İstanbul Anadolu 5. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/919 K.2022/316

T.C. İstanbul Anadolu 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2021/919 Esas

KARAR NO : 2022/316

DAVA

Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 10/04/2013

KARAR TARİHİ : 13/04/2022

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde: taraflar arasında--- yapılacak --- raporunun detay ve --- keşif özeti, iade dosyasının hazırlanması gibi işlerin davacı tarafça hazırlanması karşılığında --- ödenmesi konusunda--- tarihli sözleşme yapıldığını, davalı şirketin üzerine düşün edimleri yerine getirmemesi nedeniyle sözleşmenin uzamasına ve ----sebep olduğunu, bu açıklarını telafi etmek için davacıya yaptığı--- protokolün imzalandığını--------- yapılan çalışmalar için----içinde nakit 65.000,00 TL farkın müvekkiline ödenmesinin kararlaştırıldığını, müvekkili şirketin sözleşmede ön görülen yükümlülüklerini bütünüyle yerine getirdiğini,

davalının ihtarname ile müvekkiline yükümlülüklerine yetirine getirmesi ihtarında bulunduğunu, cevabi ihtarnamede işlerin yapılarak teslim edildiğinin belirtilerek bedelin ödenmesinin talep edildiğini, müvekkili şirket tarafından ikinci ihtarnameye verilen cevapta ----bedelli faturanın gönderildiğini, davalı tarafın faturaya itiraz ettiğini, müvekkilinin sözleşme gereği hakettiği ücretini talep ettiğini, davalının ihtarnamesindeki iddia ve ithamların gerçek dışı olup sözleşmenin feshinin haksız olduğunu, davalının dört defa ---- gittiğini ve ---- %80 oranında değiştirdiğini,

bundan sonra 7 gün içinde projelerin teslimini istemesinde ifası imkansız bir talepte bulunduğunu,---- projelerinin davalıya teslim edildiğini, projenin değişmesi nedeniyle davacının tüm projelerini yeniden yapmak zorunda kaldığını, davacının yalnız hak edilen bedelin %4'üne yakın ödeme yaptığını, ayrıca teslim edilen bilgileri ve tamamlanmış işleri haksız yere kullandığını, işlerin eksik ve ayıplı yapıldığı iddiasının doğru olmadığını bildirmiş,

davacının sözleşme ve ek protokol hükümleri uyarınca teslim ettiği işler ile bu işler neticesinden hak ettiği meblağın tespiti ile fazlaya ilişkin hakların saklı tutularak şimdilik 100.000,00 TL alacağın dava tarihinden işleyecek reeskont avans faizi ile davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

SAVUNMA

Davalı vekili cevap dilekçesinde: davanın belirsiz alacak davası olarak açılamayacağını, bu nedenle hukuki yarar yokluğundan davanın reddinin gerektiğini, ek protokol ile önceki çalışmalar için davacı tarafa ----- olarak belirlenen bedelin ödendiğini, ek protokolden sonra davacının-----olarak edimlerini yerine getirmediğini, ------eksik olarak verildiğini, bunun yeterli sayıda ve ---- çalıştırılmamasından kaynaklandığını, davacının sözlü ve yazılarak olarak uygun ifa için uyarıldığını, ancak yerine getirmemeye devam ettiğini, bunun üzerine 7 gün süre verilerek ihtarda bulunulduğunu ve sözleşmenin ihtarname ile feshedildiğini,

davacının yaptığını iddia ettiği işler için 600.000,00 TL ücret talep ettiğini, ancak bunda haklı olmadığını, ek protokolün baskı kurularak imzalatıldığı iddiasının hiçbir hukuki dayanağı bulunmadığını, davacının eylemleri nedeniyle projede aksamalar olduğunu bildirmiş, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE

Dava, taraflar arasında 14/07/2011 tarihli ve eki niteliğinde 30/07/2012 tarihli imzalanan sözleşmeler uyarınca davalıya ait taşınmaz üzerinde yapılacak mimarlık projenini mekanik tesisat işlerine ilişkin olarak sözleşme imzalandığı, yapılacak iş uyarınca davacı yüklenici firmaya iş sahibi tarafından bedel ödenmesi konusunda anlaşmaya varıldığı, taraflar arasında imzalanan sözleşmenin ------ gönderilen ihtarname ile haksız olarak feshedildiği gerekçesi ile yapılan işlerin bedeli talebidir.

Mahkememiz tarafından ----- sayılı ilamı uyarınca.

