İstanbul Anadolu 5. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/87 K.2025/227

T.C. İstanbul Anadolu 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2023/87 ESAS

KARAR NO: 2025/227

DAVA

İtirazın İptali (Rücuya Dayalı Olarak Açılan)

DAVA TARİHİ: 05.11.2018

KARAR TARİHİ: 25.03.2025

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Rücuya Dayalı Olarak Açılan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

İDDİA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı ile müvekkili şirket arasında ---- plakalı araç için ---- düzenlendiğini, ---- tarihinde sigortalı aracın ---- plakalı araç ile çarpıştığını olay yerinde terk edildiğini, kaza sonucunda ---- plakalı aracın hasarlı olduğunu, hasarın değer kaybı sebebiyle müvekkil şirkete başvuru yapıldığını ve şirketleri nezdinde hasar dosyası açıldığını, yapılan ekspertiz incelemesi neticesinde ------ değer kaybının tespit edildiğini ve bu tutarın aracın sahibine ödendiğini,

müvekkili şirket tarafından ödenen miktar için işleten sıfatı nedeniyle davalı taraflara başvuruda bulunulduğunu ancak herhangi bir ödeme yapılmadığını, şirkete ödenmeyen 11.310,00-TL tutar için davalı aleyhine icra takibi yapıldığını yapılan takibe borçulunun itiraz ettiğini, bu nedenle alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; öncelikle davacının dava dilekçesindeki aleyhe olan hususları kabul etmediklerini, davacının dava dilekçesi HMK’nun şartlarını taşımadığını ayrıca davacının taleplerinin zaman aşımına uğradığını, zaman aşımı itirazında bulunduklarını, işbu davanın hak düşürücü süre içerisinde açılmadığını, bu nedenlerle davanın reddi gerektiğini, müvekkili davalı şirketin herhangi bir borcu olduğunu kabul etmemekle birlikte, dava konusu alacak miktarının fazla olduğunu,------ sayılı kararında "Sadece olay yerini terk etmenin sigorta şirketinin rücu etmesi için yeterli olmayacağı,

kazanın sürücünün ağır kusuru ile meydana geldiğinin, sürücünün ehliyetsiz olduğunun, sürücünün alkollü olduğunun ispatlanmasına ihtiyaç olduğu, Yine, davalının sorumlu tutulacağı alacak miktarları likit (belirli, muaccel) olmayıp, alacak miktarlarının tespiti yargılama yapılmasını gerektirdiğinden davalı aleyhine icra inkar tazminatına karar verilmemesi gerekirken yazılı olduğu şekilde karar verilmesinin doğru olmadığı belirtilmiştir." ---- içtihatlarına göre olay yeri terkin rücu nedeni olmadığını, bu nedenle de davanın reddi gerektiğini,

yukarıda belirtilen hususlar ile toplanacak delilleri ile birlikte değerlendirildiğinde davacının davasının haksız olduğunun anlaşılacağını, tüm bu nedenler ve resen belirlenecek durumlar karşısında haksız davanın reddini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN İNCELENMESİ VE GEREKÇE;Dava; davacı sigorta şirketinin, trafik kazası sonucunda dava dışı araç yaptığı ödemeyi, poliçe kapsamında kalmadığını iddia ederek sigortalısından tahsili talepli başlattığı takibe yapılan itirazın iptali davasıdır.Açılan dava ilk olarak ---- esas sırasına kaydedilmiş, bu mahkemece verilen görevsizlik kararının kesinleşmesi üzerine mahkememize tevzi edilmiştir.Davacı vekili özetle;

---- tarihinde, kendileri nezdinde --- sigortalı bulunan ---- plakalı araç ile ---- plakalı aracın karıştığı trafik kazası sonucunda, -----plakalı aracın hasarlandığını, araç için 11.310,27-TL değer kaybı ödendiğini, ancak sigortalıları olan araç sürücüsünün olay yerini terk ettiğini, bu nedenle zararın poliçe kapsamı dışına çıktığını, yapılan ödemenin rücuen tahsili için başlatılan takibe davalı sigortalının itiraz ettiğini beyan ederek itirazın iptalini dava ve talep etmiş; davalı vekili ise;

olay yerini terkin tek başına rücu sebebi olamayacağını beyan ederek davanın reddini istemiştir.Davanın açıldığı tarihte yürürlükte bulunan usul hükümleri doğrultusunda basit yargılama usulüne tabi olarak oluşturulan tensibe istinaden yargılamaya başlanmış, yöntemine uygun ön inceleme duruşması açılarak öncelikle dava şartları ve ilk itirazlar incelenmiş, hukuki ihtilaf noktaları belirlenmek suretiyle tahkikat aşamasında deliller toplanmış, davacı sigorta şirketinden hasar dosyası celp edilmiş, bilirkişi raporu alınmış ve dava sonuçlandırılmıştır.Taraflar arasında,

davalıya ait ----- plakalı kamyon için ----tarihlerini kapsar şekilde ---- bulunduğu, bu araç ile dava dışı ---- plakalı aracın ---- tarihinde karıştığı trafik kazası neticesinde, ----plakalı araç için --- tarihinde 11.310,27-TL değer kaybı ödemesi yapıldığı hususları ihtilafsızdır.Taraflar arasındaki uyuşmazlığın; meydana gelen trafik kazasındaki kusur durumu, davalıya ait ------ plakalı araç sürücüsünün olay yerini terk edip etmediği, olay yerini terk etmiş ise sadece bu durumun zararı poliçe kapsamı dışına çıkarıp çıkarmayacağı, rücu şartlarının oluşup oluşmadığı,

bu kapsamda itirazın iptali ile icra inkar koşullarının oluşup oluşmadığı noktasında toplandığı anlaşılmıştır.----- sayılı dosyasının yapılan incelemesinde.

26/12/2015 tarihli trafik kazasından ötürü, ------ hakkında 'trafik güvenliğini tehlikeye sokma' eyleminden ötürü cezalandırılması istemiyle kamu davası açıldığı, yapılan yargılama neticesinde sanık ------- plakalı araç sürücüsü olarak kaza yerinde durmadığı, bu nedenlehakkında hagb kararı verildiği, kararın 04/10/2016 tarihinde kesinleştiği anlaşılmıştır.Bilirkişinin 29/11/2024 tarihli raporunda özetle;

"...Mahkemenizce tarafıma tevdi edilen görev, dosya muhteviyatındaki bilgi, belge ve iddialar, tarafların beyanları, dava konusu trafik kazası görüntüsü CD çözümü, arabada kaza nedeniyle oluşan değer kaybı ve 2918 sayılı karayolları trafik kanunu, ----poliçesi genel şartları göz önünde bulundurularak gerekçeleri raporumun inceleme ve değerlendirme bölümünde detaylı olarak belirtildiği üzere, sayın mahkemenizin de değerlendirmelerimize iştirak etmesi halinde, ---- tarihinde meydana gelen maddi hasarlı trafik kazasında; davacı --- trafik poliçesini yapmış olduğu ---- plakalı aracın %100 kusurlu olduğu,

kazalı -----plakalı diğer aracın kusurlu olmadığı, kaza görüntüsü CD çözümünün incelenmesi sonucu davalıya ait --------- plakalı aracın geçerli makul bir sebebe dayanmadan kaza mahalini terkederek 2918 sayılı karayolları trafik kanunun 81-b ve trafik sigortası genel şartları B4-f maddelerini ihlal ettiğinin sabit olduğu..." şeklinde kanaat belirttikleri görülmüştür.Sigortacı,

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 95/2. maddesi gereğince tazminat yükümlülüğünün azaltılması veya kaldırılmasına ilişkin halleri üçüncü kişilere karşı ileri süremeyeceğinden zarar görene ödeme yaptıktan sonra sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre kendi sigorta ettirenine rücu edebilir.Davacı sigorta şirketi, davalı adına kayıtlı aracın zorunlu mali sorumluluk sigortacısı olup,

kaza sırasında sigortalı aracı kullanan kişinin olay yerini terk ettiğini ileri sürerek poliçe kapsamında ödediği tazminatı sigortalıdan rücuan tazmini için başlattığı takibe yapılan itirazın iptali talebinde bulunmuştur.Dava konusu kaza tarihi ---- olup, poliçenin ise ---- tarihleri arasında olması sebebiyle uyuşmazlıkta ---- tarihinden sonra yürürlüğe giren yeni KZMSS Genel Şartları uygulanacaktır.

Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası poliçe genel şartlarının B.4. maddesinde sigorta şirketinin sigortalısına rücu edebileceği haller düzenlenmiş olup, rücu hakkının doğduğunun ve maddede sayılan bu hallerin mevcut olduğunun ispat yükü kural olarak davacı sigorta şirketine aittir. KMZMSS Genel Şartları B.4/f bendinde.

"Bedeni hasara neden olan trafik kazalarında sigortalının veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin, tedavi veya yardım amaçlı sağlık kuruluşuna gitme, can güvenliği nedeniyle uzaklaşma gibi zorunlu haller hariç olmak üzere, olay yerini terk etmesi veya kaza tutanağı, alkol raporu vb. kazanın oluş koşullarına ilişkin gereken belgelerin düzenlenmesi yükümlülüğüne aykırı davranması halinde" şeklinde belirtilmiştir.

Başka bir deyişle, kaza sonrasında sürücünün olay yerini terk etmesini bedeni hasara neden olan trafik kazalarında sigortalının veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin, tedavi veya yardım amaçlı sağlık kuruluşuna gitme, can güvenliği nedeniyle uzaklaşma gibi zorunlu haller varlığına bağlamıştır. Yeni Genel Şartlar B.4.-f bendi ile getirilen rücu sebebinin oluşması için iki şartın mevcut olması gerekmektedir.

Bunlardan ilki rizikoya konu zararın bedeni hasara ilişkin olmasıdır. Sigortacının yeni Genel Şartlar B.4.-f bendine göre rücu talebinde bulunabilmesini ikinci şartı ise kaza sonrasında sigortalı veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin olay yerini "tedavi" veya "yardım amaçlı sağlık kuruluşuna gitme" ya da "can güvenliği nedeniyle uzaklaşma” gibi zorunlu haller dışında terk etmiş olmasıdır.

Zorunlu haller sınırlı olarak sayılmamış olup her somut olayın kendi şartları içerisinde değerlendirilmelidir. Sigortacı, sigortalı araç sürücüsünün olay yerini terk ettiğini ispatlaması yeterlidir.

Bu durumda ispat yükü sigorta ettirene geçmekte olup sigorta ettiren araç sürücüsünün can güvenliği gibi zorunlu hallerle olay yerini terk ettiğini ispatlaması gerekir. ------Tüm dosya kapsamı, taraf iddia ve savunmaları, alınan bilirkişi raporları ve bütün deliller birlikte değerlendirildiğinde; dava konusu zararın bedeni zarara ilişkin olmadığı, bu nedenle zararın poliçe kapsamı dışına çıkmayacağı ve rücu şartlarının oluşmadığı anlaşılmakla, davanın reddine karar verilmiş, davacının kötü niyeti ispatlanamadığından kötü niyet tazminatı talebinin reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur: