İstanbul Anadolu 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/662 K.2024/349

T.C. İstanbul Anadolu 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2023/662 Esas

KARAR NO: 2024/349

DAVA

İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Emanet Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ: 21/09/2023

KARAR TARİHİ: 09/05/2024

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Emanet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

İDDİA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; --------- Tüneli yapımı ve işletmesinin 3996 sayılı Bazı Yatırım ve Hizmetlerin Yap-İşlet-Devret Modeli Çerçevesinde Yaptırılması Hakkında Kanun çerçevesinde, --------- şirketi tarafından gerçekleştirildiği, İşletme hakkı ve görevi müvekkil şirkette bulunan tünelden yapılan geçişler 6001 Sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanun'un 30/5 maddesi kapsamında ücretlendirildiği, aynı düzenleme kapsamında ücret ödemeksizin yapılan geçişlerde; geçiş ücretinin dört katı tutarında ceza uygulandığı,

geçiş tarihini izleyen 15 günlük sürede geçiş ücretini ödeyenlere 6001 sayılı Kanun'un 30/7 maddesi uyarınca ceza uygulanmadığı, davalı, --------- plakalı araçları ile 28.01.2022 -01.02.2022 tarihleri arasında ücret ödemeksizin, işletme hakkı müvekkil şirkette olan ---------Tüneli'nden ihlalli geçişler gerçekleştirdiği, ihlalli geçiş tarihinden itibaren on beş (15) günlük süre içerisinde de geçiş ücretlerini ödemediği, delillerin dosyaya eklendiği, davalının geçiş ücreti ile ceza tutarını ödemediği, davalı aleyhine icra takibi başlatıldığı, icra takibine, asıl alacağa, cezaya ve tüm fer'ilerine itiraz edildiği,

dört katı tutarında ceza 6001 s. Kanunun m.30/5 hükmü gereğince getirildiği, Sayın Mahkemenin, tarafımızın ve davalı borçlunun taktir hakkı olmadığı, Araç maliki, bahsi geçen kanun hükmü uyarınca, ücret ödemeksizin yapılan ihlalli geçiş sebebiyle, 15 gün içerisinde ilgili geçiş ücreti de ödenmediğinden, açık kanun hükmü uyarınca 4 katı tutarındaki cezayı da ödemek durumunda kalacağı, 6001 sayılı Kanun'un "geçiş ücretini ödememe ve güvenliğin ihlali" başlığını taşıyan ve uygulanması ihlalli geçiş tarihleri itibariyle ayrıca bir ön bildirim ve ihtara muhtaç olmayan 30. maddesi, emredici nitelikte olduğu,

15 günlük yasal süre içinde ödeme yükümlülüğü, münhasıran araç sahibi üzerinde olduğu, ücret toplama sistemi, ihlalli geçiş tarihlerinde hiçbir kanuni zorunluluğu bulunmamasına rağmen, iyi niyetle kullanıcıların hesaplarını geçişi müteakip 15 gün boyunca sorguladığı ve provizyon istemine olumlu yanıt alırsa geçiş ücretini cezalar uygulanmaksızın tahsil edildiği, araç plakasının bağlı bulunduğu hesaptan provizyon istemiş ancak provizyon istemleri reddedildiğinden, tahsilat yapılamadığı, -------- --------- hesaplarında yeterli bakiye bulunup bulunmadığını bilmek, öğrenmek ve denetlemek de araç sahibinin yükümlülüğü olduğu,

bu konuda abonelik ilişkisi çerçevesinde banka ya da --------- ile yaşanabilecek her tür sıkıntının da banka/---------- müşterisi araç sahibi ile ilgili kurum arasında çözümlenmesi gerektiği, müvekkil şirket, bu hesaplardaki bakiyeyi görmeye yetkili olmadığı gibi, doğabilecek bir ihtilafın tarafı olmadığı, --------- ile --------- araç sahiplerinin 6100 sayılı kanun uyarınca geçiş ücreti ve cezadan sorumlu olduğunu, bu sorumluluğun yasadan kaynaklandığına hükmettiği, ayrıca icra inkâr tazminatına hükmedilmesi gerektiği, Yasanın açık ifadesi karşısında cezanın idari para cezası olmadığı,

İhlalli geçişler sonucu tahakkuk eden bedellerin ve cezanın tahsili için ikame edilen davada işletmeci davacı şirketin ihtiyati haciz talebinin kabulünün gerektiği, ihtiyati haciz kararının teminatsız olarak verilmesi gerektiği, Davalı tarafın ödeme olgusunu ispat etmesi gerektiği, ihlalli geçişlere binaen, işletmeci şirketlere yüklenmiş olan bir bildirim yükümlülüğünün olmadığı, araç sahiplerine ayrıca bir bildirim - ihtar - uyarı yükümlülüğünün bulunmadığı, Geçiş ücretleri ve cezalardan araç maliklerinin sorumlu olduğu,

Davacı İşletmeci Şirket Lehine İcra-inkar tazminatına hükmedilmesi gerektiği, Ceza miktarının Kanun düzenlemesi olduğundan davalı tarafından bilenmesi gerektiği, 'Kanunu bilmemek mazeret sayılamaz.' kuralı gereği tebligata gerek olmadığı, Geçiş ücretini ödediğini iddia eden tarafın bu iddiasını kanıtlaması gerektiği, otomatik ödeme talimatı vermenin borcu ödemek anlamına gelmediği, bankanın görevini yerine getirip, borcu ödeyip ödemediğini kontrol yükümlülüğünün yine, herkesin hesaplarındaki gelir giderleri kontrol yükümlülüğü kapsamında borçlu da olduğu ifade edilerek,

davanın kabulü, davalının --------- İcra Müdürlüğü ----------- Esas sayılı dosyasına yapmış olduğu yetki ve borca ilişkin itirazın iptali ve takibin devamı, davalı tarafından haksız itiraz edildiğinden asıl alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere belirlenecek icra inkâr tazminatının davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesi ve Yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davalı tarafa yüklenmesine karar verilmesi talep edilmiştir.Davalı veya vekilince dosyaya herhangi bir cevap dilekçesi sunulmadığı anlaşılmıştır.Bilirkişi tarafından sunulan 09/02/2024 tarihli raporda özetle.

Dosya kapsamında davacı ve davalı iddia ve talepleri, somut belgeler, dosya kapsamındaki diğer yazışma ve muhteviyatının incelenmesinden ve konunun mevzuat yönünden değerlendirilmesinden yukarıda gerekçeleri ayrı ayrı açıklandığı üzere;Davalıya ait araçların davacının iddia ettiği tarih ve saatlerde işletmesi davacıya ait otoyoldan ücret ödenmeksizin geçiş yaptığının somut olduğu,İhlalli geçiş cezası olarak belirlenen bedellerin geçiş ücretinin 4 katı kadar olduğu, bu yönüyle mevzuata aykırılık bulunmadığı,Geçiş ücretleri belirlenen sınıf ve tarifeye göre yansıtıldığı,

aykırı bir durum bulunmadığı,Davalı araçlarına ait ---------- hesaplarında yeterli bakiye bulunmadığı, otomatik yükleme talimatı da bulunmadığı, geçiş tarihinden itibaren 15 günlük sürede ---------- hesaplarından tahsil imkanı bulunmadığı, davacı işletmenin sunduğu provizyon kayıtları ile ---------- kayıtları uyuştuğu, herhangi teknik bir kusurundan bahsetmek mümkün olmadığı,Davacının-------- İcra Müdürlüğü ----------- E. sayılı dosyasına yapılan itirazın iptali yönündeki talebinin uygun olduğu, asıl alacak miktarının 2.385,00 TL olduğu,Faiz ve İİK'nın 67/2.

Maddesi uyarınca icra inkar tazminatı yönünden takdirin mahkemeye ait olduğu hususlarında görüş belirtilmiştir.

DELİLLERİN İNCELENMESİ VE GEREKÇE; Dava, İİK'nun 67. maddesi gereğince geçiş ihlalinden kaynaklı alacağın tahsili amacıyla girişilen icra takibinde itirazının iptali istemine ilişkindir. Davacı tarafından davalı aleyhine geçiş ücretinden doğan geçiş ücretin ve cezai şartın tahsili için icra takibine girişildiği, davalı tarafa ödeme emrinin tebliğ edildiği, davalının ödeme emrine itirazı üzerine takibin durdurulmasına karar verildiğinden takibe devam edilebilmesi istemiyle arabuluculuk çözüm yolu tüketilmek suretiyle davanın mahkememize ikame edildiği anlaşıldı. Davalının maliki bulunduğu aracın ihlalli geçiş yaptığı, ihlalli geçişten doğan geçiş ücreti ve ceza-i şart bedeli toplamının 2.385,00 TL olduğu iddia edilmiştir.

Taraflar arasında uyuşmazlığın;

-Davalıya ait araçların , davacı tarafından işletilen tünelden geçip geçmediği,

-Geçmiş olması halinde geçiş ihlali yapıp yapmadığı,

-Davalı şirket araçlarının ihlalli geçiş yaptıkları sırada şirketin -------/-------- hesabında geçiş ücretinin üzerinde para bulunup bulunmadığı,

-Davalı şirketin hesabında araçların geçiş ücretlerini karşılayacak para var ise ihlalli geçiş nedeniyle davalının kusurlu olup olmadığı,

-Davalının davacıya geçiş ücreti borcunun bulunup bulunmadığı, bulunması halinde miktarının ne kadar olduğu,

-Davanın tam veya kısmen kabulü halinde alacağın likid olup olmadığı noktalarında toplandığı tespit olunmuştur.

Davalı vekilince yetki itirazında bulunulmuş, öncelikle incelenmesi gerektiği anlaşılmıştır.

Taraflar arasında davacı tarafından işletilen otoyolun geçiş bedeli karşılığında kullanılması konusunda hizmet sözleşmesi bulunduğu, akdin ifa edildiği yer icra müdürlüğünün de yetkili olduğu, ayrıca TBK 89.madde gereğince para borcunun alacağının alacaklının yerleşim yerindeki mahkemede de açılabileceğinin davalı vekilinin itirazının reddine karar verilerek yargılamaya devam olunmuştur.6001 sayılı kanunun 30/7 maddesine göre 15 gün içerisinde ihlal geçişler ödendiği takdirde gecikme cezası alınmayacağı hükmünün olduğu,

bunun yanı sıra sürücülerin-------- ve -------- cihazlarını sürekli bakiyesi müsait tutmakla ve kontrol etmekle sorumlu olduğu, geçiş esnasında sesli uyarı ile araçların ikaz edildiği, davalının, ihlalli geçişlerini sitem üzerinden, internetten de kontrol edilerek 15 gün içerisinde hata varsa düzeltme, bakiyesi yoksa tamamlama ve/veya ödeme imkânı olduğu,Davacının, 3996 Sayılı Bazı Yatırım ve Hizmetlerin Yap-Işlet-Devret Modeli Çerçevesinde Yaptırılması Hakkında Kanun" hükümlerine göre --------- Tünelinin işletme hakkı sahibi şirket olduğu,

6001 Sayılı yasanın 30 maddesinin 5 fıkrasına göre 4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerinden o güzergâhın en uzun mesafesine ait geçiş ücreti ile birlikte, 7144 sayılı kanunla değişen 4 katı tutarında cezayı talep etme hakkı olduğu,6001 Sayılı Kanun' da ve işletme protokolünde hiçbir şekilde ihlalli geçiş gerçekleştiren araç sahiplerine SMS, e-posta,

ihtarname veya herhangi bir şekilde bildirim yapma yükümlülüğü ile ilgili bir düzenlemenin bulunmadığı anlaşılmıştır.Dosya incelenmek üzere bilirkişiye tevdi edilmiştir.Bilirkişi tarafından sunulan 09/02/2024 tarihli raporda özetle;

Davalıya ait araçların işletmesi davacıya ait otoyoldan ücret ödenmeksizin geçiş yaptığı, ihlalli geçiş kayıtları cezalı olmak üzere toplam 2.385,00 TL davacı alacağının somut olduğu,

İhlalli geçiş cezası olarak belirlenen bedellerin geçiş ücretinin 4 katı kadar olduğu, bu yönüyle mevzuata aykırılık bulunmadığı, Araç sınıfları ile geçiş ücretlerinin yayımlanan tarifelere uygun olduğu, Davacının itirazın iptali yönündeki talebinin mevcut dosya kapsamına göre uygun olduğu,---------- Tüneli yapımı ve işletmesinin 3996 sayılı Bazı Yatırım ve Hizmetlerin Yap-İşlet-Devret Modeli Çerçevesinde Yaptırılması Hakkında Kanun çerçevesinde, --------- şirketi tarafından gerçekleştirildiği,

davalının sahipliğinde olan araçların davacı şirket tarafından işletilen ----------- Tüneli’nden ücret ödenmeksizin geçiş yaptığı, davacının davalıdan alacağın likit olduğu bu kapsamda İİK 67. Maddesi uyarınca davacının talep etmiş olduğu %20 den aşağı olmamak üzere tazminat talebinde haklı olduğu anlaşılmakla davanın kabulüne dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.