İstanbul Anadolu 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/872 K.2023/426

T.C. İstanbul Anadolu 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2022/895

KARAR NO : 2023/668

DAVA

Alacak (Ticari Satıma Konu Malın İadesi)

DAVA TARİHİ : 07/11/2022

KARAR TARİHİ : 13/07/2023

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Satıma Konu Malın İadesi) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

İDDİA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: Müvekkilinin davalı şirketten yazıcı sipariş ettiğini, yazıcı kendisine teslim edildikten 1 gün sonra müvekkili tarafından kurulumu gerçekleştirildiğini ve aldığı hafta bakım yapmaya çalışırken yazıcının çalışmadığı fark edildiğini, davalı şirkete durumun bildirildiğini, ilgili şirket teslimattan hemen sonra teslim edilen ürünün kullanıcı hatası sebebiyle bozulduğu öne sürerek sorumluluk kabul etmediğini, sorumluluk kabul etmediği gibi servis hizmetleri olmadığını ve yardımcı olamayacaklarını belirttiklerini, ilgili mail, ayıp ihbarı mahiyetinde olduğunu,

teslim edildikten hemen sonra ilk kullanımda bozulan bir ürünün kullanıcı hatası olduğunu iddia etmek hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, bu derece hassas bir ürünün şirket tarafından kurulum hizmeti verilmemesi halinde bu kez de hizmet ayıbı oluşacağını iddia ederek; davamızın kabulüne, ayıplı ürünün iadesini, dava masrafları ve vekalet ücretinin dava tarihinden itibaren ticari faizle birlikte davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA

Davalı vekilinin cevap dilekçesinde, özetle, Müvekkil Şirketten internet sitesi üzerinden satışa sunduğu ---isimli elektronik ürünü satın alan davacı şirketin ürünün iadesi hususunda öne sürdüğü beyan ve iddiaları doğru olmaktan uzak olduğunu, tüketicinin almış olduğu elektronik ürün demonte vaziyette olup her parçası ayrı ayrı kapalı olarak paketli şekilde gönderildiğini, ürün açık kaynak donanıma ve yazılıma sahip olduğunu, davacı şirketin dava dilekçesinde ürünün tesliminden 1 gün sonra kurulumunun yapıldığı ve ürünün alındığı hafta bakım yapılmaya çalışırken yazıcının çalışmadığı iddia edildiğini,

davacı şirket kendi hatasıyla kullanılamaz hale gelen ürünün iadesinin mümkün olmadığını anlayınca ürünün “AYIPLI” olduğunu beyan ederek iadesini talep ettiğini, bu arızaların genellikle ürünün montaj aşamasında, hareketli parçaların doğru şekilde monte edilememesi, parçaların zorlanarak monte edilmeye çalışılmasından kaynaklandığını, ürün üzerinde yapılan teknik incelemede üründe yanlış kullanım kaynaklı hasarın mevcut olduğu tespit edildiğini, -- yazıcının kurulumunun doğru bir şekilde yapılması,

uygun elektrik teçhizatının sağlanması ve uygun ısıda çalıştırılması gerektiğini, kullanım kılavuzuna aykırı şekilde ürünün zarar görmesi halinde Satıcının sorumluluğu gidilmesi kanuna aykırı olduğunu, ürünle alakalı bir AYIP olması halinde müvekkil firma bu sorunları profesyonel bir şekilde çözüm getirdiğini savunarak; davanın reddini, yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasını talep ve beyan etmiştir.

İNCELEME ve GEREKÇE :

Mahkememizce alınan 17/05/2023 tarihli bilirkişi raporunda özetle;"Dosya muhteviyatında bulunan bilgi ve belgeler birlikte, ilgili mahalde yapılan keşifte dava konusu --- yazıcı üzerinde yapılan incelemelerde, yukarıda ayrıntıları ile anlatılan teknik durumlar ile:

- Davacının 01.07.2022 tarihli KDV dahil 7.444,97 TL tutarlı fatura ile dava konusu cihazı davalı taraftan satın aldığı,

-Cihazın kutusunda, kullanıcıyı aydınlatacak ve cihaz hakkında teknik veri içerecek ayrıntılı bir döküman/evrak bulunmadığı,

-Cihaz üzerinde oluşan sorun ile ilgili firmaya müracaat edildiği, ancak beklenen teknik desteğin alınamadığı;

-Cihaz üzerinde davalı tarafın teknik servis elemanı ile yapılan incelemelerde; cihazın mevcut durumu itibari ile gergi sisteminde bir sorun olmadığı, nozul durumunun aktif halde olduğu, cihaz üzerinde yaklaşık 10 dakika kadar bekleme yapıldı, tabla sıcaklık değeri (BED TEMP.) 30 C den 39 C ye yükseldiği ve bu sıcaklık değerinde kaldığı, ancak sıcaklık değerinin 60 C ye ulaşması gerektiği, kafa sıcaklık değeri 24 C (EO değeri) den yukarı çıkmadığı görüldü, normal şartlarda 205 C ye ulaşması bekleniyor. Dolayısı ile sistemin çalışması için gerekli ısı değerine ulaşamadığı anlaşıldı. Dava konusu cihazın sisteminin çalışmadığı ve arızalı olduğunun tespiti yapıldı.

