İstanbul Anadolu 7. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2017/436 K.2021/716

T.C. İstanbul Anadolu 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2017/436 Esas

KARAR NO: 2021/716

DAVA

Tazminat (Haksız Rekabetten Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ: 14/04/2017

KARAR TARİHİ: 20/10/2021

Mahkememizde görülen davanın yapılan açık yargılaması sonunda,

TALEP

Davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesinde özetle; müvekkili derneğin, ---- sınırları dahilinde ekmek üreticilerinin hak ve menfaatlerini koruyan, mesleki faaliyetlerin yasal mevzuatlara uygunluğu konusunda çalışmalar yapan ve ekmek üreten müesseselerin kuruluşlarında yasal mevzuatlara uygun olup olmadığını takip eden bir kuruluş olduğunu, müvekkili derneğin, ------ arasında meydana gelecek ---- üyelerinin menfaatlerini korumak için, ---- açmak, açılmış ve açılacak davaları takip etmek...” şeklinde ifadesini bulundurmakta olup, üyelerinin hak ve hukukunu savunmak hakkına sahi olduğunu, bu bağlamda,

müvekkili derneğin --- bulunan üyelerinden gelen şikayet üzerine ------adresinde kurulu davalı tarafından işletilen---------- yapıldığının tespit edildiğini, ilgili ve yetkili makamlara defalarca yazılı müracaat ve şikayetlerde bulunulduğunu ancak somut bir sonuç alınamadığını, davalı işletmenin bulunduğu alan ve binanın ---- şekilde inşa edildiğini, binanın ----- aykırı yapıldığını, ---- yapıldığı alanın, konut olduğu, işyeri olmadığı, sebebiyle, --- karar verildiğini,-----işlemlerine rağmen, ---- devam ettiğini, davalının, ---- ürettiği yerin tüm mevzuat hükümlerine aykırı olmasına, bina ve bina sakınleri için tehlike arz etmesine rağmen;

denetim eksikliğinden de faydalanılmak suretiyle, davalı tarafından ekmek üretimine devam edildiğini, bir işyerinin -----geçen belediye sınırları içinde açılacak ----- hükmünün zorunlu hale getirildiğini,---- uyması gereken hususların belirtildiğini, ------- vaziyette, üretim yapan fırınların mevzuata uygun işletmecilik yapan diğer fırınlara hat safhada zarar verdiği ve haksız rekabet yaptığının açık olduğunu, davalının, ekmek fırın ruhsatı olmaksızın ----- yaptığından mevzuat hükümlerine aykırı davranmakla kalmayıp;

hukuka ve mevzuata uygun surette faaliyet gösteren müvekkili---- kazancına engel olarak haksız rekabete sebebiyet verdiğini, müvekkilinin üyelerinin satması gereken ekmek miktarının davalının haksız ve hukuka aykırı faaliyetleri nedeniyle en az %50 azaldığını, yani üyelerin her gün en az 50 kazanç kaybı yaşadığını belirterek öncelikle haksız faaliyetin durdurulması için ihtiyati tedbir olarak ekmek üretiminin durdurulmasına karar verilmesi; akabinde de davalının tüm mevzuat hükümlerine ve ticari yaşamın genel kurallarına aykırı şekilde, ---- olmaksızın,---- kurduğu alanın, resmi kayıtlarda konut olduğu,

İmar kanununa göre kaçak bölümleri olduğu ve bu bölümlerin yıkılması için ----- olduğu, bu şartlar altında ekmek üretimi yaparak neden olduğu haksız rekabetin tespitine, haksız rekabetin önlenmesine, haksız rekabet sonucu ortaya çıkan durumun ortadan kaldırılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili tarafından sunulan cevap dilekçesinde özetle; huzurda görülen davada davacı ---müvekkilinin imar mevzuatına aykırı bir işyerinde ekmek üretimi yaptığı bu nedenle haksız faaliyetin durdurulması, haksız rekabetin engellenmesinin talep edildiğini, ---- iş bu davayı açabilecek kişilerin belirlenmiş olmakla birlikte davacı derneğin dava açma hakkı ve yetkisi olmadığı gibi bu yönüyle husumet itirazında bulunmak ve haksız rekabet koşullarının gerçekleşmemiş olması nedeniyle öncelikle tedbir talebinin devamında ise iş bu davanın reddini talep etmenin zorunlu olduğunu,

davacı ----- dava açmakta hukuki yararı sözkonusu olmadığından davanın husumet yokluğundan reddini talep etiklerini, davacının iddia ettiğinin aksine olayımızda haksız rekabet koşulları oluşmadığı gibi vergi levhası ve işletme kayıt belgesi bulunan, kayıt dışı çalışmayan müvekkilin faaliyetinin durdurulmasının mümkün olmadığını, ayrıca müvekkilin faaliyetinden ötürü davacı ----- veya üyelerinin herhangi biz zararı söz konusu olmadığından iş bu davanın konusuz olduğunu, müvekkili ---- dava dışı bırakılan---- ------ altında ekte yer alan --- başlama tarihli ----- ekinde sundukları ---- altında un ve unlu mamulleri üretimi yaptığını,

davacının belirttiğinin aksine ----- üretimi yapılmadığı gibi ------ üretiminin de yasal mevzuat hükümlerine aykırı olmadığını, ayrıca dava dilekçesinde işyerinin konut olduğu hususu belirtilmişse de ---- faaliyet gösterdikleri işyerinin ticarethane ve işyeri olarak göründüğünü, davacının iş bu davasına dayanak olması amacıyla ileri sürdüğü bu iddiasının da gerçek dışı olduğunu, davacı derneğin müvekkilinin ruhsatsız ve izinsiz ekmek ürettiği ve bu sayede haksız rekabete yol açtığı iddialarının tamamen gerçek dışı olup yasada belirtilen haksız rekabete yol açacak kötüniyetli hareketler arasında davacının dayandığı bu hususun sayılmadığını,

haksız rekabetin varlığı için, haksız ve hukuka aykırı bir fiil ile, iktisadi rekabetin kötüye kullanımı yoluyla, bir zarar veya zarar tehlikesinin yaratılmış olması gerektiğini, kaldı ki işletme kayıt belgesi , vergi levhası ile faaliyet gösteren bir firmanın imar mevzuatına aykırılıktan haksız rekabet etmesi mümkün olmadığı gibi davacı yanın herhangi bir zararının da söz konusu olmadığını, imar mevzuatına aykırılığın idari makamların alanına giren bir idari işlemin konusu olmakla birlikte imar mevzuatına aykırılık iddiası ile haksız rekabet davası açılmasının mümkün olmadığını,

müvekkilinin işyerinde ekmek üretimi dışında kalan unlu mamullerin üretildiğini, davacının iddiasının mesnetsiz olduğunu belirterek öncelikle işletmenin faaliyetinin durdurulması yönündeki tedbir talebinin reddine ve devamında haksız işbu davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE

Dava, hukuki niteliği itibariyle haksız rekabetin tespiti, önlenip yasaklaması ve haksız rekabetin neticesi olan durum ortadan kaldırılmasına karar verilmesi talebine ilişkindir.

Tarafların iddia ve savunmalarının değerlendirilmesi sonucunda uyuşmazlığın; davacı şirketin ---- sınırları içerisinde ---- hak ve menfaatlerini koruyan meslek kuruluşu olduğu,--- meydana gelen şikayetler üzerine -------- kurulu davalı tarafından işletilen fırının ruhsatsız olduğunu ve gayriyasal ekmek üretimi yapıldığının belirlendiğini, bu haliyle davalının imar yasasına aykırı vaziyette haksız rekabet yaptığı iddia olunarak haksız rekabetin tesptiine, önlenmesine ve haksız rekabet sonucu ortaya çıkan durumun ortadan kaldırılmasına ilişkin açılan iş bu davada taraf vekillerinin sunacağıu deliller ve mahkememizce sunulacak bilgi ve belgeler neticesinde haklılık durum ve oranının tesptiinin yapılacağı noktasında toplandığı anlaşılmıştır.

Tutanak münzillerinin beyanları alınarak değerlendirilmiştir.

Dosyada mübrez bilirkişi heyeti tarafından düzenlenen ---- tarihli bilirkişi raporunun sonuç bölümünde; davacının bir ------- olduğu, TTK m. 56/3 uyarınca eğer tüzüğünde bu yönde bir düzenleme getirilmişse üyelerinin haklarını korumak için haksız rekabet sebebiyle TTK m. 56/1'de yer verilen, haksız rekabetin tespiti, men'i ve haksız rekabetin sonucu olan maddi durumun ortadan kaldırılmasını talep edebileceği, davacının tüzüğünün 2. Maddesine göre bu yetkisinin bulunduğu ve davacı sıfatını mevcut olduğu, iş şartları kavramının tüm iş hayatını kapsayan, rakipler için de geçerli olan tüm hukuki düzenlemeleri kapsayacak şekilde yorumlandığı,

davalı tarafından mevzuat hükümlerine aykırı olarak firin işletmeciliği gerçekleştirildiğinin dosya kapsamından anlaşıldığı, bu itibarla davalının iş şartlarına uymayarak TTK m. 55/1-e'de yer alan haksız rekabet eylemini gerçekleştirdiği sonucuna, nihai takdir mahkememizde olmak üzere varıldığı bildirilmiştir.

Yapılan yargılama ve tüm dosya kapsamına göre davalının ekmek üretimi için alınması zorunlu olan ruhsat ve çalışma izni olmadan ekmek üretimi yapan eyleminin TTK 55/1-e kapsamında haksız rekabet teşkil edip etmediğine ilişkindir.

Bir iş yerinin -------- alması gerekmektedir. --- sayılı ---- yapı kullanma izin belgesi alması yine aynı maddenin (m) bendinde ise ----- bu amaca tahsisli ayrık nizamda müstakil binalarda açılmış olmasının zorunlu olduğu, dosya kapsamına göre davalının ekmek satışının yaptığının sabit olduğu, davalının bahsi geçen yönetmeliğe aykırı olarak gerekli olan belge ve izinleri almadan ekmek üretimi ve satışı yapması sebebiyle TTK m. 55/1-e kapsamında haksız rekabet eylemine gerçekleştirdiği anlaşıldığından davanın kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.