İstanbul Anadolu 5. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/139 K.2026/294

T.C. İstanbul Anadolu 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2025/139

KARAR NO : 2026/294

DAVA

İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 16/10/2017

KARAR TARİHİ : 25/03/2026

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA.

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı tarafından fuarda tanıtımı yapılan --- model --- torba üretim makinesi ekipmanları ile beraber makinenin-----davalı şirket tarafından verilen bilgiler ve taahhütler nedeniyle müvekkili tarafından beğenildiğini,----.Noterliği'nin 06.01.2015 tarih ---- yevmiye sayılı ----- nolu Düzenleme Şeklinde Finansal Kiralama Sözleşmesi kapsamında satıcı ----- ait proforma fatura ve buna ilişkin düzenlenen 19.01.2015 tarih ve ---- nolu fatura muhteviyatı --- model ---- torba üretim makinesi ekipmanları ile beraber makine (-----tarafından satın alındığını ve müvekkil ----- teslim edildiğini,

Finansal Kiralama Sözleşmesi kapsamında kiralanan makinenin, kiralandığı tarihten itibaren kullanılamadığını, satıcının durumdan derhal haberdar edildiğini, bir kaç kez servis çağrıldığını, ancak makinenin çalıştırılamadığını, davalı yanın sözleşme kapsamında yer alan taahhütname gereğince makinenin çalışmaması nedeniyle makineyi geri alacağını ve müvekkilinin mağduriyetini gidereceğini yazılı olarak beyan ettiğini, müvekkilinin kira bedellerini düzenli olarak ödediğini, davalı yanın makineyi geri almadığını, müvekkilinin zararlarını tazmin için ----.İcra Müdürlüğü'nün -----. sayılı dosyasında ilamsız icra takibi yapıldığını,

davalının icra takibine itiraz ederek takibi durdurduğunu, davalının müvekkilinin zararını karşılamadığı gibi takibi de durdurmasının müvekkilini zor duruma soktuğunu belirterek, davalının ---- Müdürlüğü'nün ---- sayılı dosyasına yapmış olduğu haksız ve hukuki dayanaktan yoksun itirazın iptali ile takibin devamına ve asıl alacağın %20'sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP. Davalı vekilinin cevap dilekçesinde özetle; davacı yanın her ne kadar davalı müvekkiline yönelik başlattığı takibe 19/01/2015 tarih, 166.650 USD miktarlı fatura bedelini konu etmiş ise de.

19/01/2015 tarih, ----- seri numaralı ve 166.650 USD bedelli faturanın muhatabının ----- olduğunu, ödeme emrinde takip dayanağı olarak belirtilen belgeler arasında yetki belgesinin yer almadığını, çünkü takip tarihinde ilgili finans kurumundan yetki alınmadığını, davacının sunduğu yetki belgesinin tarihinin 29/03/2017 olduğunu, davacı tarafın seçimlik hakkı kullanarak bedel iadesi talebinde bulunulduğunu belirtmişse de ayıp bildirimine ve hangi seçimlik hakkın kullanıldığına ilişkin herhangi bir yazılı belge ibraz etmediklerini, davacı şirkete satılan makinenin ayıplı mal niteliği taşımadığını,

davacının makineyi fuarda çalışır halde gördüğünü, tüm teknik özelliklerini inceleyip satın aldığını, makinenin objektif olarak sahip olması gereken tüm özellikleri taşıdığını, satış ilişkisinin taraflarının ticari şirket olduğundan bahisle TTK m. 23/c kapsamında alıcının malın ayıplı olduğu teslim sırasında açıkça belli ise iki, değil ise sekiz gün içerisinde satıcıya bu durumu ihbar etmesi gerektiğini, TTK gereğince tacirler arasında karşı tarafı temerrüde düşürmek, bir sözleşmeyi feshetmek yahut bir sözleşmeden dönmek için yapılacak olan tüm ihbar veya ihtarların noter aracılığıyla ya da taahhütlü mektupla yapılması gerektiğini,

ancak davacı şirket tarafından kanunda belirtilen süreler içerisinde usulüne uygun bir ayıp bildiriminde bulunulmadığını, TBK m. 223 hükmünce alıcı davacının devraldığı satılanın durumunu işlerin olağan akışına göre imkan bulur bulmaz gözden geçirmek ve satılanda sorumluluk gerektirir bir ayıp görürse bunu uygun bir süre içerisinde satılana bildirmek zorunda olduğunu, oysa davacı şirketçe dosyaya sunulan deliller arasında herhangi bir ayıp bildirimi bulunmadığını, ayıp bildiriminin mevzuat doğrultusunda gerçekleştirilmediğini, TBK m. 223/11 hükmünce davacının satılanı bu halde kabul etmiş sayılması gerektiğini,

davacı şirketin iade talebinin hakkın kötüye kullanımını oluşturduğunu, davacı alıcının seçimlik haklarını kullanmasında kullanılan hakkın satıcı için orantısız güçlükleri beraberinde getirecek olması önem arzettiğini, orantısızlığın tayininde malın ayıpsız değerinin, ayıbın öneminin ve diğer seçimlik haklara başvurmanın tüketici açısından sorun teşkil edip etmeyeceğinin dikkate alınacağını, makinenin sanayi tipi ticari bir makine olması ve bedeli dikkate alındığında alıcının geçerli ve ciddi oranda bir ayıp olmadan sözleşmeden dönme hakkını kullanması açıkça hakkın kötüye kullanımını teşkil edeceğini,

