İstanbul Anadolu 5. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2020/698 K.2022/100

T.C. İstanbul Anadolu 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2020/698 Esas

KARAR NO

2022/100 Karar

DAVA

Tazminat (Ticari Niteliktekinde Haksız Fiilden Kaynaklanan (2918 S.K.Hariç))

DAVA TARİHİ: 30/12/2020

KARAR TARİHİ: 10/02/2022

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ticari Niteliktekinde Haksız Fiilden Kaynaklanan (2918 S.K.Hariç)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ----yöneticisi olduğunu, --- ait sigorta elamanı olarak çalışmakta iken şirketten ayrılarak davalı --- başladığı, davalı ----- yıllarında, müvekkiline ait iş yerinden ayrılıp diğer davalı sigorta şirketinde çalışmaya başladıktan sonra ---- çalışmakta iken tanıdığı ve yakın ilişki kurduğu müşterileri ile yeniden ilişki kurarak,

şirketlerinin mali yapısının bozulduğunu, artık sigorta işlemleri yapamayacağını, hatta iflas ettiğini söyleyerek gerçekle ilgisi bulunmayan aleyhte konuşmalar yaparak ve sahte belge tanzim ettiğini ve müşterileri olumsuz yönde etkilediğini, şirketlerinde kayıtlı birçok müşteri kayıtlarının müvekkilimizden habersiz olarak dondurulduğu,

bir kısım müşterilerin ise --- ayrılmalarını sağlayarak davalı ---- --- yapmak suretiyle kayıt edildiklerini, --- tarafından kendisine gönderilen uyarı yazıları ile haberi olduğunu, müvekkili ---uyarıcı yazısı ve müvekkilimiz --- müşterileri olan -------- vermiş oldukları şikayet dilekçeleri ile haberdar olması üzerine, şirketin müşterilerine ait kayıtlar üzerinde yapmış olduğu incelemede kendisine ait şirketten davalı ---- kayıt yaptıran müşteri tespit etmiş, ayrıca davalı şirkete aynı şekilde aktarma suretiyle kayıt yaptıran müşteri listesini araştırmakta ve ---bu kişilerin kimler olduğunun tespitini istediği,

davalı --- açıkladıkları üzere diğer davalı ----birlikte hareket ederek müvekkile ait şirketin müşterileri ile müvekkilinden habersiz olarak ilişki kurmak suretiyle müvekkillerine ait şirket aleyhine gerçekle ilgisi bulunmayan beyanlarda bulunarak ikna ettiği müşterilerinin müvekkillerine ait şirketteki kaydı iptal etmek suretiyle davalı şirkete aktardığının tespit edildiği,

davalıların işbirliği içerisinde -----yıllarında usul ve yasalara aykırı olarak yapmış oldukları işlem nedeniyle müvekkillerinin zarara uğramasına sebebiyet verdiklerinden haklarında -----duyurusunda bulunduklarını, şüpheli olarak şikayette bulundukları davalılar hakkında ------ dosyası ile açılan soruşturma halen devam ettiğini, davalıların müvekkili ---- --- usul ve yasalara aykırı olarak yapmış oldukları işlem nedeni ile ------ -- nedeniyle zarara uğramış olduğundan uğramış olduğu zararın tahsili için dava açmak zarureti hasıl olduğunu, müvekkili --- yapılmış olduğundan, sözleşme süresince uğrayacağı zararlar ile davalıların haksız,

usul ve yasalara aykırı beyanlarda bulunarak şirketin mal varlığını zarara uğrattıklarını, ayrıca ticari itibarını zedelediklerini ve haksız rekabette bulunduklarından uğramış olduğu manevi zararın tahsiline karar verilmesini talep ettiklerini, taraflar arasındaki uyuşmazlık ticari nitelikte olduğundan --- uyuşmazlığın çözümü için arabulucuya başvurulmuş --- tarihli arabulucu son tutanağında görüleceği üzere anlaşma sağlanamadığını, davalıların elbirliği ile --- yasalara aykırı olarak yapmış oldukları haksız işlemler nedeni ile fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak üzere, komisyon kaybı olarak ---,

sözleşmenin --- olması nedeniyle uğradığı muhtemel zarar karşılığı --- olmak üzere toplam ----maddi tazminat ile, davacının manevi olarak uğramış olduğu zarar karşılığı ----manevi tazminatın, haksız fiil tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, vekalet ücreti ve mahkeme masrafının davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA

Davalılara usulüne uygun dava dilekçesinin tebliğine rağmen davaya cevap vermedikleri görülmüştür.

DELİLLERİN DEĞERLERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, rekabet yasağı ve haksız rekabet sebebiyle oluşan maddi ve manevi zararın tahsili talebine ilişkindir.

Davacı, davalıların hukuka aykırı eylemleri sebebiyle maddi ve manevi zarara uğradığını, davalıların haksız rekabet hükümlerine aykırı eylem ve işlemlerde bulunduğunu, oluşan maddi ve manevi zarardan davalıların sorumlu olduğunu, maddi ve manevi zararların davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalılara, usulüne uygun davetiyeye rağmen cevap dilekçesi sunmadığı anlaşılmakla, HMK 128. maddesi gereğince, davacının, dava dilekçesinde ileri sürdüğü vakıaların tamamını inkâr etmiş sayılmaktadır.

Davanın açıldığı tarihte yürürlükte bulunan usul hükümleri doğrultusunda basit yargılama usulüne tabi olarak oluşturulan tensibe istinaden yargılamaya başlanmış yöntemine uygun ön inceleme duruşması açılarak öncelikle dava şartları ve ilk itirazlar incelenmiş, hukuki ihtilaf noktaları belirlenmek suretiyle tahkikat aşamasında deliller toplanmış, --- Davalı ---- hizmet dökümü cetveli dosya arasına alınmış ,--- davalı--- dosya arasına alınmış,--- tarihli müzekkereye ilişkin ses kayıtları celp edilmiş, ---- tarihli müzekkere ile gerekli bilgi ve belgeler ---tarihinde celp edilerek dosya arasına alınmış, ---- tarihli bilirkişi raporu alınmış ve dava sonuçlandırılmıştır.

--- tarihli bilirkişi raporunda özetle, --- tarafın yerinde inceleme talebinde bulunduğu ancak davacının ticari defterinin işletme defteri olduğu tespit edilmiştir.

İşletme defteri olması sebebiyle ödeme ve tahsilatların defterlerde olmadığı, başka bir ifade ile davacının ticari defterlerinde dava konusu uyuşmazlık ile ilgili bilgilerin olmadığı, Davalı tarafların ticari defterlerini ibraz etmemesi sebebiyle davalı tarafların ticari defterlerinde inceleme yapılamadığı, Dava dosyasında dava konusu uyuşmazlığın çözümüne katkıda bulunacak herhangi bir bilginin olmadığı, ---- olmak kaydıyla, dava konusu ile ilgili dava dışı ---- sigorta poliçelerin, bu poliçelerdeki prim tutarlarının, bu poliçelerdeki davacının ve davalının ------ talep edilmesi,

yine dava dışı----edilen poliçeler, ödenmez vade ile dondurulan poliçeler ve davacının aracılık yaptığı poliçelerden davalıya geçen poliçelerin ve iş bu poliçelere ait komisyonların talep edilmesi, ayrıca dava dışı --- davacıya verilen başkaca desteğin olup olmadığın da ---- talep edilmesi ve davalı---- hangi firmada hangi dönemlerde çalıştığını gösterir ------ yönünde görüşlerini bildirmişlerdir.

Görev hususu kamu düzenine ilişkin olup, dava şartı olması sebebiyle davanın her aşamasında mahkemece resen gözetilmesi gerekir. Mahkememizce görev husus öncelikli olarak incelenmiştir.

Burada Ticaret mahkemelerinin görevi ile ilgili bilgi vermekte fayda bulunmaktadır. Ticari dava ve ticari iş birbirinden farklı iki ayrı kavramdır. Her ticari dava ticari iş olmakla birlikte, her ticari iş ticari dava olmamaktadır. TTK' nun 5(1) maddesi uyarınca ticari davalara bakma görevi Asliye Ticaret Mahkemesine aittir.

Dolayısıyla ticari iş kapsamında olmakla birlikte ticari dava sayılamayan durumlarda ticaret mahkemeleri görevli olmayacak, uyuşmazlığın niteliğine göre diğer mahkemelerin görev hususu değerlendirilecektir.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 4. maddesine göre bir davanın ticari dava sayılması için; uyuşmazlık konusu işin taraflarının her ikisinin birden tacir ve her iki tarafın ticari işletmesi ile ilgili olması yada tarafların tacir olup olmadıklarına veya işin tarafların ticari işletmesi ile ilgili olup olmamasına bakılmaksızın, TTK da veya diğer kanunlarda o davaya Asliye Ticaret Mahkemesinin bakacağı yönünde bir düzenleme bulunması, diğer bir deyişle mutlak ticari dava olması gerekmektedir.

