İstanbul Anadolu 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2026/252 K.2026/268

T.C. İstanbul Anadolu 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2026/252

KARAR NO : 2026/268

DAVA

Zayi Belgesi Verilmesi

DAVA TARİHİ : 12/03/2026

KARAR TARİHİ : 18/03/2026

Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Sahibi bulunduğum ------Mahallesi ------ adresinde ki şirketime ait karar defterinin arabanın bagajında olduğu, aracı yıkamaya soktuğunda aracın bagajını boşalttıkları, akabinde bilahare yerinde olmadığını gördüğü, daha sonra da yıkamacıya gidip sorduğumda onlarda olmadığını tarafıma beyan ettiler, bu sebeple şirketime ait karar defteri zayi olduğu,

Türk Ticaret Kanunun 82/7 maddesi" Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve ve belgeler yangın, su baskını vaya sarsıntısı gibi bir afet vaya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinda ziyana uğrarsa tacir ziyai öğrendiği tarihtan itibaren beş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu Yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir, Bu dava ... açılır.

Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir, Yukarıdaki şirketime ait karar defteri şirket sahibi olarak zayi olan şirket karar defterinin tespiti ve zayi belgesinin verilmesi talebiyle iş bu davayı açma zarurati hasıl olduğu, tüm bu nedenlerle şirkete ait karar daftarinin zayi olduğuna dair balgenin verilmesini, talep ve dava etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Davacı, şirketine ait karar defterinin arabanın bagajında olduğu, aracı yıkamaya soktuğunda aracın bagajını boşalttıkları, akabinde bilahare yerinde olmadığını gördüğü, daha sonra da yıkamacıya gidip sorduğunda onlarda olmadığını beyan ettiklerinden bahisle şirkete ait karar defteri zayi olduğundan zayi belgesi verilmesi talep edilmiştir.TTK'nın 82/1. maddesi gereğince, "Tacir, ticari defterlerini, envanterleri, finansal tablo, bilanço ve faaliyet raporlarını, aldığı mektupları (bir ticari işe ait yazışmaları), gönderdiği mektup suretlerini, kayıtlara esas olan belgeleri, sınıflandırılmış şekilde saklamakla yükümlüdür."

TTK'nın 82/1. maddesi gereğince, "Tacir, ticari defterlerini, envanterleri, finansal tablo, bilanço ve faaliyet raporlarını, aldığı mektupları (bir ticari işe ait yazışmaları), gönderdiği mektup suretlerini, kayıtlara esas olan belgeleri, sınıflandırılmış şekilde saklamakla yükümlüdür." Saklama süresi on yıl olup sürenin başlangıcı da kanunda belirtilmiştir (TTK m.82/5-6).

Defter ve belgelerin saklanması yükümü, gerçek kişi tacirlerde ticaretin terk edilmesinden sonra sürdüğü gibi, tacirin ölümü hâlinde mirasçılar bakımından da devam eder. Mirasın resmi tasfiyesi veya tüzel kişiliğin sona ermesi durumlarında, defter ve belgeler Sulh Hukuk Mahkemesince saklanır (TTK m.82/8).

Zayi belgesi talebi çekişmesiz yargı işi olduğundan, HMK'nın 385/2.maddesi uyarınca, çekişmesiz yargı işlerinde aksine bir hüküm bulunmadıkça resen araştırma ilkesi geçerlidir.

Yukarıda belirtildiği üzere, talep edilen şirkete ait karar defterinin zayi olduğu iddia edilerek eldeki dava açılmıştır.Bilindiği gibi TTK. m. 82/7'de:"Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir." zayi belgesi verilme şartları düzenlenmiştir.

TTK. m.82/7'de hangi hallerde zayi belgesi verilebileceği belirtilmiş olup, davacının zayi belgesi talep edebilemesi için zayi olan belgenin korunması için gerekli dikkat ve özeni göstermiş olması, belgenin onun iradesi dışında ve elinde olmayan bir nedenle zayi olmuş olması gerekmektedir.Zayi olayının nasıl meydana geldiğine dair somut bir açıklamaya, tarihe veya bilgi ve belgeye yer verilmemiştir.

Tacir davacının defterlerinin muhafazası konusunda gerekli özeni gösterme yükümlülüğü ve ilgili mevzuat dikkate alındığında davanın reddine dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.