satılan malın küçük ev aleti olmadığından ayıbın gerçek anlamda araştırılması ve somutlaştırılması ile sözleşmeden dönme koşullarının oluşup oluşmadığının detaylıca irdelenmesi gerektiğini, malın ayıpsız değeri ve ayıbın önemi hususunda yapılacak bilirkişi incelemesi neticesinde davacı şirketin sözleşmeden dönme hakkının oluşmadığının açıkça tespit edileceğini, bilirkişi incelemesi sonunda kusur tespit edilmesi halinde kusur boyutunun söz konusu kusur nedeniyle makinenin bedelinden indirim yoluna gidilip gidilemeyeceğinin değerlendirilebileceğini,

davacının talebi doğrultusunda malın iadesine karar verilmesinin hukuken mümkün olmadığını belirterek, haksız davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, taraflar arasında kurulan makine ve ekipmanlarının satış sözleşmesi uyarınca makinenin ayıplı çıkmasından dolayı TBK.nun 227.

Maddesi uyarınca alıcının seçimlik hakları arasında yer alan satılanı geri verme ve sözleşmeden dönme ile ödediği bedeli iade talebi ile başlatılan takibe vaki itirazın iptali davasıdır.İtirazın iptali istemine konu ----- Esas sayılı dosyasının incelenmesinde; davacı alacaklı tarafından davalı borçlu aleyhine dayanağı cari hesap alacağı olan ve 166.650,00 USD asıl alacak ve 17.121,58 USD işlemiş faiz olmak üzere toplam 183.771,58 USD alacağın tahsili için 10/03/2017 tarihinde ilamsız icra takibi başlatıldığı,

davalı borçlunun süresi içerisinde yapmış olduğu itiraz üzerine takibin durduğu ve davanın hak düşürücü süre içeresinde açıldığı anlaşılmıştır.

Uyuşmazlık; davacı tarafından atlet kesim ----- torba makinesi ekipmanları ile birlikte noter marifeti ile düzenleme şeklinde finansal kiralama sözleşmesi kapsamında satıcı davalıdan 19/01/2015 tarihinde düzenlenen fatura uyarınca makine ve ekipmanları ----- tarafından satın alınarak davacıya kiralanmış, ancak makine ve ekipmanlarının satın alındığı tarihten itibaren kullanılamaması üzerine davalı satıcı haberdar edilerek servis çağrılmış, buna rağmen hala makineden beklenen hizmetin alınamamasından dolayı makine ve ekipmanları için ödenilen bedelin geri iadesi amacıyla takip başlatılmıştır.

Mahkemenin ---- esas --- karar 24.02.2022 Tarihli İlamı;

''Somut olayda davacı kiracı bahse konu makinenin montajından sonra yapılan denemeler sonucu randımanlı bir şekilde çalışmaması, kendisinden beklenen hizmeti görememesi nedeni ile davalı şirkete sözlü olarak bildirimde bulunmuş, yapılan görüşmeler sonucu makineye servis imkanı sağlanmış, ancak makinedeki sorunun devam ettiği tespit edilmiştir. Davalı şirket makineyi bir benzeri ile değiştirme teklifinde bulunmuş ancak davacı bu talebi kabul etmemiş ve TBK 227/1.

Maddesi uyarınca sözleşmeden dönme ile satılanı geri verme seçimlik hakkını kullanmak istemiş ve ödediği bedelin iadesi içinde bahse konu takibi başlatmıştır. Makine üzerinde açık ayıp olmasına rağmen taraflar arasındaki sözlü görüşmeler ile ayıbın zamanında satıcıya bildirildiği tespit edilmesi nedeni ile davalı satıcının bu aşamadaki ayıbın zamanında bildirilmediği iddiası TMK. 2. Madde uyarınca haklı bulunmamıştır.

Davacının makineden beklenen performansı gösterememesi nedeni ile ödediği bedeli geri talep etmekte haklı bulunması nedeni ile satış sözleşmesine konu makinenin iadesi koşulu ile takip tarihindeki asıl alacak miktarı olan 166.650,00 USD yönünden takibin devamına ve takip tarihinden itibaren 3095 sayılı Kanunun 4/a maddesi uyarınca ----- Bankası'nın USD için uyguladığı bir yıllık vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz oranı uygulanmasına,

alacak likit ve davalı borçlu tarafından belirlenebilir olduğundan %20 icra inkar tazminatının kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. -Taraflar arasındaki sözleşmeye konu ---- atlet kesim ----- üretim makinesi ve ekipmanlarının iadesi koşuluyla şartı ile ---- İcra Müdürlüğünün ----- sayılı dosya yönünden asıl alacak miktarı olan 166.650,00 USD yönünden takibin devamına fazlaya ilişkin istemin reddine, takip tarihinden itibaren 3095 sayılı kanunun 4/a maddesi uyarınca Devlet bankalarının bu para birimi için açılmış 1 yıllık vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz oranı uygulanmasına,- %20 icra inkar tazminatının kabulüne,

