İstanbul Anadolu 7. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/362 K.2023/362

T.C. İstanbul Anadolu 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2021/362 Esas

KARAR NO:2023/362

DAVA

Alacak (Özel Sigorta Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ:01/06/2021

KARAR TARİHİ:08/05/2023

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Özel Sigorta Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

İDDİA

Davacı vekili, davalının müvekkiline ait iş yerini " iş yeri paket sigortası " poliçesi ile teminat altına aldığını; müvekkilinin iş yerinde 13/08/2020 tarihinde yangın çıktığını; sigorta şirketinin müvekkilinin zararını poliçe gereğince özel --------- hükümlerine göre ödemesi gerekirken ekspertiz raporunu esas alarak rayiç değer üzerinden ödemeye kalktığını, bunu kabul etmelerinin mümkün olmadığını, ikame bedel esas alınarak zararın ödenmesi gerektiğini belirterek, fazlaya dair haklarını saklı tutarak şimdilik 10.000,00 TL'nin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiş, bilahare talebini harcını karşılamak suretiyle 1.625.983,19 TL'ye yükseltmiş ve bu bedeli 13/08/2020'den itibaren işleyecek faiziyle birlikte tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA

Davalı vekili, sigorta tarafından davacı müşterisini olaydan dolayı 6.921.518,26 TL ödeme yapıldığını, ilave olarak enkaz kaldırma firmasına da 670.456,80 TL ödendiğini, toplam ödemelerinin 7.591.975,06 TL olduğunu, başkaca bir borçlarının bulunmadığını; davacı ile sigorta görüşmelerinin broker firma tarafından yapıldığını, sigortalıya poliçeyle birlikte teknik şartnamenin gönderilmediğini, teknik şartnamenin sigorta şirketi tarafından kabul edilmiş bir metin olmadığını; sigortalının teknik şartname talebi üzerine özel ------- teknik şartnamenin kabul edilmediğini; brokeriyle yapılan e-posta yazışmalarında dahi rayiç değere göre sigorta yapıldığının davacı tarafından kabul ve tefsik edildiğini savunularak davanın reddine karar verilmesi istenmiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE

Dava, müşteri ile sigorta arasında hasar bedeli yönünden açılmış alacak davasıdır.

Taraflar arasında ------------ kapsamlı iş yeri paket sigorta poliçesi " imzalandığı, sigorta ettirenin davacı olduğu, poliçe numarasının ---- olduğu, sigorta edilen yerin ------------- bulunan bitki koruma ürünleri üretim tesisi " olduğu; bu yerde 13/08/2020 tarihinde yangın çıktığı, çıkan yangında iş yerinin hasara uğradığı, hasar bedeli olarak avans teşkil etmek üzere 15/10/2020 tarihinden başlanarak 04/12/2020 tarihi dahil toplamda 6.921.518,26 TL ödeme yapıldığı ayrıca sigorta şirketi tarafından iş yerindeki enkazı kaldırma yönünden de bir firmaya 670.456,80 TL ödeme yapılmış olduğu,

böylece toplam ödemenin 7.591.975,06 TL olarak gerçekleştiği; söz konusu ödeme yapılırken yanan makinelere ekspertiz raporunda hesaplandığı gibi makinelerin rayiç değerleri üzerinden değerlendirme yapıldığı ihtilafsızdır.

Taraflar arasındaki ihtilaf, davacının iddia ettiği gibi sözleşmede yer alan özel wording düzenlemesi gereğince hasarlanan makinelere rayiç değer yerine ikame değerin mi? ödenip ödenmeyeceği hususunda toplandığı; ikame değerinin ödenmesi gerekirse bunun daha yüksek bir ödemeyi gerektirdiği belirlenmiştir.

