İstanbul Anadolu 6. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/828 K.2024/368

T.C. İstanbul Anadolu 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2022/828 Esas

KARAR NO:2024/368

DAVA

Tazminat (Haksız Rekabetten Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 21/10/2022

KARAR TARİHİ: 14/05/2024

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Rekabetten Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalının müvekkili şirket bünyesinde piyano öğretmenliği yaptığını bu nedenle davalının müşteri çevresi ile ilişki kurduğunu davacı ile iş akdi sona erdikten sonra müşteri çevresinden kişilere kendi bünyesinde özel ders vererek taraflar arasında akdedilen rekabet etmeme hükümlerine aykırı davrandığını maddi zararın tespit edilmesine, yoksun kalınan karın bilirkişilerce miktarının belirlenmesine kadar şimdilik 5.000,00 TL kısmi maddi tazminata haksız kazanç elde edildiği tarihten itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,

iş sözleşmesinde rekabet etmeden dolayı meydana gelen cezai şartın mahkemeye sunulan ve yargılama esnasında tespit edilecek ayartılan müşteri sayısınca (dava tarihinde tespit edilen 5 kursiyer için toplam 258.840,00 TL olmak üzere şimdilik kısmi dava) davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Davalı cevap dilekçesinde özetle;

davacı vekili tarafından dosyaya sunulan sözleşmenin müvekkili ile olan sözleşme olmadığını, sunulan sözleşmenin geçerliliğinin bulunmadığını, delil mahiyetinde olmadığını, müvekkilinin davalı ile aralarındaki iş ilişkisinde sözleşme sona erdikten sonraki dönemde davacı işveren şirket ile rekabet etmeyeceğine, cezai şart veya tazminata ilişkin bir anlaşma yapmadığını, bu yönde bir sözleşme hükmü imzalamadığını, ne sözlü ne de yazılı bir taahhütte bulunmadığını, kabul etmemekle birlikte rekabet yasağının------ olduğunu, rekabet yasağı hükmünün ------isimli öğrenciler bakımından uygulanmasının mümkün olmadığını,

talep edilen cezai şartın fahiş olduğunu beyan ederek davanın reddini talep etmiştir.

---- Kurumlarına müzekkere yazılarak davalının vermiş olduğu piyano resitaline ilişkin evraklar istenilmiş olup gelen yazı cevabı dosyamız arasına alınmıştır.---- müzekkere yazılarak davalının hizmet dökümü istenilmiş olup gelen yazı cevabı dosyamız arasına alınmıştır.Tanık---- tarihli duruşmada;------ eğitim öğretim yılından itibaren davacı şirkette piyano öğretmeni olarak çalışmaktayım, ------ davacı şirkette piyano öğretmeniydi, daha sonra ayrıldı ancak şirkette çalışan öğrencilerine ayrıldıktan sonra özel ders vermeye devam etti, bu öğrencilerin şirketten kayıtlarını sildirip sildirmediklerini bilmiyorum,

çünkü hepimizin çalıştığı öğrenciler farklıdır, -------kendi öğrencileri ile bir konser verdiğini sosyal medya hesabından gördüm, öğrenciler aynı zamanda davacı şirketin öğrencileriydi, her eğitim yılının başında davacı şirket ile imzaladığımız bir sözleşme var, sözleşmeler 1 yıllık yapılmaktadır, çalıştığımız kurumun öğrencilerine ayrıca özel ders vermemizi yasaklayan ve şirket haricinde ayrıca iletişime girmemizi yasaklayan bazı maddeler mevcut olduğu gibi kurumun çalışma alanında yer açıp ders vermemizde yine aynı şekilde yasaktır, tüm konser öğrencileri şirketin öğrencileri değildi,

tam sayıyı hatırlamamakla birlikte 7 öğrencisi vardı ve 4, 5 tanesi davacı şirketin öğrencisiydi.” şeklinde beyanda bulunmuştur.Tanık ------- tarihli duruşmada; “davacı şirkette 7 yıldır piyano öğretmeni olarak çalışmaktayım, ----- ayrıldıktan sonra şirketin öğrencilerine piyano dersi verip vermediğini bilmiyorum, verdiği konseri instagramda gördüm, konseri kimlerle verdiğini bilmiyorum, taraflar arasındaki husumetten de dava açıldıktan sonra haberim oldu,

her sene iş sözleşmesi imzalarız davacı taraf ile --------Bölgesine yakın yerlerde başka kurslarda ders vermemiz sözleşme kapsamında yasaktır.” şeklinde beyanda bulundu.Tanık ------ 13.06.2023 tarihli duruşmada.

“2019 yılının Ekim ayında kızım davacı şirkette bale dersi almaktaydı, akabinde aynı yerde piyano derside verildiğini öğrenice piyano dersine de kaydettik, kızım yaşı küçük oludğu için okul özellikle --------- ders alması gerektiğini söyledi ve ona verdi, çocuğumun yaşından dolayı daha kolay iletişim kurabileceğini söylediler, fakat 2020 yılının Mart ayında hem covid olması hem de ikinci bebeğimin doğması nedeniyle piyano derslerine devam edemedik ve paketi dondurduk, yazdan sonra ise derslere online olarak devam edildi,

ancak kızım yaşı itibariyle online derslere adapte olamadığı gibi benimde hem covid hem de ikinci bebek nedeniyle kızımı götürüp getirmem mümkün olmadı, bu nedenle biz paket yenilenmesine gitmedik ve Şuban 2021 yılında dersleri bitirdik, o yılın yaz mevsiminden sonra davacı şirketi arayarak tekrar piyano dersi almak istediğimizi söyledik ancak şirket bize ------- kurumdan ayrıldığını, başka bir öğretmenle devam edebileceğini söylediler, ancak biz başka bir öğretmenle devam etmek istemediğimizden herhangi bir sözleşme yapmadık,

----- herhangi bir iletişim bilgisine sahip olmadığımdan şirketin instagram hesabından --------hesabı bulup bu hesap üzerinden kendisine mesaj attım, bu mesajda kızımın kendisinden ders almasını istediğimizi ancak bu derslerin online olmamasını, evimizde ders vermesini rica ettim, kendisi öncelikle bana kurumdan ayrıldığını söyledi, sonrasında evimizde ders vermeyi kabul etti, hatta benim evimde piyano yoktu, üst katta annemin evinde maske takarak doktorun istediği şekilde ders vermiştir, ----- verdiği konserde benim kızımda vardı geçen sene Haziran ayında yapıldı konser, ------- özel ders almaya 2021 yılı Eylül ayında başladık.”

Tanık ------ tarihli duruşmada; “kızım 2018 sonu 2019 yılı başında davacı şirkette piyano dersi almıştır, dersi o dönem ----- almakdaydı, o dönem aynı zamanda kızımı jimnastiğe götürüyordum,---- oturduğum için her ikisine birden götürmek zor olduğundan piyano derslerini tamamen kendi irademizle bıraktık, sonrasında da kızıma herhangi bir özel ders aldırmadım,----- bizimle bıraktıktan sonra hiçbir şekilde ders vereyim diye iletişime geçmedi, ancak 2021 yılının sonunda ------ kızım özel ders almaya başladı,

---- biz sosyal medyadan bulup kendisi ile iletişime geçtik ve kendisi bizzat evimize gelerek ders verdi,---- verdiği konserde benim kızımda vardı, konserde kızımdan başka arkadaşlarından kimse yoktu.” şeklinde cevap verdi.Tanık ---- tarihli duruşmada;

“kızım------sondayken arkadaşı ile birlikte davacı şirkette dansa yazdırmıştık, şuanda yılı hatırlayamıyorum, ancak dans kızıma hitap etmediği için ve kursta içerde paramız olduğu için onu piyano derslerine yönlendirdik, sonrasında 1 ay ders aldı, ancak sınav döneminin girmesi ve covid nedeniyle biz piyano derslerini bıraktık, covidden sonra yeğenime de ailesi piyano dersleri aldırmak istediler, ben kendilerine ----- tavsiye ettim ancak ----- kurumdan ayrıldığını söylediler, bunun üzerine yeğenimin ailesi -----sosyal medya üzerinden bulup iletişime geçti, ki zaten aile evde ders aldırmak istiyordu, yeğenim bu şekilde evde ----- ders aldı,

sonrasında ------ bir konser verdi, bu konserde yeğeni ile öncesinde kızımın da bir eğitimi olduğu için birlikte katıldılar, kızımın arkadaşlarından kimse konserde yoktu.” şeklinde beyanda bulundu.Dosya haksız rekabet uzmanı bilirkişiye tevdi edilerek rapor tanzim edilmesi istenilmiş olup bilirkişi -------- hazırlamış olduğu raporda özetle;

rekabet yasağı sözleşmesinin geçerli olabilmesi için işverenin korunmaya değer bir menfaatinin bulunması gerektiğini, somut olayda davalı gerçek kişi, kendisinin ticari bir sırra vakıf olmadığını belirttiğini, davalının ticari sırlara vakıf bir çalışan olup olmadığı yönündeki nihai takdirin mahkemenin nezdinde olduğunu,

mahkemece davalının ticari sırlara vakıf olmadığı sonucuna varıldığı durumda rekabet yasağı sözleşmesinin bu itibarla geçersiz olacağını mahkeme aksi kanaatte olması durumunda ise rekabet yasağı sözleşmesinin geçerli olduğu sonucuna varılacağını ve bu halde rekabet yasağı sözleşmesinin sınırları itibariyle değerlendirme yapılması gerekeceğini, somut olayda rekabet yasağı sözleşmesinin yer, zaman ve konu bakımından geçerli olduğunun kabul edilebileceğini, rekabet yasağına aykırı bir eylemin varlığının değerlendirilmesinde somut olayın şartlarının dikkate alınacağını,

davalının müşteri çevresine ilişkin nüfuzunu kötüye kullanarak müşterileri yönlendirdiği durumda rekabet yasağına aykırı davranışın varlığından bahsedilebileceğini, ancak piyano öğretmeni olarak kişisel özelliklerinin tercihte ön plana çıkması nedeniyle, kendisini takip eden öğrencilerin bulunmasının tek başına rekabet yasağına aykırılık olarak değerlendirilmesinin kabul görmeyebileceğini beyan etmiştir.

Dava, hukuki niteliği itibariyle, hizmet sözleşmesi sona erdikten sonra işçinin rekabet yasağını ihlal ettiği iddiasına dayalı olarak TBK'nın 446. maddesi uyarınca ceza koşulu alacağının tahsili ve tazminat istemine ilişkindir.Taraflar arasındaki uyuşmazlık; davalının haksız rekabet teşkil eden eylemleri bulunup bulunmadığı, bu itibarla davacının zarara uğrayıp uğramadığı zarara uğradıysa, hangi miktarda zararının oluştuğu bu zarardan davalının sorumlu olup olmadığı noktalarında toplanmaktadır.

Taraflar arasında düzenlenen sözleşmenin incelemesinde; sözleşmenin 4.12 maddesi; “işbu sözleşme ile öğretmen; işveren ile-------------olmak koşulu ile rekabet edecek bir iş yapmamayı, rakip işyerinde çalışmamayı, rakip bir işyerine ortak olmamayı ve özel ders vermemeyi, öğrenci ile karşılıklı olarak şahsi telefon numarası, şahsi e-posta ve sosyal medya aracılığıyla etkileşimde bulunmamayı, öğrenci ile kişisel iletişimde bulunmamayı kabul ve taahhüt eder.

Taraflar arasındaki rekabet etmemenin kapsamı sadece, işletmenin verdiği eğitim alanları ve öğretmenin çalıştığı sırada edindiği müşteri ve potansiyel müşteri bilgileri ile sınırlıdır. Taraflar arasındaki sözleşme kapsamında rekabet etmemeye ilişkin şartlar hizmet sözleşmesinin sona ermesinden itibaren 2 yıl geçerlidir.” şeklinde düzenlenmiştir.

Sözleşmenin 14.4 maddesinde cezai şart olarak her bir öğrenci için 8 asgari brüt maaş tazminat ödeyeceği düzenlenmiştir.Tüm dosya kapsamı ve yasal deliller birlikte değerlendirildiğinde; davalı yanın kendisinin davacı şirketin bilgilerini kullanarak öğrenci bulmadığı tam tersine kişisel özellikleri ve özellikle ders alan öğrencilerin yaş aralığı düşünüldüğünde velilerin çocukların alıştıkları öğretmenle devam etmelerini istemeleri nedeniyle davalı yanla iletişime geçtiği anlaşılmakla işbu durumun tek başına rekabet yasağına aykırılık teşkil etmeyeceği kabul edilerek davanın reddine karar verilmiştir.