"Davaya konu ------ tarihli ve 30 ay süreli sözleşmenin imzalanmasından sonra ----- tarihli ek protokolün düzenlendiği, sözleşmede------ olarak tespit edildiği, ek protokolde ücret ve iş süresi hakkında değişikliğe gidilmediği, yalnız ----- önceki yapılan çalışmalar için davacı şirkete -------- ödeneceğinin kararlaştırıldığı ve bu farkın davalı tarafça ödendiği, davalı tarafın sözleşme süresinden ---- sözleşmeyi feshettiğini bildirdiği, ihtarnamenin ----- tarihin de tebliğ edilmesi nedeniyle ----tarihinde sözleşmenin sona erdiği,

her iki bilirkişi kurulu raporunda da, ayrıntıları ve gerekçeleri açıklandığı ve mahkememizce de doğru olarak tespit edilen bu gerekçelerin ışığında davalı tarafın fesihten sonra işi dava dışı bir başka şirkete tevdi ettiği, sözleşme ile ek protokol tarihleri arasında ---- süresinde nelerin yapıldığı ya da işin ne kadarının yapıldığı konusunda ek protokolde belirlenebilir ve net bir açıklamanın yapılmadığı, --- kararlaştırıldığı, ihtarnamenin sözleşmenin başlangıcından sonra ve ek protokol tarihi sonrası ----, buna göre kararlaştırılan süreden geriye kalan sürenin 2 yıl 29 gün olduğu,

bilirkişilerin yaptıkları teknik incelemeler sonucunda sözleşmenin 14.6/II. maddesinde belirtilen haklı sebeple fesih imkanı sağlayan sebeplere ilişkin süreç hakkında nihai bir değerlendirme yapılmasının mümkün olmadığı, davalı tarafın bu yöndeki iddiasını kanıtlar nitelikte ve yeterlilikte belge ve delil sunamadığı, bunun yanında ilk bilirkişi raporunda da tespit edildiği üzere davalı tarafın davacı tarafa keşide ettiği fesih ihtarnamesinde somut olarak fesih nedenlerini bildirmemiş olması nedeniyle feshin haklı olarak yapıldığının kabulünün mümkün bulunmadığı,

bu durumun bir sonucu olarak davacı tarafın fesih tarihine kadar geçen süre için sözleşmede kararlaştırılan ve davacı tarafça yapılan iş karşılığı ücreti talep etmeye hak kazandığı, hükme esas alınan ikinci bilirkişi raporunda ve ek raporlarında ayrıntıları ve gerekçeleri açıklanan hesaplama yönteminin dosya kapsamına ve toplanan delillere uygun olduğu, hesaplamanın yapılan işin tamamı üzerinde değil, davacı tarafça yapılan bölümünün karşılığı olarak yapıldığı, bu yöntemle yapılan hesaplama sonucunda davacı tarafça yapılan işin karşılığının ---- olarak tespit edildiği, davacı tarafın davalı tarafa gönderdiği ---- talepte bulunduğu,

yargılama sırasında ise eksik peşin harcı ödeyerek 350.000,00 TL olarak dava değerini bildirdiği göz önünde tutularak taleple bağlılık ilkesi gereği davacı tarafın 387.581,07 TL ücrete hak kazanması ile birlikte 30.000,00 TL'lik ödemenin de düşülmesinden sonra 357.581,07 TL talep edebileceği anlaşılmakla davanın kabulü ile, 350.000,00 TL sözleşmeden doğan alacağın isteme bağlı olarak dava tarihinden işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar vermiştir. "

----- sayılı ilamı ile mahkeme tarafından verilen karar HMK'nun 353/1-b-1 maddesi uyarınca Esastan Reddine karar verilmiştir.

------Somut olay incelendiğinde; mahkemece alınan --- tarihli raporda, davacının alacağı ---- olarak tespit edilmiştir. Davalı vekili rapora itiraz etmiş,----tarihli celsede ise davacı vekili “Aleyhe hususları kabul etmiyoruz, önceki beyanlarımızı takrarla rapor doğrultusunda talep gibi karar verilmesini talep ediyoruz” şeklinde beyanda bulunarak rapora itiraz etmemiş ve yeni ya da ek rapor alınmasını da istememiştir.

Bu durumda; ilk rapora itiraz eden davalı yararına usuli kazanılmış hak doğmuştur. Aleyhe hususların kabul edilmediğinin beyan edilmesi de davacının aleyhe olan hangi konuda itirazı olduğunu açıklamaması, yeni rapor ya da ek rapor alınmasını talep etmemesi ve rapor doğrultusunda karar verilmesini istemesi nedeni ile usuli kazanılmış hakkın istisnasını oluşturmamaktadır.

Açıklanan nedenlerle,------ tarihli ------hakedilen iş bedeli -----olarak tespit edilmiş olsa da, usuli kazanılmış hak gereği mahkemece ---- hükmedilmesi gerekirken, hatalı değerlendirme ile 387.581,07 TL’nin hüküm altına alınması doğru olmamıştır.

Mahkemece yapılacak iş; usuli kazanılmış hak dikkate alınarak 324.000,00 TL’nin 10.04.2013 tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte tahsilinden ibarettir. Açıklanan nedenlerle usuli kazanılmış hakka aykırı olarak yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olmuş" gerekçesi ile karar bozulmuştur. Mahkememiz tarafından bozma ilamına uyularak usulü kazanılmış hak dikkate alınarak 10/10/2014 tarihli bilirkişi raporunda davacının alacağı 324.000,00 TL olarak tespit edildiğinden açılan davanın kısmen kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.