İçeriğe geç
ACAYCAN CEYLANAVUKATLIK BÜROSU
Uzmanlık
  • Ceza Hukuku
  • Bilişim Suçları
  • Bilişim Hukuku
  • İnternet Hukuku
  • Forex ve Yatırım Dolandırıcılığı Hukuku
  • Kripto Paralar Hukuku
  • Finans Hukuku
  • Hukuki Danışmanlık
  • Şirket Danışmanlığı
  • Marka Hukuku
  • Telif Hukuku
  • Tahkim Hukuku
  • Gayrimenkul Hukuku
Makaleler
  • Tüm Makaleler
  • Aile Hukuku
  • Bilişim Suçları
  • Gayrimenkul Hukuku
  • Tazminat Hukuku
  • İdare ve Vergi Hukuku
  • Dolandırıcılık ve İBAN Mağduriyeti
  • Miras Hukuku
  • Trafik Hukuku
  • KVKK ve Veri Koruma Hukuku
  • Yapay Zeka ve Web3 Hukuku
  • Enerji ve Çevre Hukuku
  • Silah Suçları
  • Arabuluculuk
  • Ceza Hukuku
  • İnternet Hukuku
  • Medeni Hukuk
  • AİHM ve Anayasa Mahkemesi Başvuru
  • Delil Hukuku ve Emsal Kararlar
  • İş ve Sosyal Güvenlik Hukuku
  • İcra ve İflas Hukuku
  • Sağlık Hukuku ve Malpraktis
  • Fikri Mülkiyet, Marka ve Patent Hukuku
  • Uyuşturucu Suçları
  • Bilişim Hukuku
  • Finans Hukuku
  • Kripto Para Hukuku
  • Borçlar Hukuku
  • Mevzuat ve Yargıtay Kararları
  • Forex Hukuku
  • Ticaret Hukuku
  • Tüketici Hukuku
  • Sigorta Hukuku
  • Yabancılar ve Vatandaşlık Hukuku
  • Örgütlü Suçlar
Kaynaklar

NE YAPMALIYIM?

  • Ne Yapmalıyım?
  • Avukat Seçme Rehberi
  • Uzaktan Temsil
  • Arabuluculuk

MEVZUAT

  • TCK Rehberi
  • CMK Rehberi
  • HMK Rehberi
  • Mevzuat

HUKUKI SÖZLÜK

  • Hukuki Sözlük
  • Soru-Cevap
  • Dilekçeler
  • İnfaz Hesaplama
Karar Arşivi
  • Yargıtay Kararları
  • Danıştay Kararları
  • AYM Bireysel Başvuru
  • AYM Norm Denetimi
  • İstinaf (BAM) Kararları
  • İlk Derece Mahkeme Kararları
  • Karar Arama
Vaka Sonuçları
Hakkımızda
  • Büro Profili
  • Özgeçmiş
  • Medyada Biz
  • Çalışma İlkelerimiz
  • Çalışma Metodolojimiz
  • Online Danışmanlık
  • Ödeme
  • Kariyer
İletişim
  1. Anasayfa
  2. /İlk Derece Mahkeme Kararları
  3. /İstanbul Anadolu 5. Asliye Ticaret Mahkemesi

İSTANBUL ANADOLU 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

İstanbul Anadolu 5. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2018/101 K.2023/344

T.C. İstanbul Anadolu 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

Esas2018/101Karar2023/344Tarih4 Nisan 2023Okuma8 dk · 1.549 kelime

KÜNYE

Mercii
İstanbul Anadolu 5. Asliye Ticaret Mahkemesi
Esas No
2018/101
Karar No
2023/344
Karar tarihi
4 Nisan 2023
Karar metni, UYAP Emsal Karar Arama kaynağından olduğu gibi aktarılmıştır; metne müdahale edilmemiştir. Kişisel veriler maskelenmiştir. Bu karar için özgün analiz henüz yazılmamıştır.

Karar Metni

1.549 kelime·8 dk okuma·8 bölüm

T.C. İstanbul Anadolu 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2018/101 Esas

KARAR NO:2023/344

DAVA

Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)

DAVA TARİHİ: 25/01/2018

KARAR TARİHİ: 04/04/2023

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA: Davacı vekili tarafından mahkememize gönderilen dava dilekçesinde özetle; davacının ----- saat 18:00 sularında himayesinde bulunan ---- plakalı ------- istikametine doğru----- üzerinde seyretmekte iken emniyet şeridinde park etmiş olduğunu, birlikte olduğu arkadaşı----- birlikte araca doğru yaya konumunda ilerlerken aynı istikamette seyreden davalı ------- plakalı aracı ile kendisine ve park halindeki aracına çarpması sonucu ----- kaldırıldığını, söz konusu kaza sonrasında müvekkilinin sağ ayağı ve kalçasından darbe aldığını, davacının 47 yaşında olup, kazadan önce günlük 100,00 TL ücretle şoför olarak çalıştığını,

altı ay hiç çalışamaması nedeniyle taşıt kredisini ödeyemeyerek aracının satıldığını ve sağ ayağından almış olduğu darbe nedeniyle mesleğini icra edebilmesini engelleyecek oranda kazanma gücünden yoksun kaldığı ve iş bulamadığını, davalı sigorta şirketine daha önce yapılan başvuruya rağmen ödeme yapılmadığını belirterek,------- günü meydana gelen trafik kazası nedeniyle yaralanan ve malul kalan davacı için fazlaya dair haklar saklı kalmak kaydıyla şimdilik --------- maddi, 100.000,00 TL manevi tazminatın işleten ve sürücü yönünden kaza tarihinden,

sigorta şirketi yönünden temerrüt tarihinden itibaren işletilecek faizi ile birlikte davalılardan tahsiline karar verilmesini talep ve dava ettiği görülmüştür.

SAVUNMA

Davalı --------- vekili tarafından mahkememize gönderilen cevap dilekçesinde özetle; davacının aracı kaza esnasında emniyet şeridinin içerisinde nizami bir şekilde park edilmediğini, emniyet şeridinin dışına taşkın şekilde park halinde bulunduğunu, emniyet şeridindeyken önce davacıya sonrasında araca çarpıldığı iddiası hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, davacı araç sürücüsü emniyet şeridinin dışında araçların geçtiği şeridi ihlal eder vaziyette park halinde dururken bir anda davalının önüne çıkmış olması nedeniyle araç dışındayken kendisine çarpıldığı halde, hafif yaralanma ile kazayı atlatması,

davalının son derece yavaş bir hızla seyir halinde olduğunu göstermekte olduğunu, dolayısıyla, bu denli yavaş bir hızla ilerleyen bir araç emniyet şeridinde trafik akışının olmadığını bildiği halde, kontrolünü kaybettiği şeklindeki iddia gerçek dışı olduğunu savunarak davanın reddine, yargılama giderleri ve ücreti vekaletin davacı yana yükletilmesini talep ettikleri görüldü.Davalı ------vekilinin dava dilekçesine cevabında özetle;

davacının aracı kaza esnasında emniyet şeridinin içerisinde nizami bir şekilde park edilmemiş, emniyet şeridinin dışına taşkın şekilde park halinde bulunmakta olduğunu, ortalama bir sürücü seyir halinde araç emniyet şeridindeyken daha dikkat araç kullanır, önüne her an bir araç çıkabileceğinin farkında olurken, emniyet şeridindeyken önce davacıya sonrasında araca çarpıldığı iddiası hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, davacı araç sürücüsünün emniyet şeridinin dışında araçların geçtiği şeridi ihlal eder vaziyette park halinde dururken bir anda davalının önüne çıktığını ve davacı araç dışındayken kendisine çarpıldığı halde,

hafif yaralanma ile kazayı atlatması davalının son derece yavaş bir hızla seyir halinde olduğunu göstermekte olduğunu, dolayısıyla bu denli yavaş bir hızla ilerleyen bir araç emniyet şeridinde trafik akışının olmadığını bildiği halde kontrolünü kaybettiği şeklindeki iddia gerçek dışı olduğunu,

