İstanbul Anadolu 5. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/496 K.2023/66

T.C. İstanbul Anadolu 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2021/496 ESAS

KARAR NO : 2023/66

DAVA

Tazminat (Rücuen Tazminat)

DAVA TARİHİ : 14/07/2021

KARAR TARİHİ : 31/01/2023

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

İDDİA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ---- kararında --- kapsamında sözleşme yapılan davalı şirket tarafından çalıştırılan işçinin alacaklarından, İş Kanunu 2. maddesi gereği idare, davalı ile birlikte müteselsilen sorumlu tutulduğu ve İş Mahkemesi tarafından karara bağlanan alacaklar idareden ilamın icraya konulması yoluyla tahsil edildiği, dava dışı ---- tarafından, davalı şirketle imzaladığı iş sözleşmesinden kaynaklı---- alacaklarının tahsiline karar verilmesini temin için, idare ile işbu davada davalı şirket hakkında----- davası açıldığı, Mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verildiği,

karara ----- istinaf kanun yoluna başvurulduğu, --------- Kararı ile idarenin istinaf kanun yolu başvurusunun kısmen kabulüne kesin olarak karar verildiği, öte yandan idarenin, dava dışı------ istihdam edildiği iş açısından ihale makamı (iş sahibi) konumunda olduğu, davalı şirket ihale yoluyla idareden iş almış ve anılan kişi de bu işlerde yüklenici şirket tarafından istihdam edildiği,

idare, yetki ve görevi kapsamına giren birtakım iş ve hizmetleri ihale yoluyla yürüttüğü, ihaleye konu işlerin yürütülmesinde yer alacak personelin işe alınmasında çalıştırılmasında, çalışmanın karşılığı olarak hak ettiği yasal haklarının ödenmesinde, mazeret veya izin işlerinin takibinde ve de işten çıkartılmasında, idarenin dolaylı veya dolaysız hiçbir etkisi bulunmadığı, ayrıca ihaleye konu iş ve hizmetlerin yürütülmesinde şirket tarafından görevlendirilen kişilerin ----- aldıkları, işe giriş ve çıkış kayıtlarının tutulduğu, ikmali yapılan günlük işlerin teslim edildiği,--- giderildiği işyerleri, kesinlikle idareye ait olmadığı,

söz konusu yerler ilgili şirketçe ya mülkiyeti alınmış ya da kiralanmış olduğu, bu yerlere idarenin hiçbir şekilde müdahalesi olmadığı, hem ekonomik hem de yönetim olarak tamamen idareden bağımsız olduğu, idare ihale makamı konumunda olduğu, yüklenici şirket ile idare arasında akdedilen sözleşme hükümleri uyarınca; yüklenici şirket bahse konu işte çalıştırdığı işçilerin her türlü ücret ve tazminatlarından sorumlu olup, idarenin sözleşme kapsamında bir sorumluluğu bulunmadığı, bahse konu işte çalıştırılan yüklenici ------tarafından açılan davalarda, iş hukuku kuralları uyarınca idarenin de sorumluluğu cihetine gidilmesi,

------- sorumluluğunu ortadan kaldırmadığını, hal böyle iken iş davasının görüldüğü mahkemece idare asıl işveren olarak kabul edildiği ve davaya konu edilen tazminatların, idare ile davalı şirketten müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verildiği, Davacı -----taralından açılan iş davalarında davacılar, davalı yüklenici şirketlerin işçisi olduğundan özlük haklarından, işçi alacaklarından asıl sorumluluk davalı ile idare arasında düzenlenen sözleşme hükümleri gereğince davalı -------- olduğu,

çünkü idarenin işçi alacaklarından sorumlu tutulması İş Kanunu 2. maddesi uyarınca asıl işveren konumunda bulunması nedeniyle olduğu ve bu nedenle İdare tarafından yapılan ödemenin, Borçlar Kanunu 167. ve 168. maddeleri uyarınca alacaklının haklarına halefiyet gereği rücuen tazmini ile ödenen miktarların ödeme tarihlerinden itibaren ticari avans faizi ile birlikte tahsilini talep etme zarureti hasıl olduğu, dava ile rücuen tahsili istenilen ------------ bedelin hukuken salt sorumlusu davalı şirket olduğu, davalı şirket ise asıl işveren konumunda olduğu, söz konusu şirketin idareden hiçbir alacağı olmadığı,

idare, yukarıda adı geçen dava dışı işçi de dahil olmak üzere, ihale konusu işte çalışan kişilerin tüm kanuni haklarım,--------- işte ------------ödediği, --------- demek durumum kaldığı idare alacağı, davalı ile akdedilen ihale sözleşmeleri leri gereği rücuen tahsil edilmek istenilmiş, ancak davalının idare uhdesinde banka teminat mektubu ya da kesin hesap hak edişleri yeterli miktarda bulunmadığından bu mümkün olmadığı, ayrıca davalı şirketin bu yönde bir talebi ve girişimi de olmadığı, bunun üzerine,

rücuen alacak davası ikamesi için, --- ile makam oluru alındığı,--- bulunulmuş ancak davalı ile uzlaşma sağlanamadığını, Fazlaya ilişkin her türlü talepleri saklı kalmak kaydıyla davanın kabulü ile müvekkili idareden tahsil edilen -------, ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalı şirketten rücuen tahsilini, Yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA

Dava dilekçesi ve tensip zaptının davalı tarafa ------- tebliğ edilmiş, ancak davalı taraf cevap dilekçesi sunmamıştır.

DELİLLERİN İNCELENMESİ VE GEREKÇE

Dava hukuki niteliği itibariyle, dava dışı ----işçilik alacakları nedeniyle İş Mahkemesi'nde açtığı davasında, mahkeme kararına göre davacı şirket tarafından ödenen tazminatın davalı şirketten rücu istemine ilişkin rücuen tazminat davasıdır.

Davanın açıldığı tarihte yürürlükte bulunan usul hükümleri doğrultusunda basit yargılama usulüne tabi olarak oluşturulan tensibe istinaden yargılamaya başlanmış yöntemine uygun ön inceleme duruşması açılarak öncelikle dava şartları ve ilk itirazlar incelenmiş, hukuki ihtilaf noktaları belirlenmek suretiyle tahkikat aşamasında deliller toplanmış, bu doğrultuda ---esas sayılı dosyası UYAP'tan celp edilerek incelenmiş, bilirkişi raporu alınmıştır.

---esas sayılı dosyasının incelenmesinde; Dosya davacısının ---, davalıların ise -------------- -------

--- tarafından iş akdinin feshi akabinde ----. Sayılı dosyası üzerinden ------

tazminatı davası açtığı,--- üzerinden de; ilk davada talep edilmeyen kıdem ve ihbar faiz alacağı, fazla mesai ücreti alacağı, --- ücreti alacağı ile ----- alacağı hükmedilmesine karar verilmesinin talep edildiği,

Davalı --- tarafından davaya cevap verildiği ancak davalı --------

davaya cevap verilmediği, --- üzerinden verilen ---- tarihli karar gerekçesi incelendiğinde; “…davacının, ------

tarihleri arasında davalılardan------- asıl işveren, diğer davalı -----------------------

çalıştığı…” tespiti ile 93,53-TL fazla mesai alacağına, 41.06-TL genel tatil ücreti alacağına, hafta tatili ücreti talebinin reddine,---- faiz ücretine,---

yargılama masrafına, 1.980-TL dava vekalet ücretine hükmedildiği;--- kararının, -----dosyası üzerinden yapılan incelemede verilen ------- kararı ile;

“…davalı şirketler arasında asıl işveren/ alt işveren ilişkisi bulunduğu, davalı

------ asıl işveren, diğer davalı----- şirket olduğu, bu nedenle davalıların dava konusu işçilik alacaklarından müştereken ve müteselsilen sorumlu oldukları, anlaşıldığından ----- ilişkim istinaf başvurusunun yerinde görülmemiştir…” denildiği, kararın miktar bakımından düzeltilerek esastan reddine karar verildiği, "...fazla mesai ücreti olarak

-----ücreti olara--- talebinin reddine, faiz ücreti olarak 7426,11-TL’ye hükmedildiği", istinaf kararının olduğu görülmüştür.

-----sayılı dosyasının incelenmesinde; davacısı---, davalı tarafların yine----….--- olduğu, dava konusu talebin kıdem ve ihbar tazminatından ibaret olduğu, ---- tarihli kararın gerekçesinde, “…4857 sayılı Yasanın 2/6 maddesine göre davalı --- davacının tüm çalışmasına ilişkin dava konusu alacaklarından asıl işveren olarak diğer alt işveren şirketler ile birlikte sorumlu olduğu, davacının dava dışı değişik alt işverenlere bağlı olarak davalı işyerinde çalışmakta iken en son

davalı --- nezdinde çalışmasına devam ettiği bu durumun işyeri devri niteliği taşıdığından davalı son alt işveren --- davacının--- nezdinde işyerinde geçen çalışmalarından kaynaklanan dönemlerden de sorumlu olduğu..----- karar verildiği, işbu kararın ------tarihli ONAMA kararı ile kesinleştiği görülmüştür.

----- Sayılı dosyasınınincelenmesinde; ----- ilamına ilişkin ilamlı icra takibi yapıldığı, dosya alacaklısının ----- dosya borçlularının ise ---- olduğu, dosyaya konu edilen alacakların---- mesai ücreti, -------masraflar, 1.961,99-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 10.234,61-TL takip çıkışı olduğu, 27.07.2020 tarihinde -------

tarihinde-----olmak üzere TOPLAM

-----dosya borcuna istinaden ödeme yapıldığı görülmüştür.

