İstanbul Anadolu 5. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/76 K.2023/566

T.C. İstanbul Anadolu 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2021/791 Esas

KARAR NO: 2023/540

DAVA

İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ:17/11/2021

KARAR TARİHİ:22/06/2023

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı şirketin ------satın alma bedeli olarak davacıdan 15.000,00 TL talep ettiği, bu doğrultuda davacının 31.08.2020 tarihinde davacıya ait ------hesabına 5.000 TL, 24.09.2020 tarihinde 5.000,00 TL ve 21.10.2020 tarihinde ayını şekilde 5.000,00 TL olmak üzere toplamda 15.000,00 TL tutarında ödemeler gerçekleştirdiği, davalı şirketin üzerine düşen bahsi geçen

cihazın teslim edimini yerine getirmediği, bununla yetinmeyip davacı şirkete verilen cihazı da uhdesine geçirdiği, teslim edilmeyen cihaz yönünden dava açma haklarını saklı tuttuklarını, -----------yevmiye no.lu ihtarnamesi ile davalı tarafa bildirimde bulunulduğu, ilk ödemenin üstünden 6 aylık bir süre geçtiği, davacı tarafa herhangi bir cihaz teslim edilmediği bu sebeple davalı tarafa gönderilen paranın karşılığı yerine getirilmediğinden bahisle

ödenen meblağın iadesini talep ettiklerini, ancak davalının davacının ödediği parayı iade etmediğini, akabinde bu alacakların iadesi talebiyle davalı tarafa ---------dosyası ile icra takibi başlatıldığı, davalının haksız olarak icra takibine itiraz ettiği ve takibin durduğu, yukarıda açıklanan nedenlerle davalının itirazının iptaline, takibin devamına, asıl alacağın %20’sinden az olmamak üzere icra inkâr tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve iddia etmiştir.

SAVUNMA

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; dava dilekçesinde yer alan hususların haksız, hukuka aykırı ve yasal dayanaktan yoksun olduğu, hiçbir şekilde gerçeklerle

bağdaşmadığı, dava dilekçesinin taraflar arasında yaşanan olayları yansıtmadığı, davacı tarafından iddia edildiği gibi hazır bir cihazın satın alınması gibi bir durumun söz konusu olmadığı, davacı tarafın davalı şirketten ayaklı masaj seti tasarımı ve üretimini talep ettiği, ürünün 2 adet elde taşınabilen--------- ünitesi bu iki elciğe yapılacak olan bir -----yükseklik ve tekerlekli olarak gezinme imkanı ---------- şeklinde tasarlanması ve ürün piyasaya sürüldüğünde “KİRALAMA” ve çalıştırma sürelerine göre “KONTÜR YÜKLEME” şeklinde çalıştırılmasının talep edildiği, bu konuda davacı taraf davalı şirketten elektronik ve yazılım çalışmalarının bedeline ilişkin teklif verilmesini istediği, dava

dilekçesi ekinde yer alan watsap ekran görüntüsü ile de sabit olduğu 19.11.2020 tarihinde davalıdan teslim alınan, test için alındığı söylenilen cihazın 1,5 ay sonra çeşitli yerlerle test ettirildiği ve çok olumlu karşılandığı, davacı tarafından davalıdan seri imalat partileri fiyat ve zaman çalışmaların içeren bir telif istediği, ancak aradan geçen uzun süreye ve tarafların ----- çalışması ve numune üretim bedeli hususunda mutabık kalmış olmasına rağmen, davacı taraf davalının emek ve mesaisini hiçe sayarak, bu bedeli ödemekten imtina ettiği, bu süreçte başkaca kişi ve firmalarla çalışıldığı, bunların ödemesinin de davalı tarafından gerçekleştirildiği, yukarıda açıklanan nedenlerle, fazlaya dair tüm

