İstanbul Anadolu 5. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2020/194 K.2020/312

T.C. İstanbul Anadolu 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2020/194 Esas

KARAR NO: 2020/312

DAVA

Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))

DAVA TARİHİ : 16/06/2020

KARAR TARİHİ : 22/06/2020

Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

İDDİA

Davacı vekilinin mahkememize göndermiş olduğu dava dilekçesinde özetle; davacı firma sahibi-------------- tarihinde sabah evinden çıkıp arabasına binmek istediğinde arabasının camlarının açık olduğunu fark ettiği, arabasındaki çantasını kontrol eden davacı ------------- seri numaralı çeklerin koçan halinde çalındığını fark ettiği, davacı aracında meydana gelen hırsızlık dolayısıyla kolluğa ve ----------- Başsavcılığına şikayette bulunduğu, çeklerin bankadan tahsil edilmesini engellemek ve davacının zarar görmemesi için tedbir amaçlı olarak ödeme yasağı konulmasını, davanın kabulüne karar verilerek çeklerin iptaline karar verilmesini talep ve dava ettiği görülmüştür.

Davacı vekilinin mahkememize ---------- tarihinde göndermiş olduğu beyan dilekçesinde özetle; tensip tutanağının 6 nolu bendinde iptali istenen çeklerin görüntüsünün dosyaya sunulmadığı için, çeklerin görüntüsünün dosyaya sunulması için davacı tarafa süre verildiği, dava dilekçemizde de belirttiğimiz üzere iptali istenen çekler boş halde ve koçan halinde çalındığı, dolayısıyla boş olan çeklerin görüntüsünün olmadığı, boş ve koçan halinde çeklerin görüntüsünün davacı tarafından saklanmış olması da beklenemeyeeği, dolayısıyla iptali istenen çeklere ilişkin mahkemenize herhangi bir görüntü ibraz edebilmemiz mümkün olmadığını belirtir beyanda bulunduğu görülmüştür.

İNCELEME VE GEREKÇE

Dava, TTK.nun 778/ı maddesi yollamasıyla aynı Yasanın 757-765. maddeleri uyarınca açılmış bir zayi nedeniyle çek iptali davası olup TTK. 757-765. maddelerinde yer alan yasal düzenlemeye, yerleşik uygulamaya ve ilmi açıklamalara göre zayi nedeniyle kıymetli evrakın iptalini isteme hakkı TTK. 651/2. maddesi uyarınca hamile aittir. Kıymetli evrakta hakkın Senede bağlı olması nedeniyle, Senedin zayi olması halinde hak sahibine iptal kararı alarak, hakkını Senetsiz olarak ileri sürme ya da yeni bir kıymetli evrak tanzimini isteme olanağı tanınmak istenmiştir. (TTK.652.m.)

TTK.nun 651.maddesinde kıymetli evrakın zayi olması halinde hak sahibi kişinin mahkemeden iptalini talep edebileceği belirtilmiş, 780.maddesinde çeki oluşturan unsurlar sayılmış ve 781.maddenin (1).fıkrasında ise sayılan unsurlardan birini içermeyen senedin iki ve üçüncü fıkralarda yazılı haller dışında çek sayılmayacağı düzenlenmiştir.

Tensip arar kararı uyarınca davacı vekili mahkememize beyan dilekçesi sunmuş olup dilekçesinde davaya konu çek yapraklarının boş ve koçan halinde kaybolduğunu açık bir biçimde dile getirilmiş, bu açıklamadan çek olarak tabir edilen yaprakların gerçekte boş çek yaprakları olduğu TTK.nun 780 ve 781.maddesinde düzenlenen unsurların yazılı olmadığı bu nedenle isteme konu yaprakların çek niteliklerinin bulunmadığı ------------vasfı kazanmadığı ve buna bağlı olarak kıymetli evrak niteliğinde bulunmayan boş çek yaprakları için zayi nedeniyle iptal davası açmakta davacının hukuki yararının bulunmadığı ayrıca dilekçedeki anlatıma göre davacının

yetkili hamil sıfatının da bulunmadığı, davacının çeklerin yetkili hamili olduğunu gösteren hiçbir belgeyi dosyaya sunmadığı, üçüncü kişilerin boş çek yapraklarını bulup doldurmaları halinde zayi nedeniyle iptal davası açma hakkını bahşetmeyeceği, böylesine bir durumun gerçekleşmesi halinde hak iddia edene karşı menfi tespit davasının açılabileceği,

dava şartı yokluğunun mahkemece her aşamada resen gözetilmesi gerektiği dikkate alınarak davacının dava açmakta hukuki yararının bulunmaması nedeniyle HMK.nun 114(1)/h maddesinin yollamasıyla HMK.nun 115(2)maddesi uyarınca davanın dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine karar vermek gerekmiştir. --------------