İstanbul Anadolu 5. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2015/969 K.2021/734

T.C. İstanbul Anadolu 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2015/969 Esas

KARAR NO: 2021/734

DAVA

Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ: 30/12/2015

KARAR TARİHİ: 13/07/2021

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ---- markası altında ---işiyle iştigal ettiğini, davalı --- diğer davalı ---- sevk ve idaresindeki ---- sayılı araç --- tarihinde müvekkili şirkete ait ve seyir halinde bulunan ------ plaka sayılı araca %100 kusurlu olarak çarpmak suretiyle hasar uğrattığını, kaza sonrası aracın hurda haline geldiğini, davalıların hasardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olduklarını, kaza nedeniyle müvekkilinin yeni araç ikame edebilmesi için ---süreye ihtiyaç duyduğunu, ---hasar bedeli ve kira bedeli karşılığı-------davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA

Davalı ----vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin sorumluluğu trafik poliçesinde limitler ve sigortalıların kusuru ile sınırlı olduğunu, kaza tarihinde müvekkili şirketin maddi hasar sebebiyle araç başına ------- teminat sorumluluğu olduğunu, talep edilen tutarlar fahiş olduğunu, sigortalı aracın ticari olmaması karşısında, ticari faiz taleplerinin reddine, haksız ve mesnetsiz davanın zamanaşımı nedeniyle reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ---- cevap dilekçesinde özetle; davacının kazanın meydana gelmesinde %75 oranında kusurlu olduğunu, trafik tutanağında davacı araç kiracısı---- asli, müvekkilinin aracını kullanan ---- tali kusurlu olduğunun belirtildiğini, davacı şahıs ve şirketlere başvurmadan tarafına dava açmasında hukuki yararı olmadığından davasının usulden reddi gerektiğini, kiralama bedeli taleplerinin yerinde olmadığını, bilirkişi incelemesi yapılması gerektiğini beyan ederek davanın reddine karar verilmesini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.

Davalı ------ usulüne uygun dava dilekçesi ve tensip zaptı tebliğ edilmiş ancak davaya cevap verilmediği görülmüştür.

İNCELEME ve GEREKÇE:

Dava hukuki niteliği itibariyle, meydana gelen ----- tarihli trafik kazası nedeni ile araçta oluşan hasar bedeli ve kazanç kaybının, zararın meydana gelmesinde kusurlu olduğu iddia olunan aracın--------aracın maliki ve sürücüsü davalılardan tahsili istemine ilişkindir.

Dilekçeler aşaması tamamlanmakla mahkememizin ön inceleme duruşmasında dava şartları ve ilk itirazlar incelenerek tarafların sulh olma imkanının bulunmadığının tespitiyle uyuşmazlık noktaları belirlenmiş, tahkikat aşamasına geçilerek taraf delilleri toplanmıştır.

Kazaya karışan araca ait trafik tescil kayıtları getirtilmiş, ---- plaka sayılı aracın kaza tarihi itibariyle davacı adına kayıtlı olduğu, --- plakalı aracın davalı---kayıtlı olduğu görülmüştür. Davalı ---tarafından düzenlenen ---- plaka sayılı araca ait ----- dosya içine alınmış, dava konusu kaza tarihini içerdiği anlaşılmıştır.

Meydana gelen trafik kazası nedeniyle davaya konu araçta hasar ve kazanç kaybı meydana gelip gelmediği ve varsa miktarının tespiti teknik incelemeyi gerektirdiğinden, bilirkişilerden --- tarihli rapor alınmıştır.

Alınan raporda özetle,'' Davadışı sürücü --- sevk ve idaresinde bulunan-------- bentlerinde açıklanan hükümler gereği yukarıda açıklanan trafik kurallarını ihlal ettiğinden kazanın meydana gelişinde; --- % 75 asli kusurlu olduğu, davalı sürücü ------ ve idaresinde bulunan---plakalı aracı ile ----- ve bağlı yönetmeliğin ilgili bentlerinde açıklanan hükümler gereği trafik kurallarını ihlal ettiğinden kazanın meydana gelişinde -------tarihinde meydana gelen kaza sonucu, maddi hasarlı trafik kazası tespit tutanağında belirtilen bilgilerin, davacıya ait ----plakalı araçta çarpma sonucu meydana gelen maddi hasar ile uyumlu olduğu,

