İstanbul Anadolu 5. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2018/209 K.2020/188

T.C. İstanbul Anadolu 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2016/701 Esas

KARAR NO: 2020/125

DAVA

Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ: 08/06/2016

KARAR TARİHİ: 13/02/2020

Mahkememizde görülen alacak davasının yapılan açık yargılaması sonunda;

İSTEM

Davacı vekili dava dilekçesinde: taraflar arasında akdedilen ------ tarihli sözleşme ve -------- yılında yapılan ek sözleşmeler ile davalı firmaya ait ---------- parselde yapılacak olan ---------- projesinin, mermer denizlik, döşeme ve merdiven kaplaması ve muhtelif mermer işlerinin müvekkil firma tarafından yapılacağını, davalı firmanın, müvekkili firma tarafından yapılacak işlerin karşılığı olarak ------- karşılığında ---------daireyi, ------ karşılığında ----------- nolu daireyi, ----- karşılığında -------nolu daireyi,

-----TL karşılığında -------- Daireyi ve ----TL karşılığında ------------ nolu daireyi müvekkili firmaya veya müvekkili firmanın istediği şahsa tapu devrini yapmak suretiyle ödeyeceğini, kalan bedelin ise nakit olarak ödeneceğini, davalı tarafın müvekkili firma tarafından yapılan işler karşılığında toplam bedeli ----------- olan kısmı çekler vermek suretiyle ödediğini, muhtelif -------- tutarındaki diğer ödemeleri yaparak toplamda ----------ödeme yaptığını, geride ödenmeyen ----- tutarında alacağının kaldığını, bu alacağın ---- karşılığında --------Nolu dairenin devri borcundan,

kalan---------- nakit olarak ödenmesi gereken bakiye alacağın olduğunu beyanla, HMK 107. maddesi uyarınca toplanacak delillere göre fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik --------- tutarındaki alacağın (alacağın --------- karşılık müvekkili firmaya verileceği kararlaştırılan ---------- dairenin tapusunun, ---------- nakit olarak) tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davacı vekili --------- tarihli dilekçesiyle; müvekkili davacının davalıdan olan ------alacağına karşılık verilmesi kararlaştırılan davalıya ait --------- Parselde bulunan ------------ dairenin dava tarihinden sonra 3. kişiye devredilmiş olması nedeniyle bu daireye ilişkin alacağın HMK 125. madde 1. fıkrasının b bendi gereği devreden davalı taraf hakkında tazminat davası olarak devam ettirilmesini talep etmiş, ------ tarihli dilekçesi ile davasına konu talebini -------- artırarak ------------- yükselterek, talep olunan tüm alacakların ihtar tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte müvekkili firmaya ödenmesi yönünde davasını ıslah etmiştir.

SAVUNMA

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacı ----- ile müvekkili şirket arasında ---- tarihli ----------yapıldığını, bu sözleşmeye göre davacı şirketin, müvekkilinin yapımını taahhüt ettiği -----------parselde yapılacak olan --------projesinin mermer denizlik, döşeme ve merdiven basamağı kaplaması ve muhtelif mermer işlerinin yapımın üstlendiğini, karşılığında müvekkili tarafından davacıya sözleşmenin 6. maddesinde belirlendiği gibi ödeme yapılacağını, ancak davacı---------sözleşmeye ve özen davranışlarına aykırılığı neticesinde müvekkili şirket tarafından,

taraflar arasındaki belirtilen sözleşmenin ------ Noterliğinin-------------- yevmiye numaralı ihtarnamesi ise feshedildiğini, işbu fesih bildiriminin --------- tarihinde davacıya tebliğ edildiğini, davacının özen yükümüne ve sözleşmeye aykırı davranışları nedeniyle sözleşme feshedilmeden önce, sözleşmeye konu işteki aksaklıklar ve eksiklikler hakkında delil listeleri ekinde sunulan tutanağın tutulduğunu ve müvekkili şirket yetkilisi, şantiye şefi ve işçi temsilcisi tarafından imzalandığını,