beyan, talep ve dava haklarımız saklı kalmak kaydıyla, yasal dayanaktan yoksun davanın ve icra inkâr tazminatı taleplerinin reddine, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine, kötü niyetli davacı aleyhine %20’den az olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, taraflar arasındaki-------------Alma bedeli olarak gönderilen ödemenin iadesi amacıyla başlatılan icra takibine vaki itirazın İİK 67 vd maddeleri gereğince iptali talebine ilişkindir.Davacı, davalı ile aralarında ------satın alınması hususunda ticari ilişki bulunduğunu, ticari ilişki kapsamında ödeme yapıldığını ancak davalının sözleşme gereği cihaz teslimi yapmadığını, bu sebeple yapılan ödemenin iadesi amacıyla icra takibine geçildiğini, davalının haksız bir şekilde icra takibine itiraz ettiği, davalının haksız itirazının iptali ile takibin devamına, davalı aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.Davalı,

davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.Davanın açıldığı tarihte yürürlükte bulunan usul hükümleri doğrultusunda basit yargılama usulüne tabi olarak oluşturulan tensibe istinaden yargılamaya başlanmış yöntemine uygun ön inceleme duruşması açılarak öncelikle dava şartları ve ilk itirazlar incelenmiş, hukuki ihtilaf noktaları belirlenmek suretiyle tahkikat aşamasında deliller toplanmış,-------- İcra Dosyası ----- üzerinden celp edilerek dosya içerisine alınıp incelenmiş, ---- davacının ticari kayıt bilgileri celp edilmiş, ------- ödeme bilgileri celp edilmiş,

20.07.2022 tarihli bilirkişi heyeti raporu ve 23.12.2022 tarihli bilirkişi heyeti ek raporu alınmış ve dava sonuçlandırılmıştır.Bilirkişi heyetinin 20.07.2022 tarihli raporunda özetle, "...A-Ticari Defterlerin Usulüne Uygun Tutulup, Tutulmadığı Yönünden: Sayın Mahkemenin vermiş olduğu görev kapsamında 15.04.2022 tarihinde davalı tarafın ticari defterleri 15.04.2022 tarihinde Sayın Mahkeme kaleminde yapılan incelemede usul yönünden incelendiğinde;

davalının 2020 ve 2021 yılına ilişkin ticari defterlerinin açılış ve kapanış onayları ile GİB onaylı Yevmiye ve Defter-i Kebir beratlarının süresinde alındığı T.T.K ve V.U.K hükümlerine göre usulüne uygun tutulduğu, Davacı tarafın ise incelemeye katılmadığı, ticari defter ve kayıtlarının sunmamış olması sebebiyle ticari defter ve kayıtları incelenememiştir. B- Teknik Yönden

1) Taraflar arasında yazılı bir anlaşma olmadığı; asıl bir makine için ve hangi şartlar ile anlaşma yapıldığının belirsiz olduğu;

2) Davacı ----------- ödendiği konusunda uyuşmazlık olmadığı;

a) Cihaz tasarım bedelinin 13.500 TL ve prototip üretim bedelinin 1.500 TL olduğunun takdir edildiği;

b) “seri imalat analizi ve fiyatlandırma (üretimin tasarımı)” konusunun ayrı değerlendirilmesi ve fiyatlandırılması gereken bir süreç olduğu;

3) Davalı ------ beyan ettiği üzere fizik tedavi için ayaklı masaj seti tasarımı ve prototip üretimi için anlaştıklarının kabulü halinde,

a) Tasarımın tamamlandığı ve 13.500 TL ödemenin hak edildiği;

b) Davalı --------- kendi beyanına uygun olarak prototipin test için davacı ------ teslim edildiğinin belgelerle, mesajlarla veya herhangi bir şekilde ispatlaması kaydıyla prototipin tamamlandığının ve 1.500 TL ödemenin hak edildiğinin aksi

durumda prototipin tamamlanmadığın ve 1.500 TLödemenin hak edilmediğinin ve iadesinin kabulünün gerektiği;