araç üzerinde --- tarafından yapılan hasarlı parçaların tamir-onarım ve harcanacak işçilik bedellerinin kaza tarihi olan --- tarihi itibari ile hasar Bedeli ---tutarın serbest piyasa koşullarında --- değer taşıdığı, aracın mevcut teknik donanım özellikleri ve ticari amaç ile kullanım koşulları göz önünde bulundurulduğunda bu tip araçların yıpranma oranlarının bireysel kullanıcılara ait araçlara göre daha fazla olması nedenleri ile hasarsız muadillerine göre piyasa rayiç değerinin ---- olduğu,

orijinal parçalar ile tamir edilmesi ekonomik olmayan ağır hasarlı araçlar ---- edileceği, ağır hasarlı araçların tamir edilmeden satılabileceği en yüksek fiyatın sovtaj değeri olduğu, tam hasarlı ---araçları satın alanlar nadiren parçalara ayırarak sattıkları, tam hasarlı ----aracın orijinal parçalar ile tamiri ekonomik olmayan araç olduğu,

ancak aynı araçların yan sanayi parçalar----- olabileceği çünkü -------- arasında değiştiği, tam hasarlı----araçları satın alanların çoğunlukla yan sanayi parçalar ile tamir ederek tekrar sattığı, tam hasarlı ---- araçları satın alanlar yan sanayi parçalar ile tamir ettikten sonra satabilecekleri fiyatı dikkate alarak sovtaj teklifi verdikleri, parçalanmış bir aracı yan sanayi parçalar ilave ederek tekrar toplamanın mümkün olmadığı, alıcının aracı yan sanayi parçalar toplayarak satma imkânı kalmadığı,

ağır hasarlı bir araç yansanayi parçalar ile toplanması mümkün olduğu halde parçalanmışsa, parçaların toplam bedeli hasarlı aracın bedelinden düşük olacağı, alışılmış olan hiçbir şekilde tamir edilemeyecek aracın parçalanması olduğu ki nadiren gerekli olduğu, dava konusu----kaza tarihinde meydana gelen kazadan dolayı tam hasarlı ---- kabul edileceği, hasarlı parça listesinin ve fotoğrafların incelenmesinden yapılan piyasa araştırmasına tam hasarh ----- olduğu, tam hasarlı --- durumundaki araçların hasar tutarı, kaza tarihindeki piyasa rayiç değeri---- hasarlı halde ki sovtaj değeri arasında ki farka eşit olduğu,

aracın davacının uhdesinde kalması nedeni ile hasar tutarının belirlenmesinde sovtaj bedeli düşüldüğü ve neticede---- olarak hesaplandığı, davalıların tazminat bağlamında, davacı karşısındaki sorumluluğu, sigortalısının belirlenen ------ plakalı marka aracın ticari faaliyetlerini yürütmesi nedeniyle, tamir süresince aracın kullanımı mümkün olmadığı,

ancak mevcut kaza olayında ----- plakalı aracın almış olduğu hasar sonucu ----- kabul edilmesi nedeni ile dava konusu araç üzerinde tamir edilme durumunun olmaması ve araçtan beklenen faydanın sağlanamayacağı gerekçeleri ile kazanç kaybı meydana gelemeyeceği'' yönünde tespit ve değerlendirme yapılmıştır.

Bilirkişi raporu taraflara/ vekillerine tebliğ edilmiş, davacı ile davalı ---- rapora ilişkin beyan ve itiraz dilekçeleri sunulmuş, her ne kadar mahkeme tarafından ---- tarihli celsede sözlü yargılama ve karar duruşma günü tayin edilmiş ise de mahkememizin ---- tarihli celsesinde mevcut raporun hüküm kurmaya elverişli olmaması ve taraf itirazlarının karşılanmadan karar verilemeyeceği göz önüne alınarak dosya yeni bir bilirkişiye tevdi edilmiş, bilirkişi tarafından ----- tarihli rapor düzenlenmiştir.