davalının gidişe göre sağ şeritten nizami bir şekilde seyir eder iken sol şeritte bulunan kamyonun üzerine doğru gelmesi sonucu zorunlu olarak emniyet şeridine yaklaşmış olduğunu ancak davacının aracıda sebepsiz şekilde acil bir durum olmamasına rağmen sadece alışveriş yapmak için durmuş olmakla araca binmek için davacı hamlettiğinde emniyet şeridinin aslında dışında müvekkilin şeridinde müvekkil davacıya fren yapmasına rağmen hafif bir şekilde aynasının çarpması sureti ile vurmuş olduğunu, davacının ayakta morarma ve şişme şikayeti söz konusu olduğunu açıklasa da,

söz konusu şikayetlerin basit tıbbi müdahaleyle giderilebilir ve kısa süreli tedavi ile iyileşme sağlanabilir düzeyde olduğunu, kazadan dolayı çalışmasını engelleyecek düzeyde bir durumu olmaması nedeniyle,

davanın reddine ve yargılama giderleri ve ücreti vekaletin davacı yana yükletilmesi talep ettiği görülmüştür.Davalı----- vekilinin dava dilekçesine cevabında özetle----- sigortalı olduğunu ve------ tarihinde 23.600,00 TL yapılan ödeme (ödeme belgesi dosyada mevcuttur) ile zararın karşılandığını ve İbraname ve Sulh ÂAnlaşmasının 01.06.2016 tarihinde davacı vekili ------ tarafından imzalanarak feragat edildiğini bildirerek davanın reddine ve yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ettiği görülmüştür.

İNCELEME VE GEREKÇE

Dava, hukuki niteliği itibariyle trafik kazasından kaynaklı maddi ve manevi tazminat davasıdır.

Davanın açıldığı tarihte yürürlükte bulunan usul hükümleri doğrultusunda basit yargılama usulüne tabi olarak oluşturulan tensibe istinaden yargılamaya başlanmış yöntemine uygun ön inceleme duruşması açılarak öncelikle dava şartları ve ilk itirazlar incelenmiş, hukuki ihtilaf noktaları belirlenmek suretiyle tahkikat aşamasına geçilerek deliller toplanmıştır.

Dava konusu uyuşmazlığın taraflar arasında 27/05/2014 tarihinde meydana gelen trafik kazasında davacının maddi ve manevi zararın oluşup oluşmadığı, zararlarının niteliği, davalıların söz konusu zarardan sorumlu olup olmadıkları, sorumlu iseler miktarı hususlarında ihtilaf bulunduğu tespit edilmiştir.

Dava konusu trafik kazasına karışan araçların ------ ve hasar dosyasının mahkememize gönderildiği görülmüştür.Davacı ve davalı ------ hakkında ilgili kolluk birimlerine müzekkerelerin yazılarak sosyo ekonomik durum araştırma raporlarının düzenlenip mahkememiz dosyasına alındığı görülmüştür.Mahkememiz ara kararı gereği ------ gönderilerek, davaya konu kaza sebebiyle davacının maluliyete ilişkin rapor tanzim edilmesinin istenilmesine dair karar verildiği,

------- tarihli raporda özetle;davacı ------tarihinde geçirmiş olduğu trafik kazasına bağlı ayak arızası, ------------ kapsamında maluliyetine neden olacak düzeyde araz bırakmamış olduğundan maluliyet tayinine mahal olmadığı, iyileşme (iş göremezlik) süresinin olay tarihinden itibaren 3 (üç) haftaya kadar uzayabileceğine dair rapor tanzim edilmiş olduğu görülmüştür.Mahkememiz maluliyet raporu sonrası dosyanın mahkememizce resen seçilecek trafik kazalarında uzman kusur bilirkişisi, aktüer bilirkişi niteliği bulunan bir uzman bilirkişi, SUT bilirkişisinden oluşan bilirkişi heyetine tevdii edilerek,