c) Seri imalat analizi ve fiyatlandırma (üretimin tasarımı) konusunun tarafların büyük oranda birlikte yürütecekleri ayrı bir süreç olduğu ve henüz başlanmadığının anlaşıldığı ve de

bedelinin ayrıca belirlenmesi gerektiği; C-Sözleşme Yönünden

a) Eser sözleşmesinde yüklenicinin edim borcunun eseri teslim etmek olduğu, sözleşmeye konu eserin davacıya teslim edildiğine ilişkin bir delilin dosyada bulunmadığı(sözleşmeye konu cihazın teslim alınmasına davete yönelik bir delil dosyada bulunmamaktadır),davacının ödediği

bedelin iadesi isteminin sözleşmeden dönme iradesini yansıttığı, sözleşmeye konu eserin teslimi ve teslimini ispat külfeti davalıda olup bu edimin ifa edilmemesi nedeniyle davalının temerrüde düştüğü, temerrüt nedeniyle davacının sözleşmeden döndüğü, sözleşmeden dönme

halinde tarafların, bir birlerine kazandırdıkları edimleri sebepsiz zenginleşme kapsamında bir birlerinden talep edebileceği, bu kapsamda sözleşmeye konu ürün davacıya teslim edilmediğinden ödenen bedelin davacıya iadesi gerektiğinin mahkemeniz taktirinde bulunduğu,

b) Mahkemece 15.000 TL.nin tahsiline karar verilmesi durumunda taleple bağlılık gereği, bu bedele takip tarihinden itibaren yasal faiz işleyeceği..." yönünde görüşlerini bildirmişlerdir.Bilirkişi heyetinin 23.12.2022 tarihli ek raporunda özetle, "...Eser sözleşmesinde yüklenicinin edim borcunun eseri teslim etmek olduğu, sözleşmeye

konu eserin davacıya teslim edildiğine ilişkin bir delilin dosyada bulunmadığı(sözleşmeye konu cihazın teslim alınmasına davete yönelik bir delil dosyada bulunmamaktadır),davacının ödediği bedelin iadesi isteminin sözleşmeden dönme iradesini yansıttığı, sözleşmeye konu eserin teslimi ve teslimini ispat külfeti

davalıda olup bu edimin ifa edilmemesi nedeniyle davalının temerrüde düştüğü, temerrüt nedeniyle davacının sözleşmeden döndüğü, sözleşmeden dönme halinde

tarafların, bir birlerine kazandırdıkları edimleri sebepsiz zenginleşme kapsamında bir birlerinden talep edebileceği, bu kapsamda sözleşmeye konu ürün davacıya teslim

edilmediğinden ödenen bedelin davacıya iadesi gerektiğinin mahkemeniz taktirinde bulunduğu, Mahkemece 15.000 TL.nin tahsiline karar verilmesi durumunda taleple bağlılık gereği ,bu bedele takip tarihinden itibaren yasal faiz işleyeceği, Davalı itirazlarının, kök rapordaki görüş ve tespitlerimizden ayrılmamızı gerektirmediği..." yönünde görüşlerini bildirmişlerdir.Huzurdaki davada ihtilaf davacının, davalıdan alacak talebinde bulunup bulunamayacağı, bulunacaksa miktarı konusunda toplanmaktadır.

Davacı ile davalı arasında, ihtilafa dayanak yazılı bir sözleşme bulunmamaktadır.

Davacı davasında, davacıdan ürün satın aldığını, bedelini ödediğini ancak ürünün teslim edilmediğini iddia etmiş, davalı ise hazır bir ürünün satın alınmadığını, gönderilen bedelin, davacı için üretilecek ürünün yazılım /tasarım ücreti olarak alındığını beyan etmiştir.Taraflar arasında ihtilafa neden olan yazılı bir sözleşme bulunmamakla birlikte, davacı tarafından davalı hesabına gönderilen havale dekontlarında farest cihazı üretim bedeli açıklaması yer almakla taraflar arasında yazılı olmayan bir sözleşme kurulduğu anlaşılmaktadır.

Şifai olarak kurulan bu sözleşme eser sözleşmesi niteliğindedir.Eser sözleşmesinin bir eser meydana getirmeyi, iş sahibinin de bunun karşılığında bir bedel ödemeyi üstlendiği sözleşmedir.

Eser sözleşmesi tam iki tarafa borç yükleyen bir sözleşmedir. Yüklenici bir eser meydana getirmeyi üstlenirken iş sahibi de ücret ödemeyi vaad eder.Eser sözleşmesinin meydana gelmesi için, tarafların meydana getirilecek eser ve karşılığına ödenecek ücret konusunda anlaşmış olmaları gerekir. İş sahibinin bedel ödeme borcu, eserin teslimi anında muaccel olur.

Eserin parça parça teslim edilmesi kararlaştırılmış ve bedel parçalara göre belirlenmişse, her parçanın bedeli onun teslimi anında muaccel olur. İşin teslim edildiğini ispat külfeti yüklenicide olup, fiili bir olay olan teslim olgusu, tanık dahil her türlü delille ispat edilebilir. Yine, eserin tesliminde yüklenicinin temerrüde düşmesi halinde iş sahibi sözleşmeyi haklı nedenlerle geriye etkili olarak fesh edebilir.

Fesih halinde taraflar, birbirlerinden aldıklarını sebepsiz zenginleşme kapsamında bir birlerine iade ederler. Eserin reddedilemeyecek derecede üretimi ve tesliminde ise iş sahibi artık sözleşmenin geriye etkili feshini talep edemez. Mahkemeniz dosyasında davacı tarafça davalıya ihtar gönderilmiş ve ödenen bedelin iadesi talep edilmiştir.

Davalı tarafın ise eseri teslim edeceğine yönelik bir beyanını gösterir bir delil ya da ihtarnamesi dosyada yer almamaktadır.Somut uyuşmazlıkta, davacı tarafça üretimi talep edilen ürünün bedelinin davalıya ödendiği, ödeme yapılan en son tarihin 21.10.2020 tarihi olduğu, TBK 125/3 maddesi gereğince eser sözleşmesinde yüklenicinin edim borcunun eseri teslim etmek olduğu,

sözleşmeye konu eserin davacıya teslim edildiğine ilişkin bir delilin dosyada bulunmadığı(sözleşmeye konu cihazın teslim alınmasına davete yönelik bir delil dosyada bulunmamaktadır),davacının ödediği bedelin iadesi isteminin sözleşmeden dönme iradesini olarak değerlendirilmesi gerektiği, sözleşmeye konu eserin teslimi ve teslimini ispat külfeti davalıda olup bu edimin ifa edilmemesi nedeniyle davalının temerrüde düştüğü, temerrüt nedeniyle davacının sözleşmeden döndüğü,

sözleşmeden dönme halinde tarafların, birbirlerine kazandırdıkları edimleri sebepsiz zenginleşme kapsamında birbirlerinden talep edebileceği, bu kapsamda sözleşmeye konu ürün davacıya teslim edilmediğinden ödenen bedelin davacıya iadesi gerektiği anlaşılmış, davanın kabulüne, davalının -------- esas sayılı takip dosyasına yapmış olduğu itirazın iptali ile takibin aynen devamına karar verilmiştir.

İtirazın iptali davalarında davacı yararına icra inkar tazminatına hükmedilebilmesi için borçlunun itirazında haksız olması ve alacağın likit olması şarttır.------Dosyaya konu alacağın sözleşme kapsamındaki ödemeye dayanması sebebiyle alacağın likit ve davalının haksız olduğu anlaşıldığından, hükmedilen asıl alacak miktarı----- üzerinden davacı lehine icra inkar tazminatına hükmedilmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.