İstanbul Anadolu 5. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2019/91 K.2020/552

T.C. İstanbul Anadolu 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2019/91 Esas

KARAR NO: 2020/552

DAVA

Menfi Tespit (Ticari İlişkiden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 10/12/2018

KARAR TARİHİ : 06/10/2020

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Ticari İlişkiden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Murisi evvel------------ nolu davalı-------------- tarihinde -- kredi kullandığını, bu kredinin geri ödemesi konusunda tarafların ------- tarihinde --------- tarihinde -------- olmak üzere ---------olarak ödeneceği noktasında anlaştıklarını, ancak müteveffa ---------- tarihinde hastane kayıtlarında doğal ölüm sonucunda vefat ettiğini, davalı ------ muris ile kullanılan kredinin teminatı olarak -------- başlangıç tarihli uzun süreli hayat sigortası yapmış olduğunu, ölüm rizikosunun birinci senede gerçeklemesi ihtimalinde ----------- sigorta bedelinin kredi teminatı olarak,

bakiye kalan kısım olursa mirasçılara ödeneceği taahhüt edildiğini, müvekkillerinin murisi hayat sigortası başlangıç tarihinden sonra ------ yıl içinde vefat etmiş olduğunu, ancak sigorta bedelinin lehtar davalı bankaya kredi bedelinin teminatı olarak ödenmediğini, -------- ------------kredi borcu ve bu borca ait faiz ve yasal masrafları ile varsa bankaya olan diğer tüm borçlarını geçmemek kaydıyla sigorta bedelinin, birinci derece hak sahibi olarak belirlenen ---------- kalan kısmının müvekkilim mirasçılara vefat tarihinden itibaren işleyecek reeskont faizi ile birlikte ödenmesi gerektiğini,

dava sonuçlanıncaya kadar davalı bankaya müzekkere yazılarak murisi evvel ---- çekmiş olduğu -------------- Bedelli tüketici kredisinin tahsili işlemlerinin tedbiren durdurulmasını, davalı bankaya karşı borçlu olmadıklarının tespitine karar verilmesini,--------kapsamında riziko gerçekleşmiş olduğundan sözleşme gereğince, muris-i evvel --------- kredi borcu ve bu borca ait faiz ve yasal masrafları ile varsa bankaya olan diğer tüm borçlarını geçmemek kaydıyla sigorta bedelinin, birinci derece hak sahibi olarak belirlenen ----------- kalan kısmının müvekkili mirasçılara vefat tarihinden itibaren işleyecek reeskont faizi ile birlikte ödenmesini,

yargılama giderlerinin davalılar üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA

Davalı ------ vekili cevap dilekçesinde özetle; müteveffa----------- kullanmak üzere bankaya başvuruda bulunduğunu, müteveffaya ---- tarihinde ------- limitli iki yıl vadeli ---------- kullandırıldığını, müteveffanın talep formunda kredi riskine karşılık kredi hayat sigortası, ferdi kaza sigortası ve artı güvence sigortası yapılmasını da talep ettiğini, müteveffanın istemi doğrultusunda davalı---- tarafından --- tanzim tarihli ---------- sayılı sigorta poliçesi tanzim edildiğini,

----- tarihinde vefat ettiği öğrenilen müteveffanın kredi borcunun sigortadan karşılanması için yapılan başvurunun ilgili sigorta şirketi tarafından "Müteveffanın poliçe başlangıç tarihi öncesine ait kronik iskemik kalp hastalığı tanısının mevcut olması ve ----------- bilgisinin edinildiği,

poliçe tanzim tarihinden önce hastalığının olması ve işbu hastalığın beyan edilmemiş olduğu" gerekçesiyle reddedildiğini, sigortalı imzasına havi-------------"Sözleşme kurulmadan önce teklifnamede yer alan sorulara doğru cevap verilmesi gerektiği ve dahi teklifnamede sorulmamış olsa bile sigorta müşterisinin kendisince bilinen ve sigortacının sözleşmeyi yapmasını veya daha ağır şartlarda yapmasını gerektirecek bütün halleri bildirmekle yükümlü olduğu" bilgisinin açıkça yer aldığını, sigortalının mevcut hastalık bilgisini vermemiş olmasından dolayı davacılar ve davalı sigorta şirketi arasında yaşanan ihtilaf nedeniyle Davalı bankanın,

poliçe mukabili ödeme alamadığını ve kredi müşterisinin mirasçıları tarafından da kredi borcu ifa edilmediğinden kredi borcunu kat etmek ve kanuni takibe aktarmak noktasına gelindiğini, davalı --------- dava konusu sigorta poliçesinin daini murtehini olduğunu, sigorta poliçesinin tarafı olmadığını beyan ile davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ------------ vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın aktif husumet yokluğu nedeniyle reddi gerektiğini, davaya konu poliçenin adından da anlaşılacağı üzere bankadan alınan kredinin geri dönüşümünün garanti altına alınmasına yönelik olduğu için poliçenin alt kısmında "Sigortalının vefatı halinde sigorta şirketinin istemiş olduğu evrakların tamamlanmasını takiben öncelikle sigortalının ----------olan kredi borcu karşılanacak, sonra varsa teminatın kalan kısmı kanuni varislerine/lehdara ödenecektir." şeklinde hüküm bulunduğunu,

davacılann murisinin ölümü dolayısıyla gerçekleşen zararın ilgili poliçe genel şartlarına göre teminat dışında kaldığını, davacıların murisi ile davalı ----------- arasında ---------, poliçede --------------teminatları verildiğini, bu teminatlardan kaza ile ölüm ve sakatlık için ------- ecel ile ölüm için ------ uygulandığını, poliçenin ön yüzünde de yazıldığı üzere ecel ile vefat teminatının Davalı ---------- ile birlikte verildiğini, müteveffanın poliçe akdedildiği sırada poliçenin ön yüzünde görüleceği üzere sıralanmış olan birçok hastalığa yanıtlar verdiğini, verilen yanıtların hiçbir kronik hastalığının olmadığı yönünde olduğunu,

müteveffanın bu beyanına dayanılarak -------- tarihinde poliçenin akdedilerek yürürlüğe girdiğini, poliçenin akdinden yaklaşık -------- tarihinde davacıların murisinin vefat ettiğini, müteveffaya poliçe başlangıç tarihi öncesine ait --------- tanısı konulduğunu ve stent takıldığını, müteveffanın bu hastalığını bile bile gizlediğini ve bu konuda olumsuz yanıt verdiğini, bu bakımdan poliçe genel şartlarının C.2.2. maddesindeki kapsam dışı halin gerçekleştiğini, bu şart dolayısıyla davalı ------- herhangi bir tazminat sorumluluğunun kalmadığını beyan ile davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ------- vekili cevap dilekçesinde özetle; davacılar tarafından davalı şirkete yöneltilen sorumluluğun kabulünün mümkün olmadığını, kredi hayat sigorta poliçesinin Davalı ------ aracılığı ile Davalı ----- ile akdedildiğini, poliçede ---- teminatları verildiğini, bu teminatlardan kaza ile ölüm ve sakatlık için ------------- eceli ile ölüm için---------uygulandığını, poliçe şartlarına göre sorumluluğun Davalı ----------- ait olduğunu, davacıların murisinin ölümü dolayısıyla gerçekleşen zararın ilgili poliçe genel şartlarına göre teminat dışında kaldığını, sigortalı murisin eksik beyanda bulunduğunu,

Türk Ticaret Kanunu' nda açıkça bildirim yükümlülüğünün yer aldığını, müteveffanın poliçe akdedildiği sırada poliçenin ön yüzünde görüleceği üzere sıralanmış olan birçok hastalığa yanıtlar verdiğini, Hipertansiyon var mı. Kalp Hastalığı var mı. Halen tamamen sıhhatli mi.

Herhangi bir hastalık var mı? sorularına hayır cevabını verdiğini, müteveffanın bu beyanına dayanılarak poliçenin akdedilerek yürürlüğe girdiğini, poliçenin akdinden sonra ---- tarihinde davacıların murisinin vefat ettiğini, murisin vefatının gerçekleştiği gün olan ----------doktorları tarafından konulan teşhisler arasında------ konulduğunu, poliçe akdinden önce davacıların murisine kronik iskemik kalp hastalığı tanısı konduğunu, müteveffanın bu hastalığını bile bile gizlediğini ve bu konuda olumsuz yanıt verdiğini,

bu bakımdan poliçe genel şartlarının C.2.2. maddesindeki kapsam dışı halin gerçekleştiğini beyan ile davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İNCELEME ve GEREKÇE: Dava, icra takibinden önce açılan menfi tespit davasıdır. Davanın safahatı incelendiğinde, dava dilekçesinin Tüketici Mahkemesine hitaben sunulduğu ve ------------- Tüketici Mahkemesince verilen görevsizlik kararının kesinleşmesi sonrasında dosyanın mahkememize tevzi edildiği görülmüştü Dava basit yargılama usulüne tabi olup, teati aşaması tamamlandıktan sonra deliller toplanmış, bilirkişi raporu alınarak yargılama sonuçlandırılmıştır.

Davacılar vekilinin ihtiyati tedbir talebinin HMK nın 389 ve müteakip maddeleri uyarınca mahkememizce kurulan ------ tarihli ara karar ile ---- tarihli ------ kredisinden kaynaklanan kredi geri ödemelerinin davacılar --------------- tahsili işlemlerinin kredi geri ödeme planında yazılı ---------- tekabül eden ------------ tutarında nakit veya teminatın mahkememiz veznesine yatırılması halinde ihtiyati tedbiren durdurulmasına karar verildiği teminat bedelinin yatırılması üzerine tedbirin uygulandığı,

söz konusu kararın istinaf edilmesi üzerine ---------------- nolu ilamıyla davalı bankanın ihtiyati tedbir kararına yapmış olduğu istinaf başvurusunun somut olaydaki uyuşmazlığın kredi sözleşmesi sırasında murise yapılan hayat sigorta bedelinin kredi alacaklısı bankaya ödenmemesinden kaynaklandığı, ilk derece mahkemesince verilen tedbir kararın yerinde olduğu değerlendirilerek reddine kesin olarak karar verildiği görülmüştür.

Davacılar vekilinin, müvekkillerinin icra tehdidi altında davaya konu kredi bedelini ödediğini beyan etmesi ve teminatın iadesini talep etmesi sebebiyle ve mahkememizce verilen -------- tarihli ara karar verilen ihtiyati tedbir kararın kaldırılmasına, teminatın davacılar vekiline iadesine karar verildiği görülmüştür.

Davalı sigorta şirketinin aktif husumet kapsamında müteveffa ile davalı sigorta şirketi ile arasında düzenlenen sigorta poliçesinde davalı bankanın daini mürtein olarak rehin hakkı sahibi olduğu, bu sebeple davalı bankanın davacılar tarafından açılan tazminat davasına açıkca muvafakat vermesi gerektiği, davalı banka ile davalı sigorta şirketlerinin aynı grup şirketi olmadıkları dolayısı ile bu hususun Medeni Kanunun 2. maddesine de ayıkırılık teşkil etmeyeceği değerlendirilerek davalı bankaya müzekkere yazılarak huzurdaki davanın açılmasına muvafakatinin olup olmadığı hususundaki bilgilerin celbine karar verilmiş,

davalı banka tarafından dosyaya sunulan ------------ tarihli müzekkere cevabı ve beyan dilekçelerinde muvafakatlerinin bildirildiği görülmüş, bu kapsamda davacıların aktif husumet ehliyetlerinin olduğu anlaşılmıştır.

Hasar, dosyası, sigorta poliçesi, davalı bankadan murisin kullandığı kredi sözleşmesi ve ekleri, -----Sulh Hukuk Mahkemesinden alınan mirasçılık belgesi, -------- müteveffanın ölüm belgesi ve hastane kayıtları celp edilmiş, taraflarca dosyaya sunulan diğer deliller ile birlikte incelenmiştir.

Sigorta poliçesinin incelenmesinde; müteveffa davalı banka tarafından kullandırılan ticari nitelikteki kredi kapsamında davacıların murisi -------- lehtar olduğu, davalı ----- ise sigortacı ve davalı bankanın daini mürtein olduğu, ------- başlangıç ve bitiş tarihli olarak ----- sayılı poliçe ile hayat sigortası poliçesi düzenlendiği; poliçede ferdi kaza vefat başı için verilen teminatın --------- olduğu görülmüştür.

Dosyaya sunulan kredi sözleşmesine ilişkin belgelerde; davacıların murisinin davalı bankadan ---------- miktarlı hazır limit zirai işletme kredisi kredi kullandığı, kredinin geri ödemelerinin ------tarihinde ---- tarihinde ------ olmak üzere ------------- olarak yapılması konusunda tarafların mutabık kaldığı görülmüştür.

