İstanbul Anadolu 5. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2011/1035 K.2021/776

T.C. İstanbul Anadolu 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2011/1035 Esas

KARAR NO: 2021/776

DAVA: Tespit

DAVA TARİHİ : 30/09/2011

KARAR TARİHİ: 14/09/2021

Mahkememizde görülmekte olan Tespit davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekilinin mahkememize göndermiş olduğu dava dilekçesinde özetle; davacı şirket nezdinde, ----- tarihinde meydana gelen trafik kazasmda hasarlanarak pert olduğu, aracın hasarlanması sonrasında yaptırılan ekspertiz neticesinde sigortalı aracın onanlamayacak derecede ağır hasarlı olduğu tespit edilmiş ve araç pert kabul edildiği,

davacı şirket poliçeden kaynaklanan sorumluluğunu , pert olan aracın hurdası müvekkil şirkete kalmak üzere aracın piyasa rayiç bedelini, aracın üzerinde rehin olması sebebiyle ve poliçede dain-i mürtehin olarak yeralan --- şubesine, davalı sigortalının borçlusu bulunduğu------ dosyasına ödeme yapmak suretiyle yerine getirdiği,

poliçeden kaynaklanan sorumluluğunu yerine getirmesine rağmen davalı taraf, aracın takyidatsız ve borçsuz şekilde müvekkil şirkete devri için gerekli işlemleri yerine getirmemiş, aracın devri işlemleri için gerekli vekaleti de müvekkil şirkete vememek suretiyle davacı şirketin aracı kendi mülkiyetine tescil ettirmesine olanak sağladığı, şu anda araç üzerinde hala bankanın rehni durmakta ve araç üzerindeki menfaatin davacı şirkete geçtiği tarihten sonraki tarihlerde davalının borçlan sebebiyle araç kaydına -----tarafından haciz konduğu,

sigorta bedeli ödenmekle mülkiyeti ve araç üzerindeki menfaat müvekkil şirkete geçmiş olup, aracın kaydı üzerindeki----- kaldırılarak davacı şirket adına tescilinin yapılması gerektiği, belirtilen sebeplerle; araç üzerindeki takyidatların silinerek, aracın takyidatsız bir şekilde davacı şirket üzerine hükmen tescilinin yapılmasına karar verilmesini talep ettiği, ----- Plakalı araç üzerindeki tüm takyidatların silinerek , aracın takyidatsız bir şekilde davacı şirket üzerine hükmen tesciline karar verilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa tahmiline karar verilmesini talep ve dava ettiği görülmüştür.

SAVUNMA

Davalı tarafa usulüne uygun dava dilekçesi ve tensip zaptının tebliğ edildiği ancak davaya cevap vermediği görüldü.

İNCELEME VE GEREKÇE

Dava hukuki niteliği itibariyle, meydana gelen ---- tarihli trafik kazası nedeni ile araç sovtaj bedelinin ve araç üzerindeki tüm takyidatların silinerek aracın takyidatsız bir şekilde davalı şirket üzerine hükmen tesciline karar verilmesini istemine ilişkindir.

Dilekçeler aşaması tamamlanmakla mahkememizin ön inceleme duruşmasında dava şartları ve ilk itirazlar incelenerek tarafların sulh olma imkanının bulunmadığının tespitiyle uyuşmazlık noktaları belirlenmiş, tahkikat aşamasına geçilerek taraf delilleri toplanmıştır.

Davanın açıldığı tarihte yürürlükte bulunan usul hükümleri doğrultusunda yazılı yargılama usulüne tabi olarak oluşturulan tensibe istinaden yargılamaya başlanmış, ------ maddesinde yapılan değişiklik ile dava miktar itibariyle basit yargılama usulüne tabi olduğundan bu aşamadan itibaren basit yargılama usulüne göre ön inceleme ve tahkikatın yapılmasına karar verilmiş ve dosya sonuçlandırılmıştır.

Kazaya karışan araca ait trafik tescil kayıtları getirtilmiş, ---plaka sayılı aracın kaza tarihi itibariyle davalı -----dosyalardan haciz kayıtlarının olduğu anlaşılmıştır.

Dava konusu --- plakalı aracın trafik tescil kaydı, davacı---düzenlenen hasar dosyası ve--- dosyasının mahkememiz dosyasına celp edildiği görülmüştür.

----sayılı dosyanın incelenmesinde; takibin ----tarihinde kambiyo senetlerine özgü yapılan haciz olduğu, alacaklısının------alacak ve işlemiş faiz adı altında olduğu, ödeme emrinin borçlulara tebliğ edildiği, ----- plaka sayılı araç üzerine haciz şerhi işlendiği görülmüştür.

Meydana gelen trafik kazası sonucu--- plakalı araç üzerindeki takridatların silinerek davacı ---- tesciline dair engel bulunup bulunmadığı yönünde rapor alınmak üzere dosyanın icra hukukundan anlayan uzman bilirkişiye tevdi edildiği, bilirkişi tarafından düzenlenen ------tarihli raporda özetle;

araç ile ilgili pert sırasında zaten var olan takyidatlar sigorta ettiren tarafından yani somut olay yönünden davalı tarafından ifa edilmeden ve aracın trafikten çekilmesine ilişkin belgenin sigorta ettiren tarafından sigorta şirketine tesliminden önce ya da bu işlemlerin yapılmasına ilişkin olarak sigorta ettiren davalıdan bir vekalet alınmadan sigorta şirketi tarafından yapılan ödemelerin sigorta ettirene karşı borcu sona erdireceği,

davacı şirket bu ödemeyi yaparken aracın trafikten çekilmesine ilişkin belgenin sigorta ettiren tarafından sigorta şirketine teslimini ve yine davalı tarafın girişimleri ile araç üzerinde takyidatların ortadan kaldırılmasını sağlamamış ise sigorta tazmin bedelini ödemiş olmakla mülkiyeti iktisap edemeyeceği gibi araç üzerinde malik olarak halihazırda davalı yan kalmaya devam edeceğinden araç üzerinde meydana gelebilecek takyidatlar yönünden de sigorta şirketinin takyidatların kaldırılması yönünde bir girişimde bulunamayacağı,

dolayısıyla davacı şirketin pert olan araçla ilgili ödemeyi yapmadan önce aracın trafikten çekilmesine ilişkin belgenin sigorta ettiren tarafından sigorta şirketine teslimini davalı tarafın girişimleri ile araç üzerinde takyidatların ortadan kaldırılmasını, davalıdan alınacak vekalet ile mülkiyetin kendisine geçirilmesini sağlaması gerekeceği, somut olayda bu işlemler yapılmadan ödemeler davacı tarafından yapıldığı,

bu tür bir ödemin sigorta ettirene karşı borcu sona erdireceği ve fakat aracın mülkiyetinin davacıya geömesine yol açamayacağı gibi davalı yanın malik olmaya devam ettiği araca üçüncü şahısların haciz tatbik etmeye devam edebileceğine dair rapor tanzim edilmiş olduğu görülmüştür.

Mahkememizin ----- tarihli duruşmasının üç nolu ara kararı gereği dosyanın sigorta alanında uzman bir bilirkişiye tevdi ile rapor alınmasına karar verildiği, bilirkişi tarafından düzenlenen --- tarihli raporda özetle; aracın taraflar arasında ikinci el piyasa değerinin ---- olarak belirlendiği, bu miktar ile ilgili taraflar arasında temel bir ihtilafının bulunmadığı, ekspertiz raporuna göre aracın sovtaj değerinin --- olarak belirlendiği, sigortacı ile sigortalı arasındaki anlaşma kapsamında ödenmesi gereken aracın ikinci el piyasa bedeli/sigorta tazminatı ---- sovtaj;

sigortacının uhtesinde her türlü hukuki ayıptan ari olarak bırakılmış olsaydı eğer, yine sigorta tazminatı sigortacı tarafından ---- eksik ödenmiş olacağından, tarafların her ikisinin de sözleşme şartlarına tam uymadığı sonucuna varılacağı, bakiye kalan ---- tutarın başka bir dosyaya ödenip ödenmediği ile ilgili dosya yığını arasında bir dekontun görülemediği, var ise bu dekontun sunulması gerekeceği, dava tarihinden sonra araç sicil kaydı üzerinde Mahkeme/Mahkemelerce verilmiş bir ihtiyati tedbir karan olmadığı, dava devam ederken araç üzerine ------- tarihinde hacizler işlendiği,

bu hacizlerin düştüğüne dair bîr bilginin dosya arasında yer almadığı, bu durumda motorlu araç üzerine bak mahrumiyeti olduğunun kabulünün gerekeceği, bunun yanı sıra dosya arasında aracın geçmiş döneme ve hali hazırdaki dava sırasında yıllar içinde doğmuş motorlu taşıllar vergisi, gecikme faizi, gecikme zammı, vergi cezası, trafik idari para cezası borçlannın bulunmadığı ile ilgili resmi bir yazının bulunmadığı,------kapsamındaki durumların varlığı halinde, kamu menfaati ile hükmen tescil talebi konusundan hangisine öncelik verileceği İle ilgili değerlendirmenin Sayın Mahkemeye ait olduğu,

sigorta tekniği açısından, sovtajın davalıya ayıpsız olarak teslim edilmediği dikkate alındığında, sigortacı tarafından sigorta tazminatı olarak sovtaj bedeli ödenmeksizin azami ---- ödenmesi gerekirken, sigorta tazminatı olarak toplam--- ödendiği, fazla ödeme tutarının ----- olduğu, sigorta tazminatının tam ödenmemiş olduğu, araç üzerinde süreç içerisinde icra dosyalarından eklenen hak mahrumiyetlerinin sürdüğünün tespiti ile------- kapsamındaki durumlarının varlıkları ve kabulleri halinde, sovtajın hukuki ayıptan ari olarak sigortacıya teslim edilememiş olduğu,

hak mahrumiyetleri ve kamu yaran nedeniyle hukuki ayıplı sovtajın sigortalı uhtesinde kalacağının kabulü gerekeceği, bu durumda da davacının, ---- kaşeli tescil belgesini almaksızın gerçekleştirdiği ödeme nedeniyle, sigorta tazminatı olarak ---- bir ödeme yaptığı, bu bedelin davacı lehine davalıdan istirdatına karar verilip verilmeyeceği ile ilgili nihai hukuki değerlendirme ve takdirin mahkeme'ye ait olduğuna ilişkin rapor tanzim edilmiş olduğu görülmüştür.

Bilirkişi raporunun taraflara tebliğe çıkartılmış olduğu, davacı vekili tarafından ---- tarihinde ıslah dilekçesi gönderilmiş olduğu, davacı vekili tarafından gönderilen ıslah dilekçesinde özetle; tam ıslah ile nitelik olarak alacak davası olarak değiştirilmesini, ---- ödeme tarihi olan ---- tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep ettiği görülmüştür.

Tüm dosya kapsamı, toplanan deliller ve taraflar arasındaki uyuşmazlığın çözümü amacıyla yapılan yargılama ve yargılama sırasında bilirkişilerden alınan hükme ve denetime elverişli olduğu değerlendirilen raporlar birlikte değerlendirildiğinde, davaya konu ---- nezdinde ------- tarihinde meydana gelen trafik kazasında hasarlanarak pert olduğu, aracın hasarlanması sonrasında yaptırılan ekspertiz neticesinde sigortalı aracın onanlamayacak derecede ağır hasarlı olduğu ve pert kabul edildiği,

davacı şirketin poliçeden kaynaklanan sorumluluğunu aracın hurdası sigorta şirketinde kalmak üzere aracın piyasa rayiç bedelini davalı sigortalının borçlusu bulunduğu -----dosyasına ödeme yapmak suretiyle yerine getirdiği, ancak davacının poliçeden kaynaklanan sorumluluğunu yerine getirmesine rağmen davalının, aracın takyidatsız ve borçsuz şekilde davacı---- şirketine devri için gerekli işlemleri yerine getirmediğini, aracın devri işlemleri için gerekli işlemleri yaptırmadığı, davacının da tescil ettirmesine olanak sağlamadığı, araç üzerinde rehin olduğu ve haciz uygulandığı, mahkememizden araç üzerindeki takyidatların silinerek,

aracın takyidatsız bir şekilde davacı şirket üzerine hükmen tescilinin yapılmasına karar verilmesini talep ettiği, ---- celsede davaya konu araç üzerinde vergi ve trafik cezası borçlarının olup olmadığının sorulması üzerine ----- olduğunun öğrenildiği bunun üzerine davacı vekilince davanın tam ıslahı yoluna gidildiği, ıslah dilekçesinin davalı tarafa tebliğ edildiği, davalı tarafça ıslaha karşı beyan yada itirazda bulunulmadığı, dosya kapsamında aracın taraflar arasında ikinci el piyasa değerinin --- olarak belirlendiği, ekspertiz raporuna göre aracın sovtaj değerinin ---- olarak belirlendiği,

dosya arasında bulunan ----- rehin ve hacizlerin bulunması nedeniyle aracın ikinci el piyasa değerinin---- tarihli ---- ait dekontta davalı adına--- davacı --- yatırıldığı, yine--- ait dekontta görüldüğü üzere davalı sigortalının borçlusu bulunduğu----ödemede bulunduğu, kalan ----- ödendiğine dair dosya kapsamında ödeme belgesi/dekontu bulunmadığı, davacının bu ödemeyi ispatlayamadığı, sigorta tazminatının tam ödenmemiş olduğu,

araç üzerinde süreç içerisinde icra dosyalarından eklenen hak mahrumiyetlerinin sürdüğünün tespiti ile------ kapsamındaki durumlarının varlıkları ve kabulleri halinde, sovtajın hukuki ayıptan ari olarak sigortacıya teslim edilememiş olduğu, hak mahrumiyetleri ve kamu yararı nedeniyle hukuki ayıplı sovtajın sigortalı uhtesinde kalacağının kabulü gerekeceği, bu durumda da davacının, ''trafikten çekilmiştir'' kaşeli tescil belgesini almaksızın gerçekleştirdiği ödeme nedeniyle, sigorta tazminatı olarak --- fazla bir ödeme yaptığı anlaşılmış davanın kısmen kabulüne karar verilmiş olup aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.