İstanbul Anadolu 6. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2014/854 K.2021/960

T.C. İstanbul Anadolu 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2014/854 Esas

KARAR NO: 2021/960

DAVA

İtirazın İptali (Taşınmaz Kira Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ: 16/09/2014

KARAR TARİHİ: 28/09/2021

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Taşınmaz Kira Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TALEP

Davacı vekilinin ----- tarihli dava dilekçesinde özetle; davacı ile davalılar arasında sunulan sözleşme gereği davacı şirketin tüm yükümlülüklerini yerine getirmiş olmasına rağmen davalılar tarafından----- no.lu ihtamamesi ile sözleşmenin haksız ve mesnetsiz olarak feshedildiğini; davalılar aleyhine ------ davacının sözleşme gereği hak etmiş olduğu ücretlerin tahsili için takip başlatılmış olup davalılarca takibe haksız ve mesnetsiz olarak itiraz edildiğini ve takibin durduğunu; borca ilirazın mesnetsiz olduğunu;

taraflar sözleşme ile davacının davalılar tarafından açılan --------- yetkili olarak kiralama işlemi yapmak ve açılıştan sonra yönetim danışmanlığı hizmeti yapmak üzere anlaştıklarını; bu sözleşmeye göre davacının sözleşmenin ---- gereği ön çevre analiz taporunu sözleşmenin başlamasından itibaren --- hazırladığını ve davalı şirket yetkililerine teslim ettiğini, sözleşmenin ----gereği tüm hazırlıklarını yaptığını ve gereken sözleşme taslaklarını hazırladığını; ---- tarihinde düzenlendiğini;

davalılar tarafından gönderilen ihtamamede sözleşmenin ---- --- taahhüdünün yerine getirilmediğinin iddia edildiğini, davalıların taahhüt olarak niteledikleri ----oranının bir hedef olduğunu; davalıların sürekli olarak açılışı ertelemeleri ve inşaatı bitirememeleri sebebiyle davacının kiracılara karşı mahcup olduğunu ve bir çok kiracı kaybına yol açıldığını; açılışın ertelenmesinin davacıyla hiçbir ilgisi olmadığını, tamamen davalı işlemleri ile ilgili olduğunu; davalıların açılışta---- hedefine ulaşılamadığı iddiasının da gerçek dışı olduğunu;

söz konusu ihtarnamede devamla sözleşmenin --------- hizmetinin yapılmadığının beyan edildiğini, söz konusu maddede danışmanlık hizmeti bedelinin düzenlendiğini; yönetim danışmanlığının ise ----- düzenlendiğini; yönetim danışmanlığı hizmeti olarak davacı tarafından yerine getirilmesi gereken tüm işlemlerin yapıldığını; dosyaya ibraz edilen ve edilecek olan tüm delillerden davacının titizlikle işinin yaptığının, davalılarla sürekli iletişimde olduğunun görüldüğünü; davalılarca davacıya herhangi bir ihtar gönderilmemiş olmasının dahi davacının herhangi bir kusuru olmadığını açıkça ortaya koyduğunu;

sözleşmeye göre davacı kiralama hususunda tek yetkili olmasına rağmen davalılarca ---- iş verildiğini; davalılar tarafından davacıya ---- tutarında ödeme yapıldığını; bunun haricinde davacının kiracılardan----ödeme aldığını; ---- alındığını; ancak davacının sözleşmesi feshedildiği için söz konusu firma kiralamadan vazgeçtiğinden bu bedelin firmaya iade edildiğini, bunlar dışında davacının hizmet bedeline mukabil---- ödeme aldığını; davacının aracılığıyla,-------- kiralamalarının yapıldığını, söz konusu ---- dışında ----- davacının sözleşmesi feshedildiği için kiralamadan vazgeçtiğini;

bunların haricinde -----görüşmelere devam edilirken davacının sözleşmesinin feshedildiğini, davalılara ait ----- dağılımına bakıldığında halen birkaç işyeri dışında davacı tarafından kiralama yapılan işyerleri ile devam edildiğini açıklanan nedenlerle, davalının itirazının iptali ile takibin devamına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA

Davalılar vekili tarafından --- tarihinde verilen cevap dilekçesinde özetle; davacının taraflar arasındaki sözleşme gereğince ----getirme yükümlülüğü bulunduğunu; davacının bu yükümlülüğünü yerine getirmemesi nedeniyle davalıların ----sözleşmeyi feshettiklerini bildirdiklerini, davacının --- alacağın sebebini ve neyle ispatlanacağını açıklamadığını; sadece sözleşmenin ----açıklanan hususlarda alacağı olduğunu belirttiğini; bu açıklamanın --- alacağın sebebini açıklamadığını; davacının bu alacağını kalem kalem açıklayarak bu rakama nasıl ulaştığını belirtmesi gerekliğini; taraflar arasındaki sözleşmenin iki aşamalı olduğunu;

davacının birinci yükümlülüğünün ---- tarafından tek yetkili olarak kiraya verilmesi şartını içerdiğini, davacının bu yükümlülüğünü yerine getirilememesi nedeniyle---- davalılar aleyhine oluşan bu durum karşısında davacı şirketin kiralama yapmamasından dolayı bu görevi davalının üstlendiğini ve ---- dükkanların yarısını kendi imkan ve gayretleriyle kiraya verdiğini; bu durumun on üç farklı dükkandan alınan Tutanaklarla sabit olduğunu; davacının yükümlülüğünü yerine getirdiğini ve kiralama yaptığını yazılı delille ispatlamak zorunda olduğunu;

davacının ikinci yükümlülüğünün ise yönetim danışmanlığı olduğunu, davacının bu yükümlülüğünü de yerine getirmediğini; davacının bu hizmeti verdiğini ispatlayamadığını; açıklanan nedenlerle, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

-----icra dosyasının celbedildiği, Dosya alanında uzman nitelikte hesaplamalar alanında uzman bilirkişi --- ekonomi alanında uzman bilirkişi ------ tevdii edilerek bilirkişi kök ve ek raporunun alındığı ve raporların dosyamız arasına konulduğu görüldü.

HUKUKİ DEĞERLENDERME VE GEREKÇE

Dava, sözleşmenin feshinden kaynaklı ödenmeyen hizmet bedelinin tahsili için girişilen icra takibine yapılan itirazın iptali ve icra inkar tazminatı talebine ilişkin olup, İİK.' nun 67 ve devamı maddelerine dayanmaktadır.

Davaya konu ---- dosyasının celp olunarak yapılan incelenmesinde ; davacı tarafından davalı aleyhine toplam ---- alacağın haciz yoluyla tahsili için icra takibi başlatıldığı, davalının davacı şirkete herhangi bir borcu bulunmadığını belirterek itiraz ettiği, icra takibinin durduğu görülmüştür.

Mahkememizce tüm deliller toplanmış olup taraf iddia ve savunmalarının karşılanması adına dosyanın bir mali müşavir bir sözleşme uzmanı ve bir işletme uzmanı bilirkişiden oluşan heyete tevdii sağlanmış bir kök ve bir ek rapor dosyaya kazandırılmıştır.

Mahkememizce yapılan yargılama ve inceleme neticesinde davacının iddialarının taraflar arasında akdedilen ----- davalı taraflarca haksız yere feshedildiği ve verdiklerini iddia ettikleri hizmetin karşılığı olan alacaklarını alamadığına dayandığı görülmüştür. Sözleşmenin bir tarafını davacı diğer tarafını ise davalılar oluşturmaktadır. Sözleşmenin temel konusu ise davalıların mülkiyetinde bulunan---- doluluk olmak üzere kiraya verilmesidir. Davalıların sözleşmeyi fesih nedenleri ise ----keşide edilen ihtarname olup gerekçe olarak sözleşme gereği edimin yerine getirilmediğine dayanmaktadır.

Mahkememizce yapılması gereken iş öncelikle davalıların fesih beyanlarının haklı mı yoksa haksız mı olduğunu tespit etmek akabinde ise davacının varsa alacağının tespitini yapmaktır. Kural gereği haklı nedenle feshe dayanan taraf feshin haklılığını ispat ile yükümlüdür. Bu noktada ---- sağlanmadan açıldığını ispatla yükümlü olan taraf davalılardır.

Ancak dosya kapsamında yapılan incelemeler ve davalıların dayandıkları delillerin incelenmesi ile --- doluluk oranı sağlanmaksızın açılış yapıldığına dair bir bilgi veya belgeye rastlanmamış olup davacı vekilince sunulan ve davalı şirket yetkililerinden sadır olduğu anlaşılan e-postalardan davalıların davacıya ve üçüncü kişilere --- doluluk oranının sağlandığını beyan ettikleri tespit edilmiştir.

Diğer yandan---- davacı tarafa yüklenen edimlerin de yerine getirilmediğine dair dosyaya sunulan ve sözleşmenin feshine dair irade açıklamasını haklı nedenlere dayandıran bir delil bilgi veya belge bulunmamaktadır. Bu noktada davalıların sözleşmeyi fesih iradelerinin haklı nedene dayanmadığı mahkememizce tespit edilmiştir.

Akabinde ise davacı şirketin varsa alacağının miktarının tespiti gerekmiştir. Bu noktada taraflar arasındaki sözleşmede davacının hak edeceği bedeller--- maddesinde izah olunmuştur.

Bu maddeye göre bir kısım kira sözleşmeleri hasılat üzerinden yüzde alınarak bir kısmı ise standart belirli ücret karşılığı yapılan kira sözleşmeleri olduğu anlaşılmış olup; yazılan tüm müzekkere cevaplar incelendiğinde, davacının davalılardan ön çalışma hizmet bedeli olarak---- edebileceği tespit edilmiştir------tespit edilmiştir.

Ancak itirazın iptali davalarının takip ile sıkı sıkıya bağlı davalar olması ve talep ile bağlılık kuralı gereği, takip talebinde belirtilen meblağın üzerinde hüküm kurulması mümkün değildir. Buna bağlı olarak hali hazırda tespit edilen miktarlar davacının talebinin üzerine çıkmış olup ancak talep kadarına hükmedilmesi gerekecektir.

Takip tarihinden itibaren işleyecek olan faiz yönünden yapılan değerlendirmelerde ise davacı vekilince takip tarihinden itibaren işleyecek ticari temerrüt faizi talep edilmiştir. Tarafların tüzel kişi tacir vasfında olduğu, tüzel kişi tacirlerin adi iş sahasının bulunmadığı ve dava konusu işin de ticari iş niteliğinde olduğu anlaşılmakla davacının ticari temerrüt faizi talebi haklı bulunmuştur.

İzah olunan gerekçeler ile davacının davasının sübut bulduğu anlaşıldığından davanın kabulü ile ------alacağa yönelik itirazının iptali ile takibin bu miktar üzerinden aynen devamnına, alacağın likit niteliği göz önünde bulundurularak %20 oranında icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine dair karar verilmesi gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.