İstanbul Anadolu 7. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2020/24 K.2023/658

T.C. İstanbul Anadolu 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2020/24 Esas

KARAR NO:2023/658

DAVA

Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımlı))

DAVA TARİHİ:07/02/2020

KARAR TARİHİ:11/10/2023

Mahkememizde görülmekte olan davanın yapılan açık yargılaması sonunda,

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; çalınan ve kaybolan davacı müvekkiline ait, Muhatabı ------- lehdarı davacı (çek arka yüzünde 1.ciranto hamil) müvekkili ---------bedelli çekin, müvekkilinin rızası dışında elinden çıkarak çalındığını, davacı müvekkilinin başına gelen bu vahim durum sonucunda müvekkili adına ------ ilgili çeke ilişkin zayii davası açıldığını, dava konusu çeke istinaden ------ sayılı kararı ile tedbir konulduğunu, ilgili dava zayii davası olduğunu, dava konusu çekin keşidecisi olan ----- isimli firma tarafından, çekin ön yüzünde hamil olan ------tarihinde keşide edildiğini,

çalıntı olan dava konusu çekin ön yüzünde hamil olan -----firmasından da, --- tarihinde ciro edilerek, müvekkili davacıya ilgili dava konusu çekin iş karşılığı devredildiğini ve çek arkasına tahsil cirosu atarak, ibraz tarihini beklemeye başladığını, dava konusu çalınan ve kaybolan çekin ibraz tarihini bekleme aşamasında olan müvekkilinin,----------arkadaşları ile görüşme esnasında iken, dava konusu çekin çalındığını,

davalının müvekkiline ait olan çalıntı ve kayıp çeki ilgili bankadan takas yolu ile tahsil etmeye çalışması (çalıntı olduğunu bilerek) müvekkilinin aleyhine hareket etme kastı dolayısı ile ağır kusuru bulunduğunu belirterek dava konusu çalıntı çek üzerine dava süresi boyunca (teminatsız olarak) HMK 389 Md. açıklanan nedenlerle (davalının dava konusu çeki icra takibi yapmasının önlenmesi ve müvekkilinin ileride telafisi olmayacak maddi hasarının oluşmaması için) tedbir konulmasına,

müvekkiline ait olan çalıntı ve kayıp çeki kötü niyetli elinde bulunduran ----- davalıdan istirdatına, davacı müvekkilinin maddi zararına olacak şekilde hareket eden davalıdan alınarak, davacı müvekkiline verilmek üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin işbu çeke iyi niyetli üçüncü kişi olarak hamil olduğunu, TTK madde 792 uyarınca; çek, herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı, ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkını 790 ıncı maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötüniyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlü olduğunu,

müvekkili şirketin işbu çeki ticari ilişki içinde bulunduğu --------ciro yoluyla devraldığını ve çekin çalıntı ya da kaybolduğu konusunda ancak ilgili bankaya ibraz sırasında haberdar olduğunu, davacının çekteki cironun kendisine ait olduğunu kabul ettiğini, dosyaya sunulan soruşturma dosyasında işbu çekin çalındığı veya kaybolduğuna dair herhangi bir delil bulunmadığını, dava konusu çekin rıza dışı elden çıktığını kabul etmemekle birlikte;

öyle olsa dahi müvekkilin iyi niyeti korunacak ve iyiniyetin aksinin ispatının da davalıda olacağını, davacının dilekçesinde müvekkil şirketinin çekin çalıntı olduğunu bildiğini ve ağır kusuru bulunduğunu ileri sürdüğünü ancak bu iddianın soyut ve hukuki dayanaktan yoksun olduğunu belirterek hukuki dayanaktan yoksun açılan işbu davanın reddine, ihtiyati tedbir yoluyla verilen durdurulma kararının kaldırılmasına, %20'den az olmamak kaydıyla davacı aleyhine kötü niyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE

Dava, istirdat davasıdır.

Usulünce duruşma açılarak; tarafların aktif ve pasif dava ehliyetleri denetlenip ihtilaflı ve ihtilafsız konular ön inceleme duruşmasında resen belirlenerek uyuşmazlığın çözümü doğrultusunda tarafların tüm delilleri tahkikat duruşmalarında toplanıp dava sonuçlandırılmıştır.Tarafların iddia ve savunmalarının değerlendirilmesi sonucunda uyuşmazlığın; ------- bedelli çekin, davacı tarafın rızası dışında elinden çıktığı iddiasıyla ------- çeke ilişkin zayi davası açıldığı,

iş bu mahkemede yapılan yargılama aşamasında davaya konu çekin ibraz edilmesi nedeniyle iş bu çekle ilgili olarak mahkememize çekin istirdatına ilişkin açılan bu dava da öncelikle taraf vekillerince sunulacak deliller ve bilirkişi incelemesi yapılmak suretiyle davacı tarafça açılan bu davada haklılık durum ve oranının çözüme kavuşturulacağı noktasında toplandığı anlaşılmıştır.Tanık -------- Asliye Ticaret Mahkemesi aracılığıyla beyanı alınmış.