Mahkememizce taraf delilleri toplanmış, yangınla ilgili tüm deliller getirtilmiş, sigorta poliçesi getirtilmiş, ekspertiz raporu getirtilmiş, ekspertiz raporundaki hesaplamalar ve makinelerin hasarlanmış haliyle fotoğrafları dosya içine alınmış, mahkememizce önce mali müşavir, makine mühendisi, elektrik mühendisi ve akademik kariyerli borçlar mevzuatı hususunda hesap uzmanı ------ rapor alınmış, bilahare dosyanın bilirkişilere tesliminden sonra elektrik mühendisi olarak görevlendirilen---- vefatı nedeniyle onun yerine elektrik mühendisi ------ görevlendirilmiş;

bilirkişi heyeti 25/05/2022 tarihli raporlarında, davalı tarafça yapılan 6.921.518,26 TL'lik ödemenin içinde makinelerin rayiç değerleri esasa alınarak ödenen hasar tutarlarının 3.213.968,67 TL olduğu ancak taraflar arasında imzalanan ------- şartlarına göre ikame bedel üzerinden hesaplama yapılması gerektiği, makinelerin ikame bedeli yönünden hasar tutarının 4.839.951,86 TL tuttuğunu, bu nedenle aradaki fark kadar 1.625.983,19 TL'nin davacı tarafından istenebileceği tespit edilmiş.

Davalı sigorta şirketi bu rapora bilirkişi heyetinde sigortacı bilirkişi olmadığı bu nedenle bilirkişi heyetinin sigorta poliçesini yorumlayamadığından bahisle rapora itiraz etmişler; mahkememizce itiraz üzerine sigorta bilirkişisi de eklenmek suretiyle ek rapor alınmasına karar verilmiş;

ilk heyete eklenen sigorta bilirkişisinin de katılımıyla 5 kişiden oluşan ikinci heyet tarafından hazırlanan ikinci raporda, sigorta uzmanı bilirkişi ayrık görüş bildirerek özel wording şartlarının makine hasarı tutarına uygulanamayacağını, zira özel wording hükümlerinde ikame giderin sadece makine kırılması sigortasında düzenlendiğini, olayımızda bir makine kırılması bulunmadığı ve makinelerin kırılmadan dolayı değil yanmalarından dolayı hasar gördüğü;

özel wording şartlarında yangınla ilgili makine hasarı yönünden özel --------- hükümlerinin uygulanabilmesi için yangının söndürülmesi veya yangından kurtulma faaliyetlerinin doğrudan tesiri sonunda oluşan makine hasarları halinde ikame giderin uygulanabileceğini oysa yangının söndürülmesi ya da yangından kurtarılması anında oluşan bir zararın söz konusu olmadığını, makinelerin yandıklarından dolayı zarar gördüğünü bu sebeple sigortaca yapılan ödemenin yeterli olduğunu bildirdiği;

ikinci raporda diğer heyet üyelerinin ilk görüşlerinde ısrar ettikleri görülmüştür.Yapılan ıslah ile dosya yargılamayı yürüten hakim tarafından mahkememiz heyetine gönderilmiş olup, yapılan incelemede.

Delillerin toplandığı, uzman bilirkişi heyetinden donelerin alındığı, artık olayımızda sözleşme maddeleri gereğince ---------- hükümlerinin uygulanıp uygulanmayacağının hukuki bir niteleme olacağı, bunun da mahkeme tarafından yapılması gerektiğinden yeniden rapor alınmasına gerek bulunmadığı belirlenmiş.

Mahkememizce sigorta poliçesi incelenmiş olup, poliçenin --- Sayfasında sigortacının riziko gerçekleştiği anda rayiç değer üzerinden ödeme yapacağının kararlaştırıldığı;----- Sayfada özel------- düzenlendiği, özel wording 4/b maddesinde ----------- poliçelerinde makine kırılma sigortasının düzenlendiği, makine çalışırken elektrik arızaları, yağlama kusurları nedeniyle hasar görmesine ilişkin olduğu,

4/b-u fıkrasında ise, yangın dolayısıyla yapılan söndürme ve kurtarma ameliyelerinin doğrudan tesiri sonucu oluşan hasarlarda da özel wording hükümlerinin uygulanacağı ve 4/b maddesinde sayılan riskler sonunda oluşan hasarlarda olduğu gibi ikame değerden ödeme yapılacağının yazılı olduğu; bu düzenlemenin dar yorumlanmaması gerektiği; yani, makinenin kırılması halinde ikame bedel üzerinden hesaplama yapılırken yangın halinin özel düzenlendiği,

yangın halinde makinenin yangından kurtarılması ya da yangının söndürülmesi işlemleri esnasında hasar görmesi halinde daha yüksek bir ödemeyi gerektiren ikame bedeli üzerinden hesaplama yapılırken makinenin bizzat yangında hasar görmesi halinde rayiç değer üzerinden ödeme yapılmasının eşyanın tabiatına aykırı olacağı; yangın halinde yangından kurtarılma ya da yangının söndürülmesi işlemleri esnasında bile makinelerin hasar görmesi halinde ikame bedel ödenirken; bizzat yangında hasar gören makinelerin hasarının ikame bedel üzerinden ödenmemesinin düşünülemeyeceği;

sigorta poliçesi bir bütün olarak değerlendirildiğinde makinede kırılma halindeki hasarında, yangın halindeki hasarında ikame bedel üzerinden ödenmesinin amaçlandığı; yangın halindeki hasara ilave olarak yangının söndürülmesi ve makinelerin yangından kurtarılması çalışmalarının doğrudan verdiği zararda ikame hesaplamaya katılarak yangın halindeki hasarın çerçevesinin genişletildiği,

yangın durumunda söndürme ve kurtarma çalışmalarının verdiği doğrudan hasar hali yazılmasa, sadece yangında hasarlanan makinelerin ikame zararlarının ödeneceği, bunlar yazılmakla yangın hasarlarının çerçevesinin genişletilip, söndürme ve kurtarma faaliyetlerinin doğrudan etkilediği zararlarında bunun içine alındığı değerlendirilmek suretiyle.

Davalı her ne kadar zaman aşımı definde bulunmuş ise de, kazanın 13/08/2020'de gerçekleştiği, davanın 01/06/2021 tarihinde açıldığı ve sigortanın sorumluluğuyla ilgili zaman aşımının çok daha uzun olması nedeniyle zaman aşımı defi de nihai kararla birlikte istinafı kabil olmak üzere reddedilmiş.

İkame bedel üzerinden ödeme yapılması gerektiği, davacının bu nedenle davada haklı olduğu, ikame bedelle ödeme yapılan rayiç bedel arasındaki miktarın her iki bilirkişi raporunda da vurgulandığı üzere 1.625.983,19 TL olduğu nazara alınarak bu miktar üzerinden mahkememizce hüküm kurulmuş; bu bedele davalı tarafın yaptığı ödemede riziko tarihine göre zarar çıkarıldığından riziko tarihi olan 13/08/2020 tarihinden itibaren ticari avans faizi uygulanmak suretiyle aşağıdaki karar tesis olunmuştur.

DAVANIN KABULÜ İLE

1.625.983,19 TL'nin 13/08/2020'den itibaren işleyecek ticari avans faiziyle davalıdan tahsiline, davacıya verilmesine,

Davacı tarafın iş bu davayı açarken karşıladığı ve bilahare tamamladığı 27.767,98 TL ilam harcının alınması gereken 111.070,89 TL'den mahsubuyla 83.302,91 TL eksik ilam harcının davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,

Tamamı davacı tarafça karşılanan 27.827,28 TL karar harcı ve başvuru harcı ile 3 normal 17 elektronik tebligat masrafı 186,50 TL ile 7.000,00 TL bilirkişi inceleme ücreti toplamı 35.013,78 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, karar kesinleştiğinde bakiye gider avansı kalırsa davacıya iadesine,

Karar tarihindeki AAÜT gereğince, 178.000,00 TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

1.320,00 TL ara buluculuk giderinin davalıdan alınarak hazineye irat kaydına, bu amaçla harç tahsil müzekkeresi yazılmasına,

Dair karar, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, karar gerekçesinin tebliğinden itibaren 2 hafta içinde------------Adliye Mahkemesinde İstinaf yolu açık olarak oy birliğiyle verildi, açıkça okundu usulen tefhim olundu.08/05/2023