bu tutanaktan da anlaşılacağı üzere davacı taraf süresini aştığı halde gerekli malzemeyi temin edemediği ve çalıştırdığı işçilere ücretlerini ödemediği için işe devam edemez hale geldiğini, ayrıca fesihten önceki dönemde davacıya telefonla veya işyeri adresinden ulaşılamadığını, davacı tarafın yüklendiği işleri süresinde bitirmediğini, tarafların sözleşmede, işin ------ takvim günü sonunda teslim edileceğini kararlaştırdıklarını, işe başlama tarihinin ------, müvekkili tarafından sözleşmenin feshedildiği tarihin ise ---------- tarihi olduğunu, ancak toplamda ------- günü geçmiş olmasına rağmen, işin tamamlanmadığını,

davacı tarafın edimini yerine getirmediğini, bu nedenle müvekkili tarafından sözleşmenin haklı olarak feshedildiğini, TBK'nun md. 97 hükmünde, karşılıklı borç yükleyen bir sözleşmenin ifası isteminde bulunan tarafın, sözleşmenin koşullarına ve özelliklerine göre daha sonra ifa etme hakkı olmadıkça, kendi borcunu ifa etmiş ya da ifasını önermiş olması gerekeceğini, somut olayda davacı taraf edimini tam ve layıkıyla yerine getirmediğinden sözleşmeye konu ------------ bağımsız bölümün adına tescilini ya da bu bağımsız bölümün bedelini hak etmediğini, alacağın tahsilini talep etmesinin sözleşme, kanun ve ticari teamüllere aykırı olduğunu,

davacının yüklendiği işi layıkıyla ve tam olarak yerine getirmediğini, bazı yapılan işlerin ise baştan savma ve özensiz yapıldığından müvekkili tarafından yeniden yaptırılmasının gerektiğini, ayrıca davacı şirketin sözleşme ile üstlendiği edimi yerine getirmeksizin iş sahasını terk ettiğinden kalan işlerin tamamlanması için davacı şirketin işçilerine müvekkili şirket tarafından ödemeler yapıldığını, gereğince yapılmayan işlerin başka kişi ve firmalara yaptırılarak bu firmalara ödemeler yapmak zorunda kaldığını,

yine davacının işi süresinde tamamlamadığından sözleşme uyarınca cezai şart ödemek zornuda kaldığını,yapılan ödemelere ilişkin muavin defter kaydı, ibraname ve çek fotokopilerini sunduklarını, davacı şirketin müvekkiline cezai şart ödemekle yükümlü olduğunu, tüm bu nedenlerle kendilerinin davacı yükleniciden ---------- alacaklı olduklarını, davacının, müvekkilinden talep edebileceği herhangi bir alacağının bulunmadığını beyanla davanın reddine karar verilmesini, aksi takdirde terditli olarak davanın takas defi nedeniyle reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE

Dava, taraflar arasında imzalanan sözleşme uyarınca yüklenici davacının, sözleşme uyarınca tarafça yapılıp teslim ettiği işin karşılığında davacıya iş bedeli olarak verilmesi kararlaştırılan - -----------taşınmazın devri ile diğer nakdi bedel alacağının tahsili isteminden ibarettir.

Davanın temelini, eser sözleşmesinden kaynaklı yüklenici tarafından talep edilen bakiye iş bedeli teşkil etmektedir.

Dava yazılı yargılama usulüne tabi olup buna uygun oluşturulan tensibe istinaden yargılamaya başlanmış, yöntemine uygun ön inceleme duruşması açılarak, dava şartları ve ilk itirazlar incelenmiş, hukuki ihtilaf noktaları belirlenmek suretiyle tahkikat aşamasında deliller toplanmış, bilirkişi raporu alınmış, rapor içeriğinin hüküm kurmaya elverişli olduğu değerlendirilerek tahkikat bitirilerek sözlü yargılamaya geçilmiş ve taraf beyanları alınarak dava sonuçlandırılmıştır.

Ön incelemede davaya konu anlaşmazlık; her iki yanın dayanak yaptığı sözleşmeye göre, davacı yanın sözleşmedeki yükümlülüklerini yerine getirip getirmediği, getirmiş ise buna bağlı olarak toplam --------alacağının, bu alacağın yine sözleşmeye göre ------ karşılık gelen ---------numaralı dairenin tapu iptali ve tescil koşullarının oluşup oluşmadığı, kalan ------ tazminatın koşullarının oluşup oluşmadığı, savunmaya göre davacı yanın sözleşmede üstlendiği özen yükümlülüğünü yerine getirip getirmediği, özen yükümlülüğü eksik yerine getirilmiş ise bunun belirlenmesi, cezai şart koşullarının oluşup oluşmadığı, takas mahsup koşullarının oluşup oluşmadığına ilişkin olarak tespit edilmiştir.