"Davacıyı mahalleden arkadaşım olması nedeniyle tanırım. Davanın konusunu bilirim. Davacı inşaat işi ile uğraşıyordu, ben bir gün kahvehanede otururken davacı geldi, oturdu. Elimde 100.000,00.-TL'lik bir çek var dedi. ------ ilanında davacıyı dolandıran çek bozduruyorum diye ilan veren kişiyi bulduk. Davacı gazete ilanındaki numaraya telefon etti, karşıdaki kişi gelin ben çeki alacağım size de parasını vereceğim, dedi. Davacı ile birlikte ------bizi çağırdığı yere gittik.

Orada bize çay ısmalardı, çeki davacı-----elinden aldı, 20.000,00.-TL parayı elden davacı------ verdi. Gerisini pazartesi vereceğim dedi, bizim görüştüğümüz gün cumaydı. Sonra ayrıldık, bir daha telefonları açmadı. Kendisine ulaşılamadı. Çeki de kalan parayı da vermedi. Benim bilgi ve görgüm bundan ibarettir." şeklinde beyanda bulunmuştur.

Tanık -------Asliye Ticaret Mahkemesi aracılığıyla beyanı alınmış; -------- benim dayımın oğlu olur, bildiğim kadarıyla soyadını değiştirmiştir, şimdiki soyadı ------- ben davaya konu çekle ilgili olarak hangi yıl olduğunu hatırlamıyorum, ancak bundan bir kaç yıl önce ------- elinde bulunan hatırladığım kadarıyla 100.000.-TL bedelli olan çeki adını bilmediğim bir kişiye sanıyorum kırdırmak için ----- bulunan --------- merkezine gittik,------ elindeki çeki kimden aldığını bilmiyorum, yanımızda ----- adlı kişiler de vardı, bunların soyadını tam olarak bilmiyorum,

bu kişiler de ----- buluştuğumuz adını bilmediğim kişiye -------- çeki teslim etti, daha sonra bu kişi bize beklememizi, 20.000.-TL para getireceğini söyleyerek uzaklaştı, biz bekledik ama ondan sonra hiç kimse gelmedi, benim bilgim ve görgüm bundan ibarettir, bu kişi çeki alıp gitti, bir daha da geri gelmedi bu kişi ile ----- arasındaki ilişkiyi bilmiyorum dedi." şeklinde beyanda bulunmuştur. ----- karar sayılı dosyasının ------- kayıtları celp edilmiş;

müştekinin -------- doladırıcılık ve tefecilik yapmak suçlarından yürütülen soruşturmada şüpheliler hakkında müsnet suçlardan ayrı ayrı kamu adına kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verildiği, müşteki vekilinin itirazı üzerine ------ karar sayılı takipsizlik kararının usul ve yasaya uygun olduğu belirtilerek itirazın reddine kesin olarak karar verildiği görülmüştür.-----yazılan yazıya verilen ------ sayılı cevabi yazıda;

yapılan araştırma neticesinde--------kararına istinaden ödeme yasağı konulduğunun,----- bankaya ibrazında hamile ödeme yapılmadığının, bahse konu çek üzerindeki tedbirin ---- esas sayılı yazısına istinaden kaldırıldığının ve söz konusu çekin ----- tarihinde keşideci tarafından bankaya ibraz edildiğinin bildirildiği anlaşılmıştır.

Davacının ------ bedelli çekin, davacı tarafın rızası dışında elinden çıktığı iddiasıyla davalıdan istirdadına ilişkin olduğu, davacı tarafından dava dışı -------- firmadan ilgili çeki ciro yoluyla aldığını ve çek arkasına tahsil cirosunu atarak ibraz tarihini beklemeye başladığı sırada çekin rızası dışında hırsızlanmak suretiyle elinden çıktığını idda etmiş ise de gerek dinlenen tanık ile gerek ise------ konu edilerek,

davacının dava konusu çeki şüpheli --------- %40 düşük bedel ile kırdırdığını, çeki şüpheliye verdikten sonra 20.000,00 TL şüpheliden aldığını, fakat şüphelinin 40.000,00 TL vermediği iddiasıyla ilgili olarak şikayetçi olduğu, davacının şikayete konu dilekçesinden de anlaşılacağı üzere çekin çalındığı iddiası aksine çekin çalınmadığı, davacının rızası ile çeki verdiği, çekte yine imzanın kendisine ait olduğunu kabul ettiği, bu nedenle dava konusu çekin hırsızlanmadığı bu sebeple davanın reddine karar verilmiştir.

Davalının davaya konu edilen çeki ibraz süresi içeresinde 18/12/2019 tarihinde muhatap bankaya ibraz ettiği, ancak davacı tarafından çalındığı iddiası ile çek hakkında ödemeden men yasağı aldırdığı bu sebeple davalının çeki tahsil edemediği, davacının kötü niyetli olduğu anlaşıldığından davalı lehine kötü niyet dava tazminatına hükmedilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.