davacının davaya konu trafik kazası nedeni ile talep edebileceği maddi tazminat taleplerine ilişkin hesaplama yapılmasına yönelik rapor istenildiği, bilirkişi heyeti tarafından düzenlenen------ tarihli raporda özetle; dava konusu olayın Karayolları Trafik Kanunu Kapsamında maddi hasarlı, Trafik kazası olduğu, meydana gelen olayda kaçınılmazlık faktörünün etkisinin olmadığı, önlenebilir bir kaza niteliğinde olduğu, dava konusu kazada,---- plaka sayılı araç sürücüsü------ % 100 kusur oranı ile asli kusurlu olduğu,

söz konusu kazanın ---- emniyet şeridinde bulunan ----- plaka sayılı aracına binmeye çalıştığı esnada meydana gelmiş olması nedeni ile---- kusursuz olduğu, maluliyet Oranı/ Raporu; ------- karar numaralı raporunda; ------- tarihinde geçirmiş olduğu trafik kazasına bağlı ayak arızası, ------------ kapsamında; maluliyetine neden olacak düzeyde araz bırakmamış olduğundan maluliyet tayinine mahal olmadığı, iyileşme (iş göremezlik) süresinin olay tarihinden itibaren 3 (üç) haftaya kadar uzayabileceği, maddi zarar hesap rapor tarihi itibariyle, davacının 27.05.2014 tarihinde geçirmiş olduğun trafik kazası sonrası.

3 hafta /21 gün süre ile geçici iş göremezlik zararının 596,13 TL olduğu, davalı sigorta şirketi tarafından sigortalı araç sürücüsünün kazanın oluşumunda % 100 kusurunun bulunduğunun kabulü durumunda, talep edilebileceği geçici iş göremezlik zararının 596,13 TL olduğu, gideri, bakıcı ve yol giderleri bakımından davacının Sağlık Uygulama Tebliği kapsamı dışına çıkan tedavi gideri oluşmadığı, yol ve bakıcı gideri oluşmadığına dair rapor tanzim edilmiş olduğu görülmüştür.

Tüm dosya kapsamı, taraf iddia, savunma, alınan bilirkişi raporları ile toplanan deliller hep birlikte incelendiğinde; davacının davaya konu trafik kazası sebebiyle yaralandığı iddiasıyla açmış olduğu maddi tazminat davası yönünden yapılan değerlendirmede davalı sigorta şirketi ile yapmış olduğu 01/06/2016 tarihli ibranamede davaya konu kaza sebebiyle yapılabilecek her türlü dava ve takip hakkında sigorta şirketinden yahut sigortalıdan veya sürücüden ek maddi tazminat talebinde bulunulmayacağına dair anlaştıkları, davacı vekili tarafından bu belgenin imzalandığı,

davacının iş bu davaya konu ettiği, geçici iş göremezlik, bakıcı ve yol giderlerinin de maddi tazminat kalemi içerisinde değerlendirilmesi gerektiği, davacının maddi zararının karşılandığı kaldı ki mahkememizce yapılan yargılamada alınan aktüer raporunda belirtilen bedellerin üzerinde ödemenin de yapıldığı anlaşılmakla talep yönünden davanın reddine karar verilmiştir.

Manevi tazminat talebi bakımından ise gerek mülga BK’nun 47 ve gerekse yürürlükteki 6098 sayılı TBK’nun 56. maddesinde hakimin bir kimsenin bedensel bütünlüğünün zedelenmesi durumunda, olayın özelliklerini göz önünde tutarak, zarar görene manevi tazminat olarak uygun bir miktar paranın ödenmesine karar verebileceği, hükmedilecek manevi tazminat miktarının adalete uygun, zarara uğrayanda manevi huzuru doğurmayı gerçekleştirecek miktarda olması gerektiği, manevi tazminatın bir ceza olmadığı gibi, mamelek hukukuna ilişkin zararın karşılanmasını da amaç edinmediği,

takdir edilecek miktarın, mevcut halde elde edilmek istenilen tatmin duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan kadar olması gerektiği; tüm dosya kapsamı, ülkenin ekonomik koşulları, tarafların sosyal ve ekonomik durumları, paranın satın alma gücü, tarafların kusur durumu, olayın oluş şekli, olay tarihi, olay sebebiyle davacı lehine hakkaniyete uygun bir miktar manevi tazminata hükmedilmesi gerektiğine kanaat getirilmiş, davacının manevi tazminat talebinin kısmen kabulü ne karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

(Gerekçe yazım aşamasında davalı ---- yeni ünvanı ----yerine sehven--------yazıldığı anlaşıldığından buna ilişkin düzeltme yapılmıştır.)

SONUÇ / HÜKÜM

HÜKÜM

Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere

1-Davacının maddi tazminat isteminin REDDİNE,

-Dava Adli Yardım talepli açılmış olduğu dikkate alınarak dava açılış aşamasında yatırılmayan ve alınması gerekli maddi tazminat yönünden179,90-TL peşin ve 179,90-TL başvurma harcının davacıdan alınarak hazineye irat kaydına,

-Davalılar ---------- kendilerini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde geçerli A.A.Ü.T. deki esaslara göre belirlenen 9.200,00-TL nispi vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılar ---------- verilmesine,

2-Manevi tazminat talebi yönünden;

-Manevi tazminat talebinin KISMEN KABULÜ İLE;

5.000 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 27/05/2014 kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar --------- müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,

-Manevi tazminat yönünden alınması gerekli 341,55-TL harcın davalılar -------- alınarak hazineye irat kaydına,

-Davacı manevi tazminat yönünden kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde geçerli A.A.Ü.T. deki esaslara göre belirlenen 5.000,00-TL nispi vekalet ücretinin davalılar --------- alınarak davacıya verilmesine,

-Davalı------- manevi tazminat yönünden kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde geçerli A.A.Ü.T. deki esaslara göre belirlenen 5.000,00-TL nispi vekalet ücretinin davacıdan alınarak Davalı ---------verilmesine,

2-Maddi tazminat davası yönünden davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına, suç üstü ödeneğinden karşılanan 2.400-TL bilirkişi ücretinin davacıdan alınarak hazineye irat kaydına,

-Manevi tazminat davası yönünden davacı tarafından yapılan 2 adet müzekkere gideri olarak 18-TL nin davalılar --------- alınarak davacıya verilmesine, kalan tutarın davacı üzerinde bırakılmasına,

3-Taraflarca dosyaya yatırılan ve sarf edilmeyen gider avansının karar kesinleştiğinde Hukuk Muhakemeleri Kanununun 333.maddesi uyarınca ilgili tarafa iadesine,

4-Davalılar tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına

Dair; davacı vekili ve davalılar vekilinin yüzlerine karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık yasal süre içinde --------Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.04/04/2023

İstanbul Anadolu 5. Asliye Ticaret Mahkemesi, E. 2018/101, K. 2023/344, 4 Nisan 2023 tarihli karar · Kaynak: UYAP Emsal Karar Arama

Bu karar size uygun mu?

Davanızda bu kararın emsal değerini değerlendirmek için avukat desteği alın.

Görüşme Planla

BU SAYFADA

  1. Künye
  2. Karar Metni
  3. Esas No
  4. Karar No:2023/344
  5. Dava
  6. Dava Tarihi: 25/01/2018
  7. Karar Tarihi: 04/04/2023
  8. Gereği Düşünüldü
  9. Savunma
  10. İnceleme Ve Gerekçe
  11. Sonuç / Hüküm

Karar Bilgileri

Mercii
İstanbul Anadolu 5. Asliye Ticaret Mahkemesi
Esas No
2018/101
Karar No
2023/344
Tarih
4 Nisan 2023