Dosya bilirkişiye tevdii edilmiş, bilirkişinin ------- tarihli raporunda özetle; "Dava dışı işçi ------- tarafından açılan işçilik alacağına ilişkin davalarda; Asıl

işverenin dosya davacısı ---------- dosya davalısı -------- oduğu ve söz konusu

hususlara ilişkin davacı -------- yapılan temyiz ve istinaf başvurularının reddedildiği ve ilgili kararların -------incelemesinden geçerek kesinleştiğinden; rücuen tazminat talebine konu işçilik alacağı davasında davacı ----asıl işveren, davalı ---------- ise ------ olduğu;

Borçlar Kanunu 167. Maddesi ve yerleşik Yargıtay kararları kapsamında; kamu kurum ve kuruluşları ile yüklenici arasında iç ilişkide geçerli olmak üzere taraflar arasında aksine bir düzenleme

yoksa; tarafların işçilik alacaklarından eşit olarak sorumlulukları bulunmaktadır. Davacı ile davalı arasında akdedilen “Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’ ile düzenlenen 38. Maddesinde ise; personel alacaklarının 3 aylık ücret tutarından fazlası için idareye sorumluluk

düşmeyeceği hususunda anlaşma yapıldığı görülmüştür------ yoksa net ücret mi anlaşılması gerektiğine dair sözleşmede bir düzenleme bulunmadığı; bu kapsamda takdir sayın Mahkemeye ait olmak üzere; tarafımdan davacının rücu

tazminatına konu işçilik alacağından Borçlar Kanunu 167. Maddesi ve Yargıtay kararları kapsamında yarı oranda sorumlu olması hali ile akdedilen sözleşmenin 38. Maddesi kapsamında 3 aylık ücret tutarı ile sorumlu olması kapsamında brüt ve net ücret belirtilerek seçenekli hesaplama yapıldığı; davacı’nın rücu tazminatı talebine konu------- dosyasına yapmış olduğu; ---------

------olmak üzere toplam ------ ödemeden; 1.Davacı tarafın TBK 167 ve Yargıtay kararları uyarınca yarı oranında sorumlu olduğunun kabul edilmesi halinde; ------- edebileceği; 2. Davacı ile davalı arasında akdedilen “Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’ ile düzenlenen 38.maddesi uyarınca davacı tarafın sorumluluğunun, personel alacaklarının 3 aylık ücret

tutarı ile sınırlı olduğunun kabulü halinde ise; rücu davasına konu olan------ dosyası üzerinden hükme esas alınan ve kesinleşen Mahkeme kararı kapsamında düzenlenen, ----- tarihli bilirkişi raporu incelendiğinde; dava dışı------ asgari ücretle çalıştığının sabit olduğu; bu itibarla dava dışı----- tarihinde işten ayrıldığı gözönüne ------- arasında geçerli olan ------- olduğu göz önüne alındığında; Mahkemeniz tarafından kurulacak hükme; ------alınması halinde------- olmak üzere davacının sorumluluğunun bulunduğu, davacı tarafından icra dosyasına yapılan --------- düşüldüğünde; ------ davalı tarafa rücu edebileceği;

Mahkemeniz tarafından kurulucak hükme; ------- tutarının ------üzere davacının sorumluluğunun bulunduğu, davacı tarafından icra dosyasına yapılan ------- düşüldüğünde; 14.727,61-TL davalı tarafa rücu edebileceği" şeklinde kanaat bildirdiği anlaşılmıştır.

Tüm dosya kapsamı, taraf iddia ve savunmaları ile toplanan tüm deliller ve alınan bilirkişi raporu birlikte değerlendirildiğinde; dava dışı -----açılan işçilik alacağına ilişkin davalarda; Asıl

işverenin dosya davacısı----- işverenin ise dosya davalısı----------- olduğu,

Borçlar Kanunu 167. Maddesi ve yerleşik ------ kararları kapsamında;-----yüklenici arasında iç ilişkide geçerli olmak üzere taraflar arasında aksine bir düzenleme

yoksa; tarafların işçilik alacaklarından eşit olarak sorumlulukları bulunduğu, ancak davacı ile davalı arasında akdedilen “Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’ ile düzenlenen sözleşmenin 38.

maddesinde; personel alacaklarının 3 aylık ücret tutarından fazlası için idareye sorumluluk düşmeyeceği hususunda anlaşma yapıldığı, dava dışı ----- çalıştığının sabit olduğu; bu kapsamda sözleşmenin 38.maddesi ile birlikte değerlendirildiğinde, 38.maddede özel olarak davacı ------- ücretten sorumlu olacağı belirtilmediğinden, hakkaniyet gereği hesaplamanın brüt ücret üzerinden yapılması gerektiği,------- üzere davacının sorumluluğunun bulunduğu, davacı tarafından icra dosyasına ------- düşüldüğünde; -------- davalı tarafa rücu edebileceği anlaşılmakla, davanın kısmen kabulüne dair aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur: