İstanbul Anadolu 6. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/34 K.2024/147

T.C. İstanbul Anadolu 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2021/34 Esas

KARAR NO:2024/147

DAVA

İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı)

DAVA TARİHİ:18/01/2021

KARAR TARİHİ:27/02/2024

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Dava dışı ----- davacı şirket nezdinde ---- sigortalı olduğunu ----- gönderilmek üzere yüklemesi yapılan ---- emtiasının ---- navlun faturasına istinaden ---- plakalı araç ile davalı taşıyıcının sorumluluğu altında ----- taşınmış olduğunun emtiaların alıcıya varışını müteakip yapılan kontrollerinde hasarlı olduklarının görülmesi üzerine CMR (taşıma) senedi üzerine hasarlı teslime ilişkin şerh düşüldüğünü dava dışı sigortalı firma tarafından davalı taşıyıcıya ----- yevmiye no.lu hasar ihtarnamesi keşide edildiğini meydana gelen hasara/zayiata istinaden ------ ekspertiz raporu tanzim edildiğini 333,28-Euro'luk zarar meydana geldiğinin tespit

edildiğini ve bu bedelin müvekkili tarafından dava dışı sigortalıya ödeme yapıldığını eksiksiz ve hasarsız olarak emtiaları teslim alan davalının emtiaların hasarlanmasına/zayi olmasına neden olması sonucu doğan zarar nedeniyle sorumlu olduğunu bu kapsamda davalı aleyhine ---- takip dosyası ile takip başlatıldığını ancak davalının haksız ve kötü niyetli olarak takibe itiraz ettiğini beyan ederek itirazın iptaline takibin devamına ve %20’den az olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesini talep ve dava etmiştir.Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle;

davacı tarafça sunulan sigorta sözleşmesinin dava konusu iddia edilen taşımayı kapsamadığını Poliçe teminatı dışında kalan risk için dava dışı sigortalısına hatır ödemesi yapan davacı sigorta şirketinin rücuen müvekkilden talep edebileceği hakkı bulunmadığını davanın aktif husumetten reddi gerektiğiniKonvansiyonunun 30. Maddesinde düzenlenen yedi günlük süre içinde yapılması lazım gelen yazılı ihbar şartı yerine getirilmediğini bu kapsamda müvekkilinin hasardan sorumlu tutulmasının hukuka aykırı olduğunu meydana gelen hasarda müvekkilinin kusurunun bulunmadığını davacının tazminat talebinin fahiş olduğunu beyan ederek davanın reddine karar

verilmesini talep ve dava etmiştir.

------ sayılı icra dosyası dosyamız arasına alınmıştır.

İncelemesinde; davacı alacaklının davalı borçlu aleyhine 21/01/2020 tarihinde 333,28 EURO bedelli takip başlattığı, ödeme emrinin borçluya 07/02/2020 tarihinde tebliğ olduğu, borçlunun 11/02/2020 tarihinde borca itiraz ettiği, takibin durduğu, ödeme emrinin borçluya tebliğ olmadığı anlaşıldı.Davacı vekilince hasar dosyasının ve sigorta poliçesinin bir örneği mahkememize sunulmuş olup dosya arasına alınmıştır.Dosya taşımacılık alanında uzman bilirkişiye tevdi edilerek rapor tanzim edilmesi istenilmiş olup bilirkişice hazırlanan raporda özetle;

meydana gelen hasardan davalı taşıyıcının %100 kusurlu olduğunu, hasar ihbarının süresinde ve usule uygun olduğunu, davalının taşıyıcının “taşıyıcının sınırlı sorumluluk” ilkesinden yararlanabileceğinin, taşıyıcının sınırlı sorumluluk ilkesi gereğince hasar tazminat tutarının 318,00 EURO olduğunu beyan etmiştir.Dosya itirazlar üzerine taşıma alanında uzman bilirkişi ile birlikte sektör bilirkişisine heyet halinde tevdi edilmiş olup heyet hazırlamış olduğu raporda özetle; davaya konu taşımacılıkta meydana gelen ------ hasarlanma nedeninin;

göndericinin ambalajlama sırasındaki çelik şeritlerin gereğinden fazla sıkılmasından kaynaklanmış olması tespiti nedeni ile; hasarın dava dışı sigortalı gönderici firmadan kaynaklandığını, kök raporda; meydana gelen hasarın (CMR senedine yükleme esnasında hasar şerhi düşülmemesi nedeniyle ve bununla birlikte, Eksperiz Raporu “Teminat Yorumu Rücu” bölümünde hasarın taşıma sürecinden kaynaklı olduğu yorumu nedeni ile) davalı taşıma firması kaynaklı olduğunu kanaatine varılmış olmasına rağmen;

bilirkişi heyetine sonradan dahil edilen emtia uzmanı bilirkişinin hasar nedeni olarak ambalaj kusurundan kaynaklandığı kanaatine vardığını, hasarın dava dışı sigortalı gönderici firmadan kaynaklandığı kanaatine varılması nedeni ile.

CMR Konvansiyonu m. 17/4-b hükmü gereği davalı taşıyıcı firmanın meydana gelen hasarda sorumluluğu olmadığı kanaatine ulaşıldığını beyan etmişlerdir.Dava, sigortacının dava dışı sigortalısına aralarındaki sigorta poliçesine dayanarak ödediği hasar bedelinin 6102 Sayılı TTK'nın 1472.

Maddesi uyarınca sorumlu davalı kurumdan rücuen tahsili amacıyla başlatılan takibe ilişkin itirazın iptali davasıdır.Uyuşmazlık; dava konusu hasarın kaynağı, olayda taşımayı yapan şirketin meydana gelen hasardan sorumlu olup olmadığı, taşıyıcı şirketin sigortalısı davalı şirketin sorumluluğu, zarar miktarı ve oluşan zarardan davalıların sorumlu olup olmadığı, noktalarında toplandığı anlaşılmaktadır.6102 sayılı TTK'nın 1472. Maddesine göre.

Sigortacı, sigorta tazminatını ödediğinde, hukuken sigortalının yerine geçer. Sigortalının, gerçekleşen zarardan dolayı sorumlulara karşı dava hakkı varsa bu hak, tazmin ettiği bedel kadar, sigortacıya intikal eder.Somut olayda, sigorta şirketi tarafından dava dışı sigortalı şirkete hasar bedeli ödenmiş olmakla birlikte, hasar bedelinin ödenmiş olması tek başına davanın sorumluluğunu gerektirmeyeceğinden davalının sorumlu olup olmadığının değerlendirilmesi gerekmektedir.

Diğer bir söyleyişle sigorta şirketinin sigortalıya yaptığı ödemeyi davalıdan rücuen tazminini isteyebilmesi için rizikonun meydana gelmesinde davalının kusurlu olduğunu ispat yükü altındadır.

CMR Konvansiyonu'un 1. Maddesinde, sözleşmenin, sözleşmede belirtildiği gibi yükleme yeri ve teslim için belirlenen yerin en az biri akit ülke olan iki ayrı ülkede olması halinde, tarafların ikametgahı ve milliyetine bakılmaksızın ücret karşılığında yüklerin taşıt ile karadan taşınmasına ait her mukaveleye uygulanacağı düzenlenmiştir.

Davaya konu taşımacılık; -----arasında gerçekleşen bir karayolu taşımacılığı olup CMR konvansiyonu hükümleri kapsamında değerlendirilmesi gerekmektedir.CMR'nin 17/1. maddesine göre, taşımacı, yükü teslim aldığı andan, teslim edinceye kadar, bunların kısmen ve tamamen kaybından ve doğacak hasardan sorumludur.

CMR'nin 17/2. maddesinde eğer kayıp veya hasar; hasara uğrayan malların ambalajlanmaması yada hatalı ambalajlanmış olması halinde yükün gönderici veya alıcı tarafından alınması, yüklenmesi ve özellikleri gereği özel risklerden doğmuş ise taşıyıcının zarardan sorumlu olmayacağı düzenlenmiştir.

Ancak yükün ambalajının kifayetsiz ya da ambalajsız olmasından veya araca hatalı istiflenip, sabitlenmesine bağlı tertipleme hatalarından dolayı vuku bulan hasarlardan taşıyıcı sorumlu tutulamayacağı öngörülmüş olmakla birlikte ambalaj, yükleme, boşaltma ve istifleme gönderici ve alıcıya ait olsa bile taşıyıcının basiretli bir tacir gibi davranarak nezaret görevi ve sorumluluğunun bulunduğu yerleşik -------- kabul edilmektedir.

Taşınacak emtianın ambalajsız veya ambalajının kifayetsiz olması ya da araca ve güzergaha uygun olmayan şekilde sabitlenmesi halinde taşıyıcı, göndereni uyarmadan ve CMR' nin 8 ve 9. maddelerine uygun olarak taşıma senedine çekince koymadan yükü teslim alır ve yükte bu sebepten hasar meydana gelirse; öncelikle zarara sebep olan hatayı taşıyıcının nezaret borcu esnasında kendi bilgisiyle fark edip edemeyeceğinin tespiti gerekecek;

fark edebileceği durumlarda ise hasar kifayetsiz ambalaj veya istif hatasından ya da yükün usulüne uygun bir şekilde sabitlenmemesinden kaynaklansa da zararın taşıyan ve gönderen arasında paylaştırılması ve taşıyıcıya müterafik kusur atfı gerekmektedir.Somut olayda taşınan emtianın dava dışı sigortalı tarafından ambalajlanarak araca yüklendiği açıktır.

Mahkememizce alınan bilirkişi raporu ile de bu durum belirlenmiş olup, yükleme ve ambalajın sigortalı tarafından yapıldığı anlaşılmıştır.

Bilirkişi ilk raporda taşıma sırasında hasar oluştuğunu beyan etmiş ek raporda kusurlu ambalajlama nedeniyle hasar meydana geldiğini belirtmiştir, dosya yeniden aynı bilirkişilere tevdi edilerek ambalaj hatasını taşıyıcının kendi gözlem ve bilgisi ile tespit edip etmemesinin mümkün olup olmadığı hususunda rapor tanzim edilmesi istenilmiş olup heyet hazırlamış olduğu ikinci ek raporda özetle; taşıyıcının kendi bilgi ve gözlemi ile fark edilmesinin mümkün olmadığını belirttikleri anlaşıldı.Tüm bu açıklamalar ışığında davanın reddine karar verilmiştir.

Öte yandan davalı kötü niyet tazminatı talep etmiş ise de davacının açıkça kötü niyetli olduğu davalı tarafından ispatlanmadığından işbu talebin reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.