-Dava konusu ---(Sipariş kodu:----) yazıcının, kullanıcının cihazdan mevcut durumu itibari ile yararlanmasının mümkün olamadığı, ilgili mahalde yapılan tespitlerde -- yazıcının sistemin çalışması için gerekli ısı değerine ulaşamadığı, Mevcut ısınma sorununun oluşmasında kullanıcı hatası ile olamayacağı, cihazın teknik durumu ile ilgili olduğu, dava konusu cihazın mevcut durum itibari ile ayıplı olarak değerlendirmesi yapılmıştır." hususları tespit edilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

Dava, taraflar arasındaki --- yazıcıya ilişkin satım sözleşmesinden kaynaklı olarak, satım konusunun ayıplı olmasından dolayı sözleşmeden dönülmesi nedeniyle satım bedelinin ve satılanın iadesine ilişkin eda davasıdır. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 219.

Maddesi uyarınca "(1)Satıcı, alıcıya karşı herhangi bir surette bildirdiği niteliklerin satılanda bulunmaması sebebiyle sorumlu olduğu gibi, nitelik veya niteliği etkileyen niceliğine aykırı olan, kullanım amacı bakımından değerini ve alıcının ondan beklediği faydaları ortadan kaldıran veya önemli ölçüde azaltan maddi, hukuki ya da ekonomik ayıpların bulunmasından da sorumlu olur.

(2)Satıcı, bu ayıpların varlığını bilmese bile onlardan sorumludur."6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 223. Maddesi uyarınca "(1)Alıcı, devraldığı satılanın durumunu işlerin olağan akışına göre imkân bulunur bulunmaz gözden geçirmek ve satılanda satıcının sorumluluğunu gerektiren bir ayıp görürse, bunu uygun bir süre içinde ona bildirmek zorundadır. (2)Alıcı gözden geçirmeyi ve bildirimde bulunmayı ihmal ederse, satılanı kabul etmiş sayılır.

Ancak, satılanda olağan bir gözden geçirmeyle ortaya çıkarılamayacak bir ayıp bulunması hâlinde, bu hüküm uygulanmaz. Bu tür bir ayıbın bulunduğu sonradan anlaşılırsa, hemen satıcıya bildirilmelidir; bildirilmezse satılan bu ayıpla birlikte kabul edilmiş sayılır."6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 227.

Maddesi uyarınca "(1)Satıcının satılanın ayıplarından sorumlu olduğu hâllerde alıcı, aşağıdaki seçimlik haklardan birini kullanabilir: 1. Satılanı geri vermeye hazır olduğunu bildirerek sözleşmeden dönme. 2. Satılanı alıkoyup ayıp oranında satış bedelinde indirim isteme. 3. Aşırı bir masrafı gerektirmediği takdirde, bütün masrafları satıcıya ait olmak üzere satılanın ücretsiz onarılmasını isteme. 4. İmkân varsa, satılanın ayıpsız bir benzeri ile değiştirilmesini isteme.

(2)Alıcının genel hükümlere göre tazminat isteme hakkı saklıdır. (3) Satıcı, alıcıya aynı malın ayıpsız bir benzerini hemen vererek ve uğradığı zararın tamamını gidererek seçimlik haklarını kullanmasını önleyebilir. (4)Alıcının, sözleşmeden dönme hakkını kullanması hâlinde, durum bunu haklı göstermiyorsa hâkim, satılanın onarılmasına veya satış bedelinin indirilmesine karar verebilir.

(5)Satılanın değerindeki eksiklik satış bedeline çok yakın ise alıcı, ancak sözleşmeden dönme veya satılanın ayıpsız bir benzeriyle değiştirilmesini isteme haklarından birini kullanabilir."

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 23/1-c maddesi uyarınca "(...) c) Malın ayıplı olduğu teslim sırasında açıkça belli ise alıcı iki gün içinde durumu satıcıya ihbar etmelidir. Açıkça belli değilse alıcı malı teslim aldıktan sonra sekiz gün içinde incelemek veya incelettirmekle ve bu inceleme sonucunda malın ayıplı olduğu ortaya çıkarsa, haklarını korumak için durumu bu süre içinde satıcıya ihbarla yükümlüdür. Diğer durumlarda, Türk Borçlar Kanununun 223 üncü maddesinin ikinci fıkrası uygulanır."

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 18/3 maddesi uyarınca "(...) (3) Tacirler arasında, diğer tarafı temerrüde düşürmeye, sözleşmeyi feshe, sözleşmeden dönmeye ilişkin ihbarlar veya ihtarlar noter aracılığıyla, taahhütlü mektupla, telgrafla veya güvenli elektronik imza kullanılarak kayıtlı elektronik posta sistemi ile yapılır."Eser sözleşmelerinde bedel bir miktar para olarak kararlaştırıldığından, tarafların bu sözleşmeyi tek taraflı irade beyanları ile feshetmeleri (dönmeleri) mümkündür ve karşı tarafın kabulüne bağlı değildir.

Dönme beyanının açık olmasına gerek yoktur. Fesih veya dönme sözcüğü kullanılmasa da iş parasının geri istenmesi gibi dönme iradesini gösteren beyanlarda bulunulmuş ise sözleşmeden dönme iradesinin bildirildiğinin kabulü gerekir (Yargıtay HGK---Bu halde karşı tarafın dönme-feshin haksız olduğunun tespiti ile sözleşmenin aynen ifasını talep etmesi mümkün değildir (Yargıtay ---. H.D. ---) ---Bölge Adliye Mahkemesi ----- Hukuk Dairesi ---Esas ve --- Karar).

Mahkememizce yapılan değerlendirmede, davanın taraflar arasındaki----yazıcıya ilişkin satım sözleşmesinden kaynaklı olarak, satım konusunun ayıplı olmasından dolayı sözleşmeden dönülmesi nedeniyle satım bedelinin ve satılanın iadesine ilişkin eda davası olduğu, davacının satım konusu malın ayıplı olduğu, ayıp ihbarının yukarıda atıf yapılan yasa hükümleri uyarınca süresi içerisinde yapıldığı ve sözleşmeden dönme beyanında bulunduğu hususunu ispatlamakla mükellef olduğu, mahkememizce gerçekleştirilen keşif neticesinde alınan bilirkişi raporunda

*Davacının 01.07.2022 tarihli KDV dahil 7.444,97 TL tutarlı fatura ile dava konusu cihazı davalı taraftan satın aldığı,

*Cihazın kutusunda, kullanıcıyı aydınlatacak ve cihaz hakkında teknik veri içerecek ayrıntılı bir doküman/evrak bulunmadığı,

*Cihaz üzerinde oluşan sorun ile ilgili firmaya müracaat edildiği, ancak beklenen teknik desteğin alınamadığı,

*Cihaz üzerinde davalı tarafın teknik servis elemanı ile yapılan incelemelerde; cihazın mevcut durumu itibari ile gergi sisteminde bir sorun olmadığı, nozul durumunun aktif halde olduğu, cihaz üzerinde yaklaşık 10 dakika kadar bekleme yapıldı, tabla sıcaklık değeri (BED TEMP.) 30 C den 39 C ye yükseldiği ve bu sıcaklık değerinde kaldığı, ancak sıcaklık değerinin 60 C ye ulaşması gerektiği, kafa sıcaklık değeri 24 C (EO değeri) den yukarı çıkmadığı görüldü, normal şartlarda 205 C ye ulaşması bekleniyor. Dolayısı ile sistemin çalışması için gerekli ısı değerine ulaşamadığı, dava konusu cihazın sisteminin çalışmadığı ve arızalı olduğun

*Dava konusu ---Sipariş kodu:---- yazıcının, kullanıcının cihazdan mevcut durumu itibari ile yararlanmasının mümkün olamadığı,

*İlgili mahalde yapılan tespitlerde ---yazıcının alışması için gerekli ısı değerine ulaşamadığı, Mevcut ısınma sorununun oluşmasında kullanıcı hatası ile olamayacağı, cihazın teknik durumu ile ilgili olduğu, dava konusu cihazın mevcut durum itibari ile ayıplı olarak değerlendirmesi gerektiği

Tespitlerinin yapıldığı, anılan ayıbın niteliği dikkate alındığında gizli ayıp olarak nitelendirilmesi gerektiği, ayıp ihbarının tacirler arasında dahi kanunen herhangi bir şekle tabi olmadığı, dosyada mevcut e-mail kayıtlarına göre ayıp ihbarının (ayıbın gizli ayıp olduğu dikkate alındığında) süresinde yapıldığının kabulünün gerektiği, yine her ne kadar dava tarihinden önce sözleşmeden dönme beyanı yöneltilmemiş olsa da, dava dilekçesinde ürünün ve satış bedelinin iadesi talep edilmekle dava dilekçesinin sözleşmeden dönme beyanı yerine geçtiği ve sözleşmenin dönme ile sona erdirilmesini sağladığı,

yukarıda atıf yapılan yargı içtihadının da bu yönde olduğu ve satım sözleşmesine de uygulanabileceği, tüm bu sebeplerle taraflar arasındaki sözleşmenin ayıp nedeniyle davacının (dava dilekçesi ile) dönme yönünde seçimlik hakkını kullanması ve bu beyanın dava dilekçesinin tebliği ile davalıya yöneltilmiş olması nedeniyle sona erdiği, yine bilirkişi raporunda tespit edildiği üzere dava konusu cihazdan davacının mevcut durumu itibariyle yararlanmasının mümkün olmaması nedeniyle davacının sözleşmeden dönme seçimlik hakkını kullanmasının somut olayda dürüstlük kuralına ve hakkaniyete uygun olduğu,

tarafların birbirinden aldığı/verdiği edimleri geri iade etmesi/alması gerektiği kanaatine varılmış, davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.