İşçinin rekabet yasağına ilişkin 444. Madde de bu bölümde düzenlenmiştir. İşçinin hizmet akdinin sonlanmasından sonra oluşan rekabet yasağının, haksız rekabet ve gizlilik yükümlülüklerine aykırılık nedeni ile açılan tazminat davalarına,------- ticaret mahkemelerinin bakmakla görevli olduğu kabul edilmekteydi. ----- aksine hüküm bulunmadıkça, tüm ticari davaların asliye ticaret mahkemesinde bakılacağı düzenlenmiş durumdadır.

Ancak Mahkemelerin görevi davanın açıldığı durum ve koşullara göre belirlenir. Davanın açıldığı tarihte yürürlükte bulunan ---- göre işçinin rekabet yasağının da yer aldığı TBK'nın Altıncı Bölümünde düzenlenen hizmet sözleşmelerine ilişkin işçi ve işveren arasındaki ilişkiden kaynaklanan davalarda iş mahkemelerinin görevli olduğu düzenlenmiştir.

7036 sayılı yasanın 5. Maddesinin gerekçesinde, yapılan değişiklikle, iş mahkemelerinin görev alanının genişletildiği ve böylece iş mahkemelerinin işçi ve işveren arasındaki tüm ihtilafları çözmekle görevlendirilerek tam bir ihtisas mahkemesi olarak kabul edildiği, bu yaklaşımla işçi ve işveren arasındaki iş ilişkisinden kaynaklanan uyuşmazlıklarda istikrarlı kararların verilmesinin sağlanacağı ve uzmanlık sebebiyle kısa sürede daha güvenilir sonuçlar elde edileceği ve yargı yoluna başvuranların haklarının daha iyi korunacağı belirtilmiştir.

Taraflar arasındaki rekabet yasağı sözleşmesi her ne kadar iş sözleşmesinden sonraki döneme ilişkin ise de TBK'nın 444/2. Maddesinde açıkça rekabet yasağı kaydının, ancak hizmet ilişkisi işçiye müşteri çevresi veya üretim sırları ya da işverenin yaptığı işler hakkında bilgi edinme imkânı sağlıyorsa ve aynı zamanda bu bilgilerin kullanılması, işverenin önemli bir zararına sebep olacak nitelikteyse geçerli olduğu düzenlenmiştir. TBK'nın 444/2. Maddesinde açıkça rekabet yasağı kaydının, ancak hizmet ilişkisi işçiye müşteri çevresi veya üretim sırları ya da işverenin yaptığı işler hakkında bilgi edinme imkânı sağlıyorsa ve aynı zamanda bu bilgilerin kullanılması, işverenin önemli bir zararına sebep olacak nitelikteyse geçerli olduğu düzenlenmiştir.

Buna göre rekabet yasağının konusunu işçinin iş ilişkisi içinde öğrendiği işverene ilişkin bilgiler oluşturmaktadır. TBK'nın 446. maddesinde de, rekabet yasağına aykırı davranan işçinin, bunun sonucu olarak işverenin uğradığı bütün zararları gidermekle yükümlü olduğu düzenlenmiştir. Anılan bu düzenlemeler karşısında rekabet yasağının işçi ile iş veren arasındaki iş ilişkisinden kaynaklandığı açıktır.

Yürürlük tarihi Türk Ticaret Kanunundan daha sonra olan ve dava tarihi itibariyle yürürlükte bulunan özel nitelikteki ------ ilişkisi nedeniyle sözleşmeden kaynaklanan uyuşmazlığın çözümünde asliye ticaret mahkemesi görevli olmayıp, iş mahkemesi görevli olduğu anlaşılmakla, dosya kapsamında celp edilen ------kayıtları ve diğer belgeler ile davacı tarafın dava dilekçesindeki kabulü dikkate alındığında davalı ---- davacı şirketin çalışanı olduğu, iş aktinin----- sona erdiği, eldeki davada iş mahkemelerinin görevli olduğu, mahkememizin görevsiz olduğu anlaşılmış, mahkememizin görevsizliği nedeniyle davanın usulden reddine karar verilmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.-----