İstanbul Anadolu 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/993 K.2023/1156

T.C. İstanbul Anadolu 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2022/993 Esas

KARAR NO: 2023/1156

DAVA

Alacak (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı)

DAVA TARİHİ: 28/05/2018

KARAR TARİHİ: 21/12/2023

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı), Alacak (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

İDDİA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili tarafından 20/02/2018 tarihinde --------- esas sayılı dosyası ile davalı aleyhine 18.755,84 TL bedel üzerinden ilamsız icra takibi başlatıldığını, davalı tarafından borcunun bulunmadığından bahisle takibe itiraz edildiğini ve takibin durduğunu, davalının müvekkilini borçlandıracak şekilde tek taraflı olarak defterlerine kaydettiği 28.859,92 TL faturadan müvekkilinin haberinin bulunmadığını, müvekkiline böyle bir faturanın tebliğ edilmediğini, tek taraflı aktif fatura tanzim edilerek alacaklı duruma geçilemeyeceğini,

davanın müvekkilinin-------- --------- Operasyonu çerçevesinde verdiği alt taşıma hizmetlerinden doğan fatura alacaklarından kaynaklı cari hesap alacağı olduğunu, icra inkar tazminat taleplerinin olduğunu iddia ederek; davanın kabulü ile ---------- esas sayılı dosyasına yapılan itirazın iptali ile takibin devamını, %20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini, davalı tarafa ait araçlar ve gayrimenkul üzerine ihtiyati tedbir konulmasını, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin davacı ile -------- plaka nolu araç ile ücret karşılığı taşıma işinin gerçekleştirilmesi hususunda anlaştığını, taşıma işi karşılığında ödemenin davacıya yapıldığını, davacı tarafından fatura alacağına ilişkin olduğu belirtilerek müvekkili aleyhine --------- esas sayılı dosyası ile 18.755,84 TL tutarlı ilamsız icra takibi başlatıldığını, takibe itiraz edilerek takibin durduğunu, müvekkilinin borçlu olmadığını, alacaklı olduğunu, kayıtların gerçeği yansıtmadığını, davacıya ait araca ürünlerin yüklendiğini, aracın güvenliksiz bir yere park edildiğinden dolayı hırsızlık olayı yaşandığını,

durumun davacı tarafından tespit edildiğini, davacının --------- Amirliği'ne ifade verdiğini, -------mağzaları tarafından çalınan ürünlere ilişkin müvekkili şirkete 28.859,92 TL tutarında faturalandırma yapıldığını, müvekkili tarafından fatura bedelinin ödendiğini, ödenen faturanın davacı tarafa yansıtıldığını, kendisine gönderildiğini, davacının faturayı almadığını ve iade ettiğini, davacının kusuru ile yaşanan hırsızlık olayı sonrasında ortaya çıkan zararın müvekkili şirket tarafından karşılanmasının hukuka aykırı olduğunu savunarak;

davanın reddini, %20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasını talep ve beyan etmiştir.

BİRLEŞEN T.C. -------- ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS -------- ESAS --------KARAR SAYILI DOSYASI

İDDİA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Davalı yan ile müvekkil şirketin yaklaşık 3-4 yıldır çalışmakta olduğunu, müvekkil şirketin ihtiyaç duyduğu durumlarda davalı tarafın kendisine ait --------- plakalı aracı ile ücret karşılığı taşıma işini gerçekleştirdiğini, davacı şirketin -------- mağazaları ile mevcut sözleşmesi gereği taşıma işlerini üstlendiğini, 23.12.2017 tarihinde davalı yana ait -------- plakalı araca ürünler yüklendiğini, Davalı yan aracını yükledikten sonra------- Mah.------- Sokak N:------- sayılı yer yanındaki boş arsaya park ettiğini,

davalı taraf ertesi gün sabah 07.00 sularında aracının yanına gelen davalı aracın camının kırık ve içeride mevcut kolilerde eksik olduğunu farkettiğini, yaşanan hırsızlık olayı neticesinde -------- Mağazaları tarafından müvekkil şirkete kesilen faturanın müvekkil şirketçe ödendiğini, fatura aynen davalı yana yansıtılarak 31.12.2017 tarihli, 28.859,92.-TL tutarlı fatura kesilerek davalı tarafa gönderildiğini, davalı yanın gönderilen faturayı teslim almayarak iade ettiğini beyan ederek, 10.104,08.-TL’ nin işleyecek reeskont avans faizi ile tahsili ile müvekkil şirkete ödenmesine,

yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının iddia ve savunmalarında dayandığı, “sözleşmeden yahut yasadan kaynaklı herhangi bir hakkı bulunmamasına rağmen” cari hesap borcundan tek taraflı mahsup ettiği faturadan, müvekkilinin bilgisinin bulunmadığını, Davacının ilgili faturayı müvekkiline tebliğ etiğini, müvekkilinin ise iade ettiğini ileri sürmekteyse de bu iddialarının tümüyle gerçek dışı olduğunu ve yazılı delille ispatlanması gerektiğini, yargılamaya muhtaç bir konu hakkında, akitten yahut yasadan kaynaklı bir mahsup hakkı olmadığını,

müvekkilinin cari hesabından tek taraflı ve keyfî şekilde yapılan mahsup işleminin hiçbir geçerliliği bulunmadığını, hırsızlık olayının vukuunda müvekkilinin hiçbir ihmali yahut özensizliğinin bulunmadığını, Müvekkilinin emtia yüklü aracı metruk bir araziye terk etmiş olduğu gibi ihmalkâr bir algı yaratılmaya çalışıldığını, müvekkilimin aracı park ettiği yerin evinin hemen yanı olduğunu, Şehir içi taşımaların yüklemesinin akşamdan yapılmasını mecbur tutarak,

yükün gece boyunca araçta risk altında kalmasına sebebiyet veren ------- ŞTİ.'nin hırsızlık olayının vukuunda bizzat kusurlu olduğunu, müvekkilden talep edilen emtia bedelinin sigortadan tahsil edilmişse, tahsilde tekerrür söz konusu olabileceğini beyan ederek, davacının haksız davasının külliyen reddiyle %20’den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davacıya yüklenilmesine karar verilmesini beyan ve talep etmiştir.

DELİLLERİN İNCELENMESİ VE GEREKÇE;Asıl dava, taşıma sözleşmesine dayalı cari(açık) hesaptan kaynaklanan alacağın tahsili talepli başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali; birleşen dava ise alıcısına teslim edilmeyen ürünler nedeniyle göndericiye ödenen hasar bedelinin fiili taşıyıcıdan rücuen tahsili davasıdır.

Uyuşmazlık Taşımaya konu eşyanın çalınması sonucu oluşan hasardan sorumlu olunup olunmadığı, hasarın rücu edilip edilemeyeceği ve tarafların birbirlerinden alacaklı olup olmadıkları noktasındadır.Taraflar arasında süregelen bir ticari ilişki bulunduğu ve davacının, davalının taşıma işlerini yaptığı ihtilaf konusu değildir.İhbar olunan -------- ait ürünler davacının ------- plakalı aracına yüklenmiş ve 24/12/2017 tarihinde taşımaya konu eşyalar çalınmıştır.Davacı takip alacaklısı tarafından, davalı takip borçlusu hakkında, -------- Esas sayılı takip dosyasında,

"cari hesap bakiyesi" sebebine dayalı olarak 18.755,854 TL asıl alacağın tahsili istemiyle 20/02/2018 tarihli takip talebi ile ilamsız icra takibi başlatılmış, itiraz üzerine takip durmuştur.Davacı-birleşen dosya davalısı tarafından, İİK'nun 67. maddesi uyarınca itirazın iptaline karar verilmesi istemiyle eldeki dava açılmıştır.

