İstanbul Anadolu 7. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/450 K.2022/466

T.C. İstanbul Anadolu 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2021/450 Esas

KARAR NO: 2022/466

DAVA

İtirazın İptali (Rücen Alacak Nedeniyle)

DAVA TARİHİ: 16/09/2014

BİRLEŞEN ------- SAYILI DOSYASI

DAVA

İtirazın İptali (Rücen Alacak Nedeniyle)

DAVA TARİHİ: 15/01/2015

KARAR TARİHİ: 09/06/2022

Mahkememizde görülmekte olan iş bu dava ve birleşen davadaki İtirazın İptali davalarının yapılan açık yargılamaları sonunda,

GEREKÇE

Mahkememizin------ Karar sayılı hükmünde,

" Asıl davada davacı --- tarafından, sigortalı ---- nolu poliçe ile----- tanzim edildiği, bina ve ekipmanlar dahil verilen tüm teminat toplamının ---- olduğu, birleşen davada ise aynı sigortalının mahkeme ve tesisatlar yönünden yine ---- tanzim edildiğini, temin edilen teminat bedelinin ---olduğu belirtilerek ; sigorta süresi içinde ----tarihinde sigortalının iş yerinde yangın çıktığı, yangında ----ağır hasara uğradığı belirtilmek suretiyle; -----yapılan delil tespitinde ise yangının ---- kaynaklandığı, ---- davalı şirket tarafından----- tarihinde genel bakıma alındığı; bakımı yapıldıktan sonra -- tarihinde ------;

yangının bu bakımdaki onarım kusurundan kaynaklandığının tespit edildiği vurgulanarak; kök davada davacı ----sorumluluğunda olan ----sigorta poliçesi gereğince dava dışı sigortalısına ödediği, birleşen dosyada ise davacı ---- poliçe gereğince sigortalısına --- ödediğini bundan softaj bedeli düşürüldüğıünde ---- davalı tarafından tanzim edilmesi gerektiği; iş bu davanın ve birleşen dosyanın davacı olan sigortalı şirketlerin yaptığı ödemelerle TTK 1472 Madde gereğince sigortalısının haklarına halef olduklarını;

---- sayılı dosyasında icra takibi yaptığı, ------ dosyasında icra takibi yaptığı, her iki takibinde davalının haksız itirazı ile durduğu belirtilerek: iş bu davada ve birleşen davada itirazlarının iptaline, takibin devamına ve davalıdan %20 icra inkar tazminatı tahsiline karar verilmesi talep ve dava olunmuş,

İş bu davada ve birleşen dosyadaki davada davalı şirket vekili, gerçekleşen yangında müvekkili şirketin bir kusuru bulunmadığını; bu nedenle kusura dayalı tazminat talep edilemeyeceğini ; müvekkilinin üretici ve satıcı konumunda da olmadığı için, akitten kaynaklananda bir sorumluluklarının bulunmadığını, bu sebeple her iki davanın da reddi gerektiğini savunduğu; ayrıca her iki dava yönünden de kötü niyetli takip tazminatı talep ettiği görülmüş,

İş bu dava ve birleşen dava, İİK 67. Madde gereğince açılan itirazın iptali davaları olduğu,İş bu dosyanın dayanağı olan ---- dosyasında davacı ----- işlemiş faiz olmak üzere toplam ---- toplam alacağı, asıl alacağı takip tarihinden itibaren işleyecek yıllık ---- temmerrüt faizi ile ve tahsil tarihindeki ----- karşılığı ile tahsili talep edilmiş olduğu, Birleşen dosyanın dayanağı olan ---- dosyasında ise davacı --- tarafından davalı aleyhine ---- asıl alacak ----- işlemiş faiz olmak üzere, toplam ---- alacağın, asıl alacağı takip tarihinden itibaren işleyecek ---- avans faizi ile birlikte tahsili talep edilmiş olduğu,

Her iki dosyadaki takibe de davacı şirket itiraz süresi içinde borçu olmadığına, yangında kusuru olmadığına dair itiraz etmek suretiyle, takipleri durdurmuş olduğu, Her iki davada 1 yıllık hak düşürücü süre içinde açılmış bulunduğu, Mahkememizce,taraf dellileri toplanmış; yangından sonra tarafsız ekspertiz şirketlerince hazırlanan ekspertiz raporları, yangın tutanakları, yangına ilişkin tüm belgeler, yangından sonra çekilen fotoğraflar ,------- dosyasında ibraz edilen rapor, hasarlanan makinanı hurda satış sözleşmesi getirtilmiş; uzman bilirkişi heyetinden rapor ve ek rapor alınmış; tüm deliller değerlendirilmek suretiyle sonuca gidilmiş,

Her iki takip konusu alacakta, TTK 1472 Maddeye dayalı rücuan alacak niteliğinde olup; davacı sigorta şirketleri, sigortalının zararını ödemek suretiyle, onun haklarına halef olarak icra takiplerini gerçekleştirmişlerdir.

Her iki davacının sigorta poliçelerinde, poliçelerin koasüranslı tanzim edildiği; bir başka anlatımla MÜŞTEREK SİGORTA POLİÇESİ oldukları, müşterek sigorta poliçesi esasına göre düzenlenen bu poliçelerde ----- durumunda olduğu, jeran şirket durumunda olan ----konumunda bulunan ---%25 oranında sorumluluğu paylaştıkları;yangının her iki sigorta poliçesinin de aynı olan sigorta süreli içinde gerçekleştiği; davacıların 6102 sayılı TTK 'nın 1472.Maddesi uyarınca halef sıfatı ile hareket ettikleri; hal böyle olunca, yerine geçtiği kişinin, bir başka anlatımla sigortalının;

zarara sebebiyet verenden istebileceği miktar kadar talepte bulunmaya hakkının olduğu; elbette bu tutarın ödediği miktarıda geçemeyeceği nazara alınarak dosya değerlendirilmiş; müşterek sigorta poliçelerinde teminat altına alınan makinanın sigorta değerinin poliçenin düzenlendiği tarihte, zarar gören makinanın yenisinin satın almak için ödenmesi gereken tutar olarak düzenlendiği; böylece davacı sigorta şirketlerinin, dava dışı sigortalıya YENİ DEĞER kapsamında ödeme yaptığı; ancak sigortalısını, zarara sebebiyet veren davalıdan söz konusu makinanın yeni değerini talep edemeyeceği;

ancak zarar gören vincin olay tarihindeki rayiç bedelini ---- talep edebileceği; bu bedelden de hurda bedelinin düşülmesi gerektiği hususları mahkememizce temel olarak alınmış; ----- tarihli kök rapor, yangının çıkış nedeni ve yangında kimin kusurlu olduğu hususlarında kabule şahen bulunmuş; sadece bu yönlerden hükme esas alınmış; söz konusu raporda yangının dizel motordan çıktığı, ------ davalı tarafından bakımının yapılıp ----- önce vince montajlandığı; ------- doğal olarak yangının çıktığı ortamda bulunduğu, kapalı yakıt deposunda bulunan yakıtın sızarak-------- yayıldığı ve yanıcı madde hava karışımının ortamda meydana geldiği;

yangını başlatan ve çıkış nedeni olan tutuşturma eyleminin, ---- içinde oluşan enerjili bir kıvılcım atlamasından yada kötü değme noktalı bir yüksek sıcaklıklı olgudan kaynaklandığı; yangının en çok hasar gören yerinin yine yangının çıkış yeri olan ---------- bulunduğu kompartıman olmasının da, ayrıca yangının çıkış yerinin dizel motorundan kaynaklandığının kanıtı olduğu; bu durumda bakım ve montaj hatasının söz konusu olduğu; yangından tamamen davalı şirketin sorumlu olduğu;

vinçin yangın esnasında beş buçuk yaşında olmasından dolayı ve her yıl % 10 oranında bir yıpranmadan söz edilebileceği sebebiyle yıpranma payının % 55 olduğu tespit edilmiştir.

Mahkememizce görülen gerek üzerine, zararın hesaplanması yönünden ek rapor alınmış olup; ek rapor rücu edilebilecek miktarlar yönünden ve davaların itirazın iptali olması nedeniyle takipteki kalemlerin haklılığı yönünden hükme esas alınmıştır.

Yukarıda tespit edilen tazmin zararlarını belirlenme şekline göre hesaplanan takipteki haklılık miktarları üzerinde ek rapor nazara alınmış; ek raporda, zarar gören vincin olay tarihindeki rayiç bedeline göre ve davacı sigorta şirketlerinin ----- gereği ödemekte haklı oldukları miktar tespit edilmek suretiyle belirlenen ve icra takibinde haklı oldukları asıl alacak ve işlemiş faizleri hesaplatılmış asıl davada davacı tarafın haklı olduğu asıl alacağın ---- takip tