İstanbul Anadolu 7. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2017/380 K.2024/563

T.C. İstanbul Anadolu 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2017/380 Esas

KARAR NO:2024/563

DAVA

Haksız Rekabet Nedeniyle Portföy Tazminatı

DAVA TARİHİ: 30/03/2017

KARAR TARİHİ: 06/06/2024

Mahkememizde görülmekte olan Haksız Rekabet Nedeniyle Portföy Tazminatı davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

İDDİA

Davacı vekili, müvekkili şirket ile -----bayilik sözleşmesi imzalandığını, bu sözleşmenin her dönem yenilenerek devam ettiğini ve en son --------- arasında geçerli olan sözleşmenin imzalanmış olduğunu; karşı tarafça 31/03/2016 tarihinde 1,5 ay önce sözleşmenin yenilenmeyeceğinin ihtar edildiğini;

taraflar arasındaki bayilik ilişkisinin ---------- olduğunu, bu hususun taraflar arasındaki e-posta yazışmalarından da belli olduğunu, davacının batı bölgesinin tek bayisi olarak çalıştığını, yıllar içinde edindirdiği müşteri çevresinden artık onun yerini alan 2 nolu davalının faydalanmaya başladığını, sözleşmeye ilişkisinin tek taraflı olarak sona erdirilmesinden itibaren davacının sağladığı müşteri kitlesinden --------- eliyle yürütülen ticari faaliyetler çerçevesinde devam edildiğini.

TTK 122.

Maddesi çerçevesinde denkleştirme talebinde bulunma haklarının doğduğunu belirterek; iş bu davayı belirsiz alacak davası olarak açtıklarını; takdir edilecek tazminattan her iki davalı şirketin müteselsilen sorumlu olacaklarını, yargılama esnasında tespit edilecek gerçek portföy tazminatı belirlendiğinde harcını karşılayacaklarını belirterek fazlaya dair haklarını saklı tutmak kaydıyla şimdilik 300.000,00 TL denkleştirme tazminatını sözleşmenin sona erdiği 31/03/2016 tarihinde itibaren işleyecek reeskont avans faizi ile birlikte müşterek ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiş,

bilahare bilirkişi incelemesinden sonra talebini 1.777.288,97 TL ye yükselterek harcını karşılamış, bu miktara göre de dosyada yargılamaya heyetçe devam edilmiştir.

SAVUNMA

Davalı vekilleri, davacı şirketin 2012 den önceki dönemlerde münhasır bayi olduğunu, ama bu tarihten sonra yazılı olarak yenilenen sözleşmelerde artık aralarındaki ilişkinin münhasır yetkili bayi olmadığına dair kararlaştırmaların açıkça sözleşmeye yazıldığını;

sözleşmeyle düzenlenen bu durumun aksinin iddia edilmeyeceğini, oysa portföy tazminatının ancak tekel yetkisine sahip münhasır bayiler tarafından isteyebileceğini belirterek davanın reddi gerektiğini savunmuşlar, ayrıca sözleşmenin 19.8 maddesinde taraflar arasında oluşacak her türlü ihtilafta münhasıran ve nihai olarak 3 hakem tarafından uluslararası ticaret odasını tahkim kuralları çerçevesinde ve tahkim yoluyla çözümleneceğinin kararlaştırıldığını; bu nedenle de davanın usul yönünden reddi gerektiğini; sözleşmeyi imzalayan yabancı şirketin-----hukukuna tabi olduğunu savunmuştur.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava haksız rekabete dayalı olarak açılan portföy tazminatına ilişkindir. Davacı taraf, TTK 122. Maddeye dayalı olarak münhasır bayi olarak 1 nolu davalıya kazandırmış olduğu bir müşteri kitlesi bulunduğunu, bu müşteri kitlesinden sözleşmenin feshinden sonra yerini alan 2 nolu davalı ile birlikte her iki davalının faydalandığını ve faydalanmaya devam ettiğini bildirerek denkleştirme tazminatı talep etmekle ; davalı taraf ise davacının münhasır yetkili bayi olmadığını, bu tazminatı isteyemeyeceğini savunmaktadır.

Mahkememizce taraflar arasındaki bayilik sözleşmeleri getirtilmiş, davacı tarafın kazandırdığı müşteriler ile ilgili belgeleri alınmış, taraflar arasındaki yazışmalar toplanmış; tüm deliller dosyaya kazandırıldıktan sonra uzman bilirkişi heyetinden rapor ve ek rapor alınmıştır.

Bilirkişi heyeti rapor ve ek raporunda davacımızın münhasır bayi olmadığını, zira sözleşmenin--------- alanlarda distribütörü münhasır olmayan (tek olmayan) tayin eder'' başlığının yer aldığını, taraflar arasında yenilenen sözleşmelerin her birinde buna yer verilmek suretiyle aradaki ilişkinin münhasır bayilik ilişkisi olmadığının vurgulandığını, faaliyetler yönünden de münhasır bayi olmadığını görüş olarak bildirilmiştir.

Mahkememizce yapılan değerlendirmede her ne kadar 05/04/2019 tarihli celsede tek hakimle yargılama yapılırken tahkim itirazı farklı bir gerekçeyle ret edilmiş ise de, tahkim itirazında bulunan davalının HMK 413'e dayandığı, HMK'da tahkimin 407 ve devamında düzenlendiği. 407.

Maddede ancak yabancılık unsuru içermeyen ve tahkimlerini Türkiye olarak belirlendiği uyuşmazlıklarda HMK'daki tahkim hükümlerinin ve dolayısıyla HMK 413'ün uygulanabileceği; olayımızda ise sözleşmenin yabancılık unsuru içermesi nedeniyle HMK 413 maddesinin uygulanmasının mümkün olmadığı nazara alınarak yargılamaya devam edilmesinin doğru olduğu. TTK 122.

Maddedeki portföy tazminatının ancak münhasır bayi tarafından istenebileceği, davacı münhasır bayi olsa idi kazandırdığı müşteri çevresinden akdin feshinden sonra faydalanan davalılardan bu tazminatı isteyebileceği ancak davacının 2022 yılından başlayarak yenilenen her bir sözleşmede ayrı ayrı münhasır bayi olmadığını kararlaştırılmış olmasına rağmen ve sözleşme serbesti si karşısında artık münhasır bayi olduğunu öne süremeyeceği nazara alınarak; davacının denkleştirme tazminatı adı altında talepte bulunamayacağı nazara alınmış, davanın reddine karar verilmiştir.