Davalı-birleşen dosya davacısı ise hırsızlık nedeniyle alıcısına teslim edilemeyen ürünler nedeniyle ihbar olunan ------- yapılan hasar ödemesinin davacı alacağından mahsubu ile kalan tutarın rücuen tahsili istemiyle birleşen davayı açmıştır.

Mahkemenin verdiği kararın istinafı neticesinde -------- sayılı kararı ile bilirkişi raporları hüküm vermeye elverişli olmadığından, Mahkemece taşıma uzmanı, mali müşavir ve emtia uzmanından oluşan bilirkişi heyetinden rapor alınarak TTK'nın 880. maddesinde tazminatta esas alınacak değer TTK'nın 882. maddesinde de sorumluluk sınırları ile rücu şartları değerlendirilerek davalının, varsa davacıya rücu edebileceği tutar belirlenerek davacı alacağından mahsubu ile asıl ve birleşen dava yönünden varsa tarafların alacakları belirlenerek sonucuna göre bir karar verilmesi gerektiği gerekçesi ile mahkememiz kararı kaldırılmıştır.

İstinaf kaldırma kararı sonrası yapılan yargılamada;Dosya taşıma uzmanı, mali müşavir ve metalürji ve malzeme mühendisi bilirkişiye tevdi edilmiştir. Dosya içeriğine ve olayın oluş şekline uygun bilirkişi raporu mahkememizce de benimsenmiştir. Davacı/ birleşen dosya davalısının ticari defterleri usul yönünden incelenmiş olup.

2017 dönemi İşletme Defterinin açılış tasdikinin Vergi Usul Kanunu’nun “Tasdik Zamanı” başlıklı 221.maddesine göre; süresinde alınmış olduğu, davacı/ birleşen dosya davalısının Vergi Usul Kanununun 178 inci maddesi uyarınca II’nci sınıf işletme hesabı esasına göre defter tutan tüccar olduğu, Davalı/ birleşen dosya davacısının ticari defterleri usul yönünden incelenmiş olup.

2017-2018 dönemi Envanter defterlerinin açılış tasdikinin Vergi Usul Kanunu’nun “Tasdik Zamanı” başlıklı 221. maddesine göre; süresinde alınmış olduğu, davalının e-defter kullanan mükellef olduğu 2017-2018 dönemi Ocak- Aralık ayı Yevmiye defteri ile Defteri Kebirin açılış, kapanış GİB onaylı beratlarının süresinde alındığı, V.U.K’ nu ve TTK’ nu na uygun tutulduğu, davalı şirketin kendi ticari defter kayıtlarının birbirlerini doğruladığı,

Davacı/ birleşen dosya davalısı tarafından, davalı/birleşen dosya davacısı hakkında başlatılan 18.755,854 TL asıl alacak tutarı ile davalı/birleşen davada davacının 31.12.2017 tarihli cari hesap bakiyesi olan 18.755,84 TL tutarın birbiriyle örtüştüğü,18.755,84 TL bakiyede tarafların mutabık oldukları, taraflar arasında ki ihtilaf konusunun davalı-birleşen dosya davacısı hırsızlık nedeniyle alıcısına teslim edilemeyen ürünler nedeniyle ihbar olunan --------yapılan hasar ödemesinin davacı/ birleşen dosya davalısına yansıtılması amacıyla düzenlenen 31.12.2017 tarih ve ---------- seri numaralı 28.859,92 TL’lik faturadan kaynaklandığı,

Dava konusu olayın esas davada davacı/ birleşen davada davalının sonucunun bilinmesine rağmen gerekli önlemleri almayarak hırsızlık olayı nedeni ile çalınmasından kaynaklandığı dolaysıyla TTK’ nun 886 maddesi gereği, TTK ‘nun 880, 881 ve 882 maddelerinde belirtilen sorumluk sınırlarından yaralanamayacağı,Birleşen davada davacı/ esas davada davalının esas davada davacı/ birleşen davada davalıdan 28.859,92 TL talep edebileceği, esas davada davacı/ birleşen davada davalının 18.755,84 TL alacağından mahsubu ile birleşen davada davacı/ esas davada davalının, esas davada davacı/ birleşen davada davalıdan 10.104,08 TL alacağı olacağı,

Tespit edilebilen ürün ağırlıklarının büyük bölümünün tespit edilememesi nedeni ile TTK’ nun 882. Maddesine göre kg başına 8,33 Özel Çekme bedelinin hesaplanmasının mümkün olmadığı, Dava dosyasında mevcut verilerden tahmini olarak ağırlığın belirlenebileceği, Dava dışı firma vekilinin “Bu listedeki ürünlerin konulduğu kolilerin ortalama ağırlığının 17-18 kg olduğu,

buradan yola çıkarak ürünlerin toplam ağırlığının yaklaşık 550 kg olabileceği” yönündeki beyanı doğrultusunda yapılacak hesaplamaya göre 4.518,50 SDR olacağı, bulunan SDR değerinin karar tarihine en yakın -------- kuru ile çarpılması sonucu sorumluluk sınırının bulunabileceği, Araç şoförünün hırsızlık ile ilgili başvurusu sonucu düzenlediği tutanakta çalınan kolilerin 25-30 koli olduğunu bildirdiği,

25 koli kabul edildiğinde ve her kolinin ağırlığının 17 kg olduğu kabul edildiğinde, yapılacak hesaplamaya göre 3.540,25 SDR olacağı, bulunan SDR değerinin karar tarihine en yakın -------- kuru ile çarpılması sonucu sorumluluk sınırının bulunabileceği, BAM Kararı Gereği yapılan hesaplamalar sonucunda.

Davaya konu yansıtma faturasının 28.859,92 TL olduğu, karar tarihine göre hesaplanan tutarlar altında kalması hâlinde birleşen davada davacı/ esas davada davalının esas davada davacı/ birleşen davada davalıdan 28.859,92 TL talep edebileceği, esas davada davacı/ birleşen davada davalının 18.755,84 TL alacağından mahsubu ile birleşen davada davacı/ esas davada davalının, esas davada davacı/ birleşen davada davalıdan 10.104,08 TL alacağı olacağı, aksi durumda hesaplanan sorumluluk sınırının geçerli olacağı,

sorumluk sınırı olarak belirlenen tutardan davacı/ birleşen davada davalının 18.755,84 TL tutardan mahsubu ile borç alacak tutarının tespit edilebileceği,6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu(TTK)'nun 875/1. Maddesine göre, taşıyıcı, eşyanın taşınmak üzere teslim alınmasından teslim edilmesine kadar geçecek süre içinde, eşyanın zıyaından, hasarından veya teslimindeki gecikmeden doğan zararlardan sorumludur.TTK'nın 888/1.

Maddesine göre de, taşıma, kısmen veya tamamen üçüncü bir kişi olan fiilî taşıyıcı tarafından yerine getirilirse, bu kişi eşyanın zıyaı, hasarı veya gecikmesi nedeniyle kendisi tarafından yapılan taşıma sırasında ortaya çıkan zarardan asıl taşıyıcı gibi sorumludur. TTK'nın 888/1.

Maddesine göre ise, asıl taşıyıcı ve fiilî taşıyıcı müteselsilen sorumludurlar.Sorumluluk sınırı olan 3.540,25 SDR değerinin karar tarihine en yakın -------- kuru 38,9440 ile çarpılması sonucu bulunan değerin , davaya konu yansıtma fatura bedeli olan 28.859,92 TL nin , karar tarihine göre hesaplanan tutar altında kaldığı,

bu nedenle 28.859,92 TL yi birleşen dava davacısının davalıdan talep edebileceği, asıl davada davacı/ birleşen davada davalının 18.755,84 TL alacağından mahsubu ile birleşen davada davacı/ esas davada davalının, esas davada davacı/ birleşen davada davalıdan 10.104,08 TL alacağı olacağı değerlendirildiğinden asıl davanın reddine birleşen davanın kısmen kabulüne dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.