İlgili Kararlar

  • İstanbul Anadolu 9. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2018/104 K.2023/328
  • İstanbul 8. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2018/112 K.2023/296
  • İstanbul 18. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2018/115 K.2023/283
  • Ankara 7. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2018/123 K.2023/232
  • Gaziantep 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2018/125 K.2023/85
  • Ankara 11. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2018/134 K.2023/268

Tüm Arşiv

İlk Derece Mahkeme KararlarıYargıtay Kararları
ACAYCAN CEYLANAVUKATLIK BÜROSU

Siber suç ve ağır ceza odaklı butik hukuk bürosu. Bilişim, kripto ve dolandırıcılık mağduriyeti ile trafik kazası davalarında uzman avukatlık desteği.

InstagramLinkedIn

Hukuki danışmanlık · Uzmanlık odaklı yaklaşım

MENÜ

  • Anasayfa
  • Uzmanlık Alanı
  • Makaleler
  • Makale Arşivi
  • Online Danışmanlık
  • Hakkımızda
  • Medyada Biz
  • Kariyer
  • Ödeme
  • İletişim

UZMANLIK

  • Ceza Hukuku
  • Bilişim Suçları
  • Bilişim Hukuku
  • İnternet Hukuku
  • Forex ve Yatırım Dolandırıcılığı Hukuku
  • Kripto Paralar Hukuku
  • Finans Hukuku
  • Hukuki Danışmanlık

HUKUKI KAYNAKLAR

  • Ne Yapmalıyım?
  • Uzaktan Temsil
  • Avukat Seçme Rehberi
  • International
  • Dilekçe şablonları
  • Hukuki Sözlük
  • Soru-Cevap
  • Yargıtay Kararları
  • İnfaz Hesaplama
  • Arabuluculuk
  • llms.txt(AI keşif)

POPÜLER ARAMALAR

  • Siber Suç Avukatı
  • Dolandırıcılık Avukatı
  • Ağır Ceza Avukatı
  • Ceza Avukatı
  • Ceza Soruşturması Avukatı
  • IBAN Mağduru
  • Uyuşturucu Suçları Avukatı
  • Cinayet Avukatı

İLETIŞIM

  • Turkiye
  • 0 (850) 308 38 83
  • 0 (850) 308 38 83
  • [email protected]
  • Pazartesi — Cuma · 09:00 – 18:00

Aycan Ceylan

Hukuki Uyarı: Bu sitedeki tüm içerik, görsel ve veriler telif hakkı ile korunmaktadır. Sayfa kaynağını görüntüleme, sağ tıklama, kopyalama, öğeyi denetleme (DevTools) ve scraping dahil tüm kullanıcı etkileşimleri 6698 sayılı KVKK ve 5651/5237 sayılı Kanunlar uyarınca IP adresi, oturum bilgisi, tarayıcı/cihaz bilgileri ile birlikte loglanmaktadır. İzinsiz veri çekilmesi, kopyalanması veya tersine mühendislik halinde yasal işlem başlatılır. © Aycan Ceylan Avukatlık Bürosu — Tüm hakları saklıdır.
© 2025 Aycan Ceylan Avukatlık Bürosu — Tüm hakları saklıdır.KVKK Aydınlatma MetniHukuki danışmanlık · Uzmanlık odaklı yaklaşım

KVKK Bilgilendirmesi

Bu site deneyiminizi iyileştirmek için çerez kullanır. Devam ederek kabul etmiş sayılırsınız. Siteyi kullanmaya devam etmeniz halinde, kişisel verilerinizin KVKK aydınlatma metni kapsamında işlendiğini kabul etmiş sayılırsınız.

KVKK Aydınlatma Metni
1. Format
2. Tarih / Saat
3. Bilgiler

Görüşme formatını seçin

Tarih ve saat seçin

Randevu en az 30 dakika sonrası için verilebilir. Ofis saatleri: Pzt–Cum 09:00 – 18:00.

İletişim bilgileriniz

Randevunuz alınacak ve ödeme işlemi için sizi telefonunuzdan arayacağız.