Davacı tarafça sunulan ------ tarihli sözleşme ve---- yılında yapılan ek sözleşme sureti, hak ediş evrakları, --------- parsel sayılı taşınmaza ait tapu kayıt örneği, ----Noterliğinin ---------- yevmiye numaralı, ------Noterliğinin ----------yevmiye numaralı, -------- Noterliğinin ------------ yevmiye numaralı ihtarname sureti ile sunulan diğer deliller birlikte incelenmiştir.

------------- parsel sayılı taşınmaza ait tapu kayıt örneği incelendiğinde; -------- tarihli ve ------ sayılı yazısı ile davalı şirket adına kayıtlı iken ---------- yevmiye ile -------bedelli satışa istinaden ------------- adına kayıtlı olduğu görülmüştür.

Taraflarca dinlenmesi istenilen tanıklar huzurda dinlenmiştir.

Ön inceleme duruşmasında belirlenen hukuki ihtilaf noktalarının incelenmesinin uzmanlık gerektiren yönleri olması ve taraflarca delil olarak bilirkişi deliline dayanılmış olması sebebiyle; dosya mahkememizce bir inşaat mühendisi, bir mali müşavir ve bir sözleşme denetim, yorum ve nitelikli hesaplamalar uzmanından oluşan billirkişi heyetine tevdii edilerek tevdi edilerek rapor alınmış, bilirkişi heyeti tarafından sunulan ------- tarihli rapor içeriğinde belirtilen hususların ilgili kısımları denetime elverişli görülmüş ve hükme esas alınmıştır.

Yapılan yargılama, toplanan deliller, incelenen taraf defter ve kayıtları, davaya dayanak sözleşme ve belgeler, bilirkişi kurulu raporu ve tüm dosya kapsamına göre; taraflar arasında akdedilen ------ tarihli sözleşme ve ---------yılında yapılan ek sözleşmeler ile davalı şirketin taahhüdündeki -------------- parselde yapılacak olan --------- mermer denizlik, döşeme ve merdiven kaplaması ve muhtelif mermer işlerinin davacı şirket tarafından yapılacağı, davalının,

davacı şirket tarafından yapılacak işlerin karşılığı olarak ------- karşılığında --------- karşılığında -------- karşılığında -----------karşılığında ----------- karşılığında ----------------- dairelerin davacı şirkete veya davacının istediği şahsa tapu devrini yapmak suretiyle, kalan bedelin ise nakit olarak ödeneceğinin kararlaştırıldığı, sözleşmenin davalı iş sahibi tarafından --------- tarihinde feshedildiği, davacının yaptığı işler karşılığı düzenlenen ve iki tarafın da imzalarıyla tasdik etmiş olduğu hak edişlerin toplam tutarının --------- olduğu,

ancak bu tutara dahil --------- tarihli hakedişi sözleşmenin feshi tarihinden sonra olup, davalı tarafça kabul edilmediği, bu nedenle davalı defterinde kayıtlı fatura tutarları olan ------------ tutarının esas alınması gerektiği, hakedişlerin davalı tarafça, davacı şirket tarafından yapılan işler karşılığında toplam bedeli ---------- olan kısmının çekler vermek suretiyle, --------- tutarındaki diğer ödemelerin muhtelif şekilde nakden yapılarak toplamda--------- ödemenin yapıldığı, geride ödenmeyen----------- tutarında alacağın kaldığı,

bu alacağın ------------kısmının ----------- dairenin devri borcu olup, bakiyesi olan ------------ nakten ödenmesi kararlaştırılmış olan iş bedeli olduğu, ancak belirtilen daire davacıya devredilmeyip, üçüncü bir kişiye satıldığı ve bu nedenle davacının, bu taşınmazın adına tescili suretiyle vaki alacak davasını, devreden davalı iş sahibi aleyhine tazminat davasına dönüştürdüğünden, taşınmazın dava tarihi itibariyle değeri ---------- olarak tespit edilmiş olmakla davacı zarar ve alacağının, daire bedeli+kalan nakti ödenecek kısım olup,

bunun da ------------- nakit olarak ödenmesi gereken bakiye alacak olduğu anlaşıldığından davanın belirtilen bu bedel yönünden kabulüne karar verilmiştir.

Davalının ayıplı imalatlar konusundaki savunmasına TBK. Madde 474 uyarınca; işsahibi, eserin tesliminden sonra, işlerin olağan akışına göre imkân bulur bulmaz eseri gözden geçirmek ve ayıpları varsa, bunu uygun bir süre içinde yükleniciye bildirmek zorunda olduğu, madde 477'ye göre de; "eserin açıkça veya örtülü olarak kabulünden sonra, yüklenicinin her türlü sorumluluktan kurtulacağı, gözden geçirme ve bildirimde bulunmanın ihmali halinde, iş sahibi eseri kabul etmiş sayılacağından davalı iş sahibinin makul bir süre içerisinde davacı yükleniciye ayıplı yapılan işler konusunda yasanın aradığı anlamda ayıp ihbarında bulunduğuna dair bir delil ve belge sunmadığı görüldüğünden ayıplı işler nedeniyle davacı alacağından takas mahsup talebi kabul edilmemiştir.

Davalının, davacı alacağından takas mahsubunu talep ettiği cezai şart alacağının da, sözleşmenin 19. maddesinde düzenlenen cezai şart, ifaya bağlı cezai şart olup, hakedişlerde davalı işsahibinin imzaları mevcut olmakla, eserin teslimi anında ihtirazi kayıt konulmadığından cezai şart talep edemeyeceğinden bu konuda da mahsup talebine hakkı olmadığı görülmüştür.

Bilirkişi raporunda davacının ıslah ile talep edilen -------tutarında talep hakkı olduğu belirtilmiş ise de; ---------- tarihli hakedişin sözleşmenin feshi tarihinden sonrasına ait olup, bu konudaki faturanın davalı tarafça kabul edilmediğinden bu fatura çıkartılarak davacı yüklenicinin imal ettiği iş bedeli, davalı defter kayıtlarında olduğu üzere ----------- baz alınarak, vaki ödemelerin ve sözleşme uyarınca devri taahhüt edilip devredilen taşınmazların bedelleri ödeme olarak hesaplanıp, ödenmeyen alacağın esasını --------------- daire ve geride kalan bakiye nakti ödeme kısmı olduğu görüldüğünden, yukarıda da ayrıntısı açıklanan nedenle bilirkişinin mütalaasından ayrılınmıştır.

Yapılan tüm bu değerlendirmeler sonucu, taraflar arasındaki eser sözleşmesi uyarınca davacı yüklenicinin iş bedeline ilişkin davada davacının talep edebileceği -------- ihtarnamedeki talep itibariyle, davalıya ihtarname tebliğinden ---- gün sonrası davalı temerrüde düştüğünden, ------------ tarihinden itibaren işleyen faiziyle davalıdan tahsili gerekmekle davanın kısmen kabulüne dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

1-Açılan davanın kısmen kabulü ile, -------- alacağın --------- tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

2-Harçlar yasası uyarınca alınması gereken 18.114,66 TL karar ve ilam harcından peşin yatırılan 5.345,26 TL peşin harç + 256, 17 TL ıslah harcı olmak üzere toplam 5.560,13 TL harcın indirilmesi ile geriye kalan 12.513,23 TL harcın davalı taraftan tahsili ile hazineye irad kaydına,

3-Davacı tarafından peşin yatırılan 5.345,26 TL peşin harç + 256, 17 TL ıslah harcı olmak üzere toplam 5.560,13 TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

4-Davacı tarafından yapılan 29,20 TL başvuru harcı, 0,75 TL dosya masrafı, 223,55 TL tebligat ve müzekkere gideri, 3.000,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 3.253,50 TL yargılama giderinin haklılık oranına göre 2.630,33 TL'sinin davalı taraftan tahsili ile davacı tarafa ödenmesine, kalan tutarın davacı üzerinde bırakılmasına,

5-Davalı tarafından yapılan 263,00 TL yargılama giderinin haklılık oranına göre 52,60 TL'sinin davacı taraftan tahsili ile davalı tarafa ödenmesine, kalan tutarın davalı üzerinde bırakılmasına,

6-Davacı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde geçerli A.A.Ü.T.'deki esaslara göre belirlenen 27.012,82 TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

7-Davalı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde geçerli A.A.Ü.T.'deki esaslara göre belirlenen 8.966,19 TL nispi vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,

8-Taraflarca dosyaya yatırılan ve sarf edilmeyen gider avansının karar kesinleştiğinde talep halinde ilgili tarafa iadesine,