İstanbul Anadolu 6. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2019/143 K.2021/469

T.C. İstanbul Anadolu 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO

2019/143 Esas

KARAR NO : 2021/469

DAVA : Tespit

DAVA TARİHİ : 04/04/2019

KARAR TARİHİ : 15/04/2021

Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın 9. maddesine göre Türk Milleti adına yargılama yetkisini kullanan bağımsız --- tarafça açılan dava üzerine yapılan yargılama nihayetinde;

I.GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

İDDİA

Davacı vekili; müvekkili şirketin maliki-----plakalı araç-----plakalı araçların dahil olduğu ------- ---- günü gerçekleştiğini, söz konusu kazanın, davalı şirkete ait ve ---- ana caddede seyreden müvekkili şirkete ait araca sağ ön lastik bölgesinden çarpması şeklinde meydana geldiğini, bu çarpmanın etkisi ile müvekkili şirkete ait aracın sağ ön teker kolunun kilitlendiğini, aracın kontrolden çıktığını, yakındaki bir evin bahçesine girerek devrildiğini, kazada yaralanma meydana gelmediğini, maddi hasarlı bir kaza olarak kayıtlara geçtiğini,

kaza tespit tutanağında davalı ---- plakalı araç sürücüsü beyan olarak ara sokakta beklerken müvekkili şirkete ait aracın son sürat aracına çarptığını beyan ettiğini, ancak bu beyanın olayın gerçekleşme şekline uygun olmadığını, ----- plakalı aracın çıktığı sokaktan müvekkil şirkete ait aracın seyir --- kadar girdiği noktada olduğunu, ---- plakalı aracın sokak başında durmuş vaziyette olmadığını, kazanın meydana ------tarafından düzenlenen raporda da görüleceği üzere kaza noktasından ---- ---olduğunu,--- kaza noktasına gelen aracın çok hızlı olmasının mümkün olmadığını,

yine kazanın meydana geldiği ---- ---- noktasının hemen gerisinde hız kesici ----- bulunduğunu, ---- müvekkili şirkete ait aracın kaza tutanağında iddia edildiği şekilde son sürat olmayacağını gösterdiğini, kaza tutanağı ve araçların fotoğrafları incelendiğinde, davalı şirkete ait aracın çarpma noktası ve kaza tutanağında belirtilen --- plakalı aracın hasarının aracın ön tarafının tamamında olması çarpmanın bu araç tarafından gerçekleştirildiğini gösterdiğini, gerçekten müvekkili şirkete ait araç diğer araca çarpmış olsa bu aracın sadece sol ön tarafında hasar olması gerekeceğini,

------- komisyonu tarafında kazaya karışan araçların her ikisi de % 50 oranında kusurlu bulunduğunu, bu kusur durumu olayın gerçekleşme şekline ve maddi gerçeğe uygun olmadığını, müvekkili şirkete ait aracın kaza nedeniyle kusuru bulunmadığını, olayın oluş biçimine göre ve dava dilekçesi eklerinde sunulan deliller çerçevesinde --- tarafından yapılan tespitin doğru olmadığı açıkça ortada -----gerektiğini,

aksi halde ----- karşılanamayacağı gibi diğer aracın hasarını ödemek zorunda da kalabileceğini ---------- belirlenen kazaya karışan araçların % 50 oranında kusurlu bulunduklarına ilişkin komisyon -----plakalı müvekkili şirkete ait aracın ve sürücüsünün kusursuz olduğunun tespitini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

ll. SAVUNMA:

Davalı ---- vekili; dava dilekçesinde bahsi geçen kazaya karıştığı belirtilen--- plakalı araç; müvekkili şirkete ----- tarihleri arasında geçerli olmak üzere---------- olduğunu, davanın 04.04.2019 tarihinde ikame edildiği görüldüğünü, huzurdaki dava ikame edilmeden önce arabuluculuk yoluna başvurulmadığını, dava şartlarının oluşmadığını, müvekkili şirket sigortalısının kusuruna tekabül eden oranda tazminattan sorumlu olup davanın reddi gerektiğini, --------plaka sayılı aracın kazanın gerçekleşmesinde kusursuz olduğunu, uyuşmazlığa konu kazada;

taraflar kendi aralarında anlaşarak kaza tespit tutanağını düzenlediğini, kusur oranının belirlenmesi açısından başvuru ---ile anlaşılamaması üzerine ------------ komisyonu tarafından yapılan değerlendirme sonucunda sigortalı aracın % 0 kusurlu olduğuna kanaat getirildiğini, kusur durumunun tespitini, ----------hasar gören herhangi bir parça mevcut olmadığından değer kaybı talebinin reddedilmesini talep öncelikle dava şartı noksanlığı (arabuluculuk yoluna başvuru) nedeniyle başvurunun reddini, her halde haksız ve mesnetsiz davanın reddini, yargılama masrafları ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı -----vekili; kazanın oluş şekli ve kusur konularda dava dilekçesinde yer alan iddialar gerçekle bağdaşmaktan uzak olduğunu, dava dilekçesinde beyan edildiğinin aksine müvekkili firmaya ------ plakalı araç ---- müvekkiline ait aracın --- caddeye çıkarmaksızın durur vaziyette olduğunu, -----içinde ve yolcusunu beklediğini, kaza anında tutulan kaza tespit tutanağında da bu konularda bir ihtilaf olmadığını, davacı aracın sürücüsü de bu hususa itiraz etmediğini, davacı/karşı davalıya---- plakalı aracın çok süratli olduğunu, her iki araçta meydana gelmiş olan maddi hasarın büyüklüğünün, çarpmanın şiddetini gözler önüne ---- plakalı aracın,

müvekkiline ait araca çarptıktan sonra duramadığını, ---dava dilekçesinde bahsi geçen --------- ---olmadığını, --- olduğunu, sürücülerin --- bir iddiası olmadığını, aracın sol çamurluk kısmına alınan darbe sonucunda aracın ön kaputu soldan sağa doğru katlandığını, sol ön ----------------------aracın altına doğru girdiğini beyan ile, --hatalı (%50-%50) kusur tespitinin ardından, ekspertiz şirketlerine harici incelemeler yaptırıldığını ve raporlar alındığını,---- olduğunu, her iki ---------- uzmanlarca --- hazırlanan raporlara göre davacı/karşı davalı aracının---- kazada % 100 asli ve tam kusurlu olduğu,

müvekkil firma aracının ----- ise kusursuz olduğunun tespit edildiğini beyan ile, davacı/karşı davalının davasının reddini, karşı davamızın kabulü ile ------------raporunda belirlenen kazaya karışan araçların % 50-%50 kusurlu olduklarına ilişkin komisyon kararının iptalini, ---- plakalı müvekkili firma aracının ve sürücüsünün kusursuz olduğunun ve -----plakalı davacı/karşı davalı şirket aracının ve sürücüsünün % 100 asli ve tam kusurlu olduğunun tespitini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı yanlar üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ----------davaya cevap dilekçesi sunmadığı görülmüştür. lll.İNCELEME ve GEREKÇE: Davacı vekili, davacı şirkete ait aracın, davalı araç ile kaza yaptığını, olay sebebiyle ---- hazırlanan raporda kusur oranın yanlış belirlendiğini, bu nedenle ---- hazırlanan kusur oranın iptali ile davacı şirketin kusursuzluğunun tespitine karar verilmesini istemiştir.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 114/1-h maddesinde hukuki yararın bulunması, dava şartı olarak düzenlenmiştir. Aynı Kanun'un 115/1. maddesine göre de mahkeme, dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştıracak, taraflar da dava şartı noksanlığını yargılamanın her aşamasında ileri sürebilecektir. Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 106.

Maddesindeki tespit davası, kendine özgü davalardan olup dava sonucunda istihsal edilecek ilamın icra ve infaz kabiliyeti bulunmamaktadır. Bunun doğal sonucu olarak da bu davaların uygulama alanı sınırlıdır. Bilindiği üzere, tespit davalarının görülebilmesi için güncel hukuki yararın bulunması (6100 sayılı HMK’nin 106/2. m) ve dava sonuçlanıncaya kadar da güncelliğini kaybetmemesi gerekir.

Tespit davaları eda davalarının öncüsüdür, bu nedenle eda davası açılmasının mümkün olduğu hallerde, tespit davası açılmasında hukuki yararın bulunmadığı kabul edilmektedir. Hukuki yararının bulunması dava şartı olup, yargılamanın her aşamasında taraflarca ileri sürülebileceği gibi, ----re'sen gözetilir.

Hukuki yararın bulunmadığının tespiti halinde davanın, dava şartı yokluğu gerekçesiyle usulden reddine karar verilmelidir----- az yukarıda açıklanan yasal düzenlemeler uyarınca tespit davasının konusu maddi vakıalar olamayacağından açılan davanın hukuki yarar şartı yokluğundan usulden reddine karar verilmiştir.