarar görene uygun bir miktar paranın manevi tazminat olarak ödenmesine karar verebilir.

Ağır bedensel zarar veya ölüm hâlinde, zarar görenin veya ölenin yakınlarına da manevi tazminat olarak uygun bir miktar paranın ödenmesine karar verilebilir." hükmünü düzenlemiştir. Maddeye göre hâkim bir kimsenin ölümü hâlinde, olayın özelliklerini göz önünde tutarak ölenin yakınlarına da uygun bir miktar paranın manevi tazminat olarak ödenmesine karar verebilir. Bu para tutarı adalete uygun olmalıdır.

Manevi tazminat, ölenin yakınlarında, manevi huzuru gerçekleştirecek ve tazminata benzer bir fonksiyonu da olan özgün bir nitelik taşır. Manevi tazminat bir ceza olmadığı gibi, mamelek hukukuna ilişkin zararın karşılanmasını da amaç edinmemiştir. Ölenin yakınlarının zenginleşmemesi, zarar sorumlusunun da fakirleşmemesi gerekmektedir. Takdir edilecek miktarın, mevcut halde elde edilmek istenen tatmin duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan kadar olmalıdır.

22.06.1976 günlü ve -----sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı’nın gerekçesinde de takdir edilecek manevi tazminatın tutarını etkileyecek özel hal ve şartlar da açıkça gösterilmiştir. Bunlar her olaya göre değişebileceğinden, hakim bu konuda takdir hakkını kullanır iken ona etkili olan nedenleri de karar yerinde objektif ölçülere göre isabetli bir biçimde göstermelidir.

Yukarıda anlatılan ölçütler göz önüne alınarak davacıların duyduğu acı ve elem, tarafların sosyal ve ekonomik durumları, olayın meydana geliş şekli, müteveffanın yaşı, davalı sürücünün kusur oranı göz önünde tutularak olay tarihindeki paranın alım gücüne uygun olarak, davacıların manevi tazminat taleplerinin kısmen kabulüne (davacı ------- hakkında kısa kararda hüküm kurulması sehven unutulmuş olup HMK 305/A maddesi uyarınca gerekçeli kararda hüküm tamamlanmıştır) karar verilmiş ve aşağıdaki hüküm kurulmuştur.