'' gerekçesiyle karar verilmiştir.---Bölge Adliye Mahkemesi ---- H.D. ---- Esas---- Karar 13.07.2023 Tarihli İlamı;

'' 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b-1 maddesi uyarınca davalı vekilinin yerinde görülmeyen istinaf isteminin Esastan Reddine, '' dair karar verilmiştir. Yargıtay ----. H.D. ---- Esas ------ Karar 04.12.2024 Tarihli İlamı İle;

''Dava, faturaya dayalı alacak nedeniyle başlatılan icra takibine itirazın iptali istemine ilişkindir. Davacı taraf, kiraladığı leasing konusu malın ayıplı olduğunu ileri sürerek yaptığı ödemelerin iadesi için icra takibi başlamıştır. Dosya kapsamına göre, takip tarihi itibariyle davacı tarafından fatura bedeli tamamen ödenmediği halde, faturanın tamamı üzerinden takip başlatılması doğru değildir.

Fatura bedelinin tamamının yargılama devam ederken ödenmesi ve leasing konusu malın mülkiyetinin 26.12.2018 tarihinde davacı tarafa geçmesi bu hususun gözardı edilebileceği sonucunu doğurmaz. O halde, takip tarihi itibariyle davacının talep edebileceği alacak tutarının belirlenmesi gerekirken yazılı şekilde tüm fatura bedeline hükmedilmesi doğru olmamış, bozmayı gerektirmiştir.'' gerekçesiyle dosya mahkememize geri gönderilmiştir.

Yargıtay Bozma ilamından sonra mahkememiz tarafından yeniden yargılama yapılarak dosya içerisine 01.02.2026 tarihli bilirkişi raporu alınmıştır. Yapılan Yargılama Sonucu;

Mahkeme heyeti tarafından tayin edilen bilirkişi heyeti tarafından makine ve ekipmanları üzerinden inceleme yapılmış, yapılan inceleme sonucu makinenin çalıştırılamadığı, kullanım dışı olduğu, makinenin ürettiği poşet lastiğinin üzerine baskı yapan bölümün baskı yapmadığından dolayı makinenin çalıştırılmadığı, beklenen faydanın elde edilemediği tespit edilmiştir.

Taraflar arasındaki görüşmeler sonucu davalı satıcı firmanın makine ve ekipmanlar üzerindeki sorunu çözemediği, ancak satılan ürünü de geri almayı reddedip, başka tip makine ile değiştirmeyi teklif ettiği, davacı taraf da bu teklifi reddettiğini sözlü olarak beyan ettiği dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde tespit edilmiştir.

Fatura düzenleme tarihi 19/01/2015 olan makine ve ekipmanlarının ilk kurulma aşamasında dahi kendisinden beklenen performansı göstermediği, açık ayıplı olduğu tespit edilmesine rağmen davacı şirket tarafından iyi niyetle uzun süre makinenin tamir olması beklenmiş, ancak bu mümkün olmamıştır.

Dosya içerisindeki beyanların bir bütün olarak değerlendirilmesi ile makine ve ekipmanları üzerinde montaj sırasında makinenin çalışmaması nedeni ile açık ayıbın o anda ortaya çıktığı, makinenin hiç kullanılamadığı belirtilmiş ve bu durumda keşif sırasında bilirkişilerce makinenin atılı olduğu tespit edilmiştir.

Taraflar arasında 24/06/2015 tarihinde imzalanan sözleşme uyarınca 09/01/2015 ile 24/06/2015 tarihine kadar ara ara makine üzerinde çalışması için denemeler yapıldığı ancak çalışmadığı ve yine davacı şirketin makineyi kendi başına çalıştırmadığı tutanak altına alınmıştır.

Davaya konu makinenin montajının yapılmasından sonra tam performanslı bir şekilde çalışmadığı, kendinden beklenen hizmeti yerine getiremediği, davalı alıcı şirket tarafından da sözlü bildirimlerde bulunulduğu, görüşmeler neticesinde servis imkanının sağlandığı ancak verilen servis hizmetine rağmen makinedeki ayıpların giderilemediği bu haliyle makinenin TBK'nın 227. Maddesi uyarınca ayıplı bir ürün olduğu tespit edilmiştir.

Davacı TBK'nın 227 maddesi '' Satıcının satılanın ayıplarından sorumlu olduğu hallerde alıcı, aşağıdaki seçimlik haklarından birini kullanabilir;

(1) Satılanı geri vermeye hazır olduğunu bildirerek sözleşmeden dönme'' maddesi uyarınca sözleşmeden dönme seçimlik hakkını kullanmak istemiştir. Ancak davacı tarafın satın aldığı ürünün fatura bedelinin tamamını ödememesine rağmen fatura bedelinin tamamı üzerinden takip başlatıldığı, yapılan ödemelerin mahsup edilmesi gerektiği anlaşılmakla aşağıdaki şekilde açılan davanın kısmen kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.