Düzenlenen raporda özetle,'' Trafik kazasının meydana gelmesinde davalı sürücünün % 25, davacıya ait aracın sürücüsünün ise % 75 oranında kusurlu olduğu, toplanan deliller itibariyle araç onarım piyasasında yapılmış olan inceleme neticesinde ---- Raporu'nda ayrıntıları ile açıklanan onarım bedellerinin, gerek yeni verilen parçalar ve gerekse tüm ------------ fotokopilerinden de görülebilen kullanılmışlık durumu itibarı ile yeni verilen parçalardan dolayı herhangi eskime payının düşülmemiş olmasının yerinde ve uygun olduğu -------geçerli miktarda olduğu,

ancak aracın, hasara uğramadan önceki durumu ile piyasa ederinin --- civarında olduğunun dikkate alınması ile, ------ olarak hesaplanan bedel ile onarımının yapılmasının, gerek teknik, gerekse ekonomik çerçevede yerinde ve uygun olmadığı, bu durumda, aracın tam hasarlı --- değerlendirilmesinin teknik ve ekonomik olarak gerekli olduğu, ---- ---- olarak verildiği,

aracın, trafiğe çıkışından kaza tarihine kadar-------yol kat etmiş olduğunun, tespitlere ve aracın kullanım süresi ve durumuna ve de hasar durumuna göre, kaza öncesinde yeni ve iyi durumda olduğunun da dikkate alınması ile--- ortalama ----- bedel karşılığında temin edilebilmesinin mümkün olduğu, aracın, ekspertiz raporunda tespite dayalı belirtilen ve de hasarlı fotoğraflarından görülebilen durumu itibarı ile, hasarlı vaziyetteki piyasa değerinin --- gerek ekspertiz raporunda ve gerekse ---tarihli bilirkişi raporunda açıklandığı üzere, kaza tarihinde takriben --- olduğu,

buna göre, araç maliki davacının, bu trafik kazasında hasarı uğrayan aracında, meydana gelen hasar zararının; ----olacağı, davacının, hasarlı aracının ---- satabilmesi ve yerine aynı teknik özelliklere sahip başka bir aracı satın alabilmesi için, piyasa araştırması ve noterlik işlemlerinin yapılması için geçecek sürenin, takriben --- günlük zaman alabileceği, bu süre içersinde aracın kira getirişinden mahrum kalacağı, aynı nitelikte aracın, olay tarihi itibarı ile ----- ödenmek sureti ile kiralanmasının mümkün olduğu, -- günlük süre içersinde de, davacının kira kaybının, --- olacağı, sonuç olarak toplam zarar miktarının ---olduğu,

kusur durumları itibari ile bu miktarın, ---------- davalılar tarafının sorumluluğunda olacağı '' yönünde tespit ve değerlendirmede bulunulmuştur.

Bilirkişi raporu taraflara/ vekillerine tebliğ edilmiş, davacı vekili ile bir kısım davalılar vekili tarafından rapora ilişkin beyan ve itiraz dilekçeleri sunulmuş, davalı ---- tarafından dava dışı ---- dava konusu trafik kazası ile ilgili -----ödeme yapıldığı savunulmakla ilgili sigorta şirketine bu hususta müzekkere yazılmış, yine davalı --- şirketinden ödeme belgelerinin mahkeme dosyasına ibrazı istenmiş, dava dışı ---- tarafından mahkememize gönderilen müzekkere cevabında --- araca ait poliçenin bulunmadığı bildirilmiş,

davalı ---tarafından belgelerin --- tarafından istenmesi yeniden talep edilmekle birlikte ödemeye ilişkin sunulan belgelerin tetkikinde---- davamız konusu dışı ----- plakalı araca ait olduğu anlaşılmıştır.

Mahkememizce kazanç kaybı yönünden ek inceleme yapılması için dosya aynı bilirkişiye tevdi edilmiş, bilirkişi tarafından düzenlenen------- tarihli ek raporda özetle, '' kök rapordaki görüşlerin korunduğu, kiralama süresinde kiralayan firmanın katlanacağı mahsubu gereken herhangi bir yakıt ve sürücü gideri bulunmadığı, amortisman miktarı var ise bunun muhasebeci tarafından hesaplanması gerektiği'' yönünde tespit ve değerlendirme yapmış, alınan ek rapora ilişkin davacı ve davalı vekili tarafından itirazda bulunulmuş, diğer davalılar tarafından beyan ve itiraz ileri sürülmemiştir.

Tüm dosya kapsamı, toplanan deliller ve taraflar arasındaki uyuşmazlığın çözümü amacıyla yapılan yargılama ve yargılama sırasında bilirkişiden alınan raporlar birlikte değerlendirildiğinde, davalı ---- plaka sayılı aracın ----- poliçesini düzenlemiş olup, trafik kazası poliçenin geçerlilik tarihi içinde meydana geldiği,

yine diğer davalıların ---- sayılı aracın malik ve kaza anındaki sürücüsü olup, davalıların meydana gelen zarardan kusurları oranında müştereken ve müteselsilen sorumlu oldukları, her ne kadar bir kısım davalılar ve davacı vekili tarafından kusur oranlarına ilişkin bir kısım itirazlar ileri sürülmüş ise de olayın oluş şekli göz önüne alındığında kaza tespit tutanağı, eksper raporu ile bilirkişilerce hazırlanan raporların birbiriyle uyumlu olduğu ve sürücü ---- plâkalı--------- istikametine doğru seyretmekteyken, --------- karşı yerden gelmekte olan diğer araçların geçmesini beklemesi,

yolun, sola dönüş yapmaya tamamen müsait ve güvenli olduğunu belirlemesi gerekirken bu kurala uymayıp, kontrolsuz şekilde sola dönüş yaptığı sırada, karşı şerit içerine geçtiği durumda, aracının ön sağ kısmı ile, karşı yönden gelmekte olan ---- plakalı aracın ön sol kısmı ile çarpışmış olmasında, birinci erecede ve % 75 oranında; sürücü davalı --- ile ---- doğru seyrederken, -------uyarınca, kavşaktaki şartlara uyacak şekilde yavaşlaması ve önlem alması, karşı yönden gelerek,

aynı kavşakta sola dönüş yapmaya başlamış olan diğer aracı görerek durma önlemi alması gerekirken ve de mümkünken dikkatsiz ve sür'atli seyretmekte oluşu nedeni ile duramayarak, kavşak dönüş yeri oltasında çarpışmış olmalarında % 25 oranında kusurlu olduğu anlaşılmıştır. Davalı ----zaman aşımı itirazında bulunmuş ise de olay tarihi ve davanın açıldığı tarih göz önüne alındığında ---- zaman aşımı süresinin henüz dolmadığı görülmüştür.

Hasar miktarı yönünden yapılan incelemede düzenlenen --- tarihli rapor aracın niteliği trafiğe çıkış anından kaza tarihine kadar ki kullanım durumu göz önüne alınarak olay anındaki ----- değerinin ortalama ---olarak tespiti ve hasarlı piyasa değerinin --- olarak tespiti ile davacı zararının------ hesaplanması dosya kapsamına uygun bulunmuş, davalıların bu bedelin % 25 kusur durumuna göre----sorumlu oldukları anlaşılmış, kira getirisinden mahrum kalınacak süreye ilişkin--- zaman diliminde iş ve işlemlerin gerçekleştirileceği, günlük kira bedelinin araç kiralama piyasasında ---olduğu,

yine ek raporda düşülmesi gereken yakıt giderinin bulunmayacağının tespiti ve davalı gerçek kişilerin de ek rapora ilişkin itirazlarının olmadığı göz önüne alınarak davacının --- olduğu ancak bu bedelin % 25 kusur göz önüne alındığında --- davalı işleten ve sürücünün sorumlu olduğu anlaşılmıştır.

Davanın niteliği gereği işleten ve sürücü yönünden temerrütün haksız fiilin meydana geldiği ---- tarihinde gerçekleştiği sigorta şirketine ise başvurunun tebliğinden itibaren--- iş günü sonrası gerçekleştiği, dosya kapsamında davacı tarafça yapılan başvuru dilekçesi ve bu dilekçenin tebliğine ilişkin bilgi ve belge bulunmadığından davalı ---- temerrütün --- dava tarihinde oluştuğunun kabulü gerekeceği, davalı ----- sigortaladığı aracın ticari nitelikte olduğu göz önüne alındığında, davacının avans faizi talebinin yerinde olduğu anlaşılmakla,

açıklanan gerekçeler ile davanın hasar bedeline ilişkin talebinin kısmen kabulü ile ---- davalılar----- olay tarihinden, diğer davalı ----- itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, kazanç kaybına ilişkin talebinin kısmen kabulü ile, ---- olay tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılar ------- müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemlerin reddine dair karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.