Konunun incelenmesinin uzmanlık gerektiren yönleri olması ve taraflarca delil olarak bilirkişi deliline dayanılmış olması sebebiyle dosya alanında uzman bilirkişiler------------- oluşan heyete tevdi edilerek rapor alınmış; anılan bilirkişi heyeti tarafından sunulan --------- tarihli bilirkişi raporunda; müteveffa ----------- ölüm nedeni olarak -------------sonucu kardiyak arrest olduğunun görüldüğü, müteveffa ------------ sigorta poliçesinden önce kalp hastalığı nedeniyle tedavi gördüğünü, ------- tedavisi aldığı, stent takıldığı,

hastalık başlangıç tarihinin ----- olduğunun görülmüş olduğunu Poliçenin ise ---------- ayında tanzim edildiğinden Davacıların murisi sigortalının, 6102 Sayılı TTK. 1435 ve < Hayat Sigortası Genel Şartların > C.2.2.2 maddesinde yer alan beyan yükümlülüğünü ihlal ettiği, davalı sigortacıların tazminat ödeme yükümlülüğünün ortadan kalkmış olduğu bildirilmiş, söz konusu bilirkişi raporu HMK 282. Maddesi kapsamında denetime elverişli görülerek hükme esas alınmıştır.

Dava konusu uyuşmazlık, taraflar arasında davacılar murisinin sigorta sözleşmesi düzenlendiği esnaada beyan yükümlülüğüne aykırı hareket edip etmnediği, daini mürteinin davalı banka olduğu, diğer davalı sigorta şirketleri tarafından düzenlenen poliçeler kapsamında davacıların yasal mirasçı olmaları sebebi ile davalı bankaya borçlu olup olmadıkları, davacıların davalı sigorta şirketlerinden kredi borcunun kendilerine ödenmesi hususunda talepte bulunup bulunamayacağı, davacının banka aleyhine açtığı davada pasif; davalı sigorta şirketlerine açtığı davada aktif husumet ehliyetinin bulunup bulunmadığı noktalarında toplanmaktadır.

Tüm dosya kapsamı, toplanan deliller ve yargılama sırasında bilirkişiden alınan denetime elverişli rapor içeriğine göre, davacıların murisi -------- davalı bankadan-------- tarihinde ticari nitelikte kredi kullandığı, kredi geri ödeme planında her biri ---- olmak üzere 2 eşit taksitle ---------- tarihlerinde toplam ------- olarak ödeneceğinin kararlaştırıldığı, davacılar murisinin -------- tarihinde vefat ettiği, davalı bankanın pasif husumet itirazının poliçede daini mürtein olması sebebiyle yerinde olmadığı, toplanan deliller ve alınan bilirkişi raporu kapsamında müteveffanın ölüm sebebinin ------------- sonucu kardiyak arrest olduğu,

müteveffanın taraflarca dosyaya sunulan deliller arasında yer alan hasta kayıtlarında poliçenin düzenlenmesinden önce ve yapılan tespitte --------- yılı sonrasında kalp hastalığı nedeniyle tedavi gördüğü, stent takıldığı ve tedavi gördüğü ancak sigortalı murisinin sağlık beyannamesi incelendiğinde kalp rahatsızlığı olup olmadığı, hipertansiyonun bulunup bulunmadığı ve herhangi bir hastalığı bulunup bulunmadığı sorularına ---- tamamen sıhhatli olup olmadığı sorusuna --------- cevabı verdiği, poliçenin yapılmasından önce dosyada mübrez bulunan bilgilendirme formunda ilgili uyarıların yapıldığı,

bu kapsamda müteveffanın hayat sigortası genel şartlarının C.2.2.2 maddesi ve T.T.K 1435.

Maddesinde yer alan beyan yükümlülüklerini ihlal ettiği dolayısıyla davalı sigortacıların tazminat ödeme yükümlülüklerinin bulunmadığı, davacılar tarafından murisin mirasının reddedildiğine dair dosyaya herhangi bir delil sunulmamış olması sebebiyle söz konusu kredi borcundan dolayı sorumlu oldukları kanaatine varıldığından davacıların iddiasını ispat edemedikleri değerlendirilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.