İstanbul Anadolu 6. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2016/91 K.2021/503

T.C. İstanbul Anadolu 6 ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2016/23 Esas

KARAR NO: 2021/716

DAVA

Tazminat (Sözleşmeden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 08/01/2016

KARAR TARİHİ : 24/06/2021

--------- tarafça açılan dava üzerine yapılan yargılama nihayetinde;

I.GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

İDDİA

Davacı vekili; davacı şirketin ----ılından bu yana davalı ------şirketinin ----- olarak faaliyet gösterdiğini, davalı şirketin ürünlerini tanıtmak için geniş bir müşteri portföyü oluşturduğunu, taraflar arasında ---- boyunca devam eden ticari ilişki kapsamında davalı tarafın ürünlerinin sürümünü ve satışını her geçen yıl artırarak devam ettirdiğini, taraflar arasında hiçbir problem olmamasına rağmen davalı tarafından gönderilen ----- yazı ile taraflar arasındaki distribütörlük sözleşmesinin sona erdirildiğini, davalı tarafından hiçbir gerekçe ileri sürülmediğini,

münhasır distribütörlük sözleşmesinin geçerliliğinin herhangi bir yasal şekle tabi olmadığını, belirli bir ürüne ilişkin olarak belirli bir bölgede satış yetkisinin tek bir şirkete verilmesinin ve söz konusu sürede üreticinin ne bizzat ne de üçüncü kişiler vasıtasıyla bu ürünleri ilgili bölgede satmamış olmasının yeterli kabul edilmesi gerektiğini,

denkleştirme /portföy tazminatının belirlenmesinde son ---yıllık brüt karın yıllık ortalamasının üst sınır olarak kabul edilerek davacı şirket kayıtlanndan portföy tazminat tutarının tespit edilmesini ve davalı şirketten şimdilik ------portföy tazminatının tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

ll. SAVUNMA:

Davalı vekili; davalı şirketin ------ pazarında faaliyet gösterdiğini, davacının markanın ------ tanıtım ve pazarlamasının tamamen davacı şirketçe yapıldığı ve bu sayede tanınırlık seviyesine ulaştığı yönündeki beyana itibar edilmemesi gerektiğini, taraflar arasında ------ bulunmadığını, davalı tarafından ----yılından itibaren davacının satmak için talep ettiği ürünlerin münferit faturalar karşılığında gönderildiğini ve satış sonrası da bedellerin tahsil edildiğini, taraflar arasında bu ilişkinin münhasır olduğuna ilişkin yazışma, anlaşma veya mutabakat olmadığını,

davacı şirketin hazırladığı ve piyasaya sürdüğü katalogların davalı tarafından istenilen nitelikte olmadığı ve davacının rakip firmaların ürünlerine aynı katalogda yer verdiğini, bu hususların davacı şirkete mailler aracılığı ile ihtar edildiğini fakat davacı tarafından gerekli önlemlerin alınmadığını, feshin haldi nedene dayandığını, bu nedenlerle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

lll.İNCELEME ve GEREKÇE:

Dava, münhasır distribütörlük (tek satıcılık) sözleşmesinden kaynaklanan portföy (denkleştirme) tazminatının tahsili istemine ilişkindir.

TTK’nun 122/5 m. uyarınca TTK 122.m. hükmü, hakkaniyete aykırı düşmedikçe, tek satıcılık ile benzeri diğer tekel hakkı veren sürekli sözleşme ilişkilerinin sona ermesi hâlinde de uygulanacaktır. TTK 122.m. uyarınca tazminat talep edebilmek için, öncelikle karşı tarafla tek satıcılık vb. bir ilişki içinde olunduğunun ispatı gerekir. Tek satıcılık sözleşmesi; üretici ile tek satıcı arasındaki ilişkileri düzenleyen, üreticinin mallarını belirli bir bölgede tekel şeklinde satmak üzere tek satıcıya göndermeyi üstlendiği, tek satıcının da kendisine gönderilen malların sürümünü artırmak için kendi adına ve hesabına faaliyette bulunduğu, taraflar arasında sürekli borç ilişkisi doğuran isimsiz bir sözleşmedir.--------

Davacı taraflar arasında münhasır distribütörlük yani tek satıcılık ilişkisi olduğunu ileri sürmüş ise de, davalı bunu inkar etmiş, davacıya hiçbir zaman münhasır satış yetkisi verilmediğini belirtmiştir.

Taraflar arasında akdedilen ------- tarihinden itibaren geçerli olan genel satış koşulları başlıklı sözleşme incelendiğinde, taraflar arasında alım satımdan kaynaklı hususlar düzenlendiği, ancak tek satıcılığa dair herhangi bir düzenleme bulunmadığı anlaşılmıştır.

Taraflar arasında tek satıcılık sözleşmesinin yazılı olarak bulunmadığı; kanunen bu sözleşmenin şekil şartına bağlı olmaması nedeni ile yazılı sözleşme olmaması geçerlilik şartı olmamakla birlikte; iddia edilen sözleşme ve hükümleri ile yasanın tek satıcılık sözleşmesine bağladığı koşullar ve sözleşmenin feshi halinde taraflara verilen haklar gözetildiğinde, genel çerçeve sözleşmesinin tüm unsurlarının bilinebilir ve yorumlanabilir olması gerekmektedir--------

Bu anlamda davacı yanın iddia ettiği tek satıcılık ilişkisi açısından, sözleşmenin varlığını ve hükümlerini, kendisine verilen inhisari yetkiyi kanıtlayıp kanıtlayamadığı noktasında yapılan incelemede;

Davacı yanın davalı ile olan ticari ilişkisinin bir tek satıcılık sözleşmesi olduğu yönünde de delil bulunmadığı, ticari olarak mal alımı yapması, davalı şirkete ait ürünlerle etkinlik düzenlemiş olması bir satım ilişkisini kanıtlasa da, tek satıcılık sözleşmesini kanıtlamadığı, müşteri çevresini geliştirdiği yönünde de dosyaya delil sunamadığı anlaşılmakla, ispatlanamayan davanın reddine karar verilmiştir.