İstanbul Anadolu 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/826 K.2023/1011

T.C. İstanbul Anadolu 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2023/826

KARAR NO : 2023/1011

DAVA

Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))

DAVA TARİHİ : 16/11/2023

KARAR TARİHİ : 17/11/2023

Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Müvekkilinin yetkili hamili olduğu talep konusu çekin, keşideci---- şirket yetkilisi, -----tarafından ödeme yapılmaması kastıyla hukuka aykırı bir şekilde parçalandığını, Müvekkili ----- arasındaki iş ilişkisine istinaden------.

(VKN: -----keşideci müvekkilinin ise lehdar olduğu -----Şubesi’nin ------ IBAN numaralı hesabı üzerinden keşide edilen------ seri numaralı 17.000.000,00 TL tutarındaki 25/10/2023 tarihli çek keşide edildiği, 02.11.2023 tarihinde süresi içerisinde bankaya ibraz edilen çekin ödeme kabiliyeti olmadığı banka tarafından arkasına yazıldığı, 03.11.2023 tarihinde (güya) uzlaşma müzakereleri bahanesiyle bir araya gelindiğinde çek keşidecisi şirketin temsil yetkilisi olan -----çek aslını bir anda ele geçirip yırttığını, bu olay sebebiyle taraflarınca müvekkili adına yaptıkları şikayet üzerine,

nöbetçi savcının talimatıyla ---- Merkesi Amirliği'nin ----- numaralı dosyasıyla ----dosya numarası üzerinden tahkikatı yürütülen olayda müzakere masasındaki diğer tarafların tanık olarak beyanlarda bulunduklarını, Türk Ticaret Kanunu 652.

Maddesine göre senedin iptal edilmesi halinde, onda mündemiç olan hak senetten ayrılacak ve senetten ayrı olarak talep edilebilecğini, İşbu davanın zamanaşımını kesmemesinin aleyhlerinde yaratacağı sonuçların engellenmesi adına kıymetli evrakın iptali ile birlikte tahsili talebi mevcut olduğu çeki parçalayarak borcundan kurtulabileceğini düşünen ve hak ve hukuku hiçe sayan bu şahıs karşısında, hukukun ve hakkaniyetin gereği olarak borcun tahsilinin elzem olduğunu, öncelikle ----- Şubesi’nin ----- IBAN numaralı hesabı üzerinden keşide edilen ----seri numaralı 17.000.000,00 TL tutarındaki 25/10/2023 tarihli çekin zayii nedeniyle iptalini,

borcun ifa kabiliyetinin yeniden taraflarına kazandırılması adına öncelikle kıymetli evrakın iptali ile birlikte bedelin tahsilini, eğer mahkeme aksi kanaatte ise işbu çekin yeniden düzenlenerek çekteki hakkın taraflarına kazandırılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

Dava, zayi sebebiyle çek iptali ve bedelin tahsili, olmadığı takdirde çekin yeniden düzenlenerek çekteki hakkın taraflarına kazandırılması istemlerine ilişkindir.6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun İptal kararı I - Şartları başlıklı 651 nci maddesi "(1) Kıymetli evrak zayi olduğu takdirde mahkeme tarafından iptaline karar verilebilir.

(2) Kıymetli evrakın zayi olduğu veya zıyaın ortaya çıktığı anda senet üzerinde hak sahibi olan kişi, senedin iptaline karar verilmesini isteyebilir." ve II - Hükümleri başlıklı 652 nci maddesi "(1) İptal kararı üzerine hak sahibi hakkını senetsiz olarak da ileri sürebilir veya yeni bir senet düzenlenmesini isteyebilir.

(2) Bunun dışında iptal usulü ve hükümleri hakkında, kıymetli evrakın çeşitli türlerine ilişkin özel hükümler uygulanır." hükmünü düzenlemiştir.Davacı taraf lehtarı olduğu çeki bankaya ibraz ettiklerini, banka tarafından çek üzerindeki imzanın şirket yetkilisine ait olmaması sebebiyle ödeme yapılmaması üzerine keşideci şirket ile yapılan görüşme esnasında keşideci şirket yetkilisinin çeki yırttığından bahisle zayi sebebiyle çekin iptali ve bedelin tahsili,

olmadığı takdirde çekin yeniden düzenlenerek çekteki hakkın taraflarına kazandırılması istemlerinde bulunmuştur.Davacı tarafın dosyaya sunduğu delillerden yırtılmış olsa da iptali istenen çek aslının davacı taraf elinde yahut ulaşılabilir olduğu anlaşılmaktadır. Çek aslı bu haliyle yitmiş, mahvolmuş sayılamayacaktır. Ayrıca çek bankaya ibraz edildiğinden yırtılmamış hali banka kayıtlarında da bulunmaktadır.

Mevcut çek aslıyla davacı taraf hakkını talep edebileceğinden zayi sebebiyle çek iptali davası açmakta hukuki yararı bulunmamaktadır.

Davacı tarafın, bedelin tahsili ve olmadığı takdirde çekin yeniden düzenlenerek çekteki hakkın taraflarına kazandırılması istemlerinin ise ancak hasımlı açılan bir davada istenebilecek talepler olduğu anlaşıldığından davanın usulden reddine karar verilmiş ve aşağıdaki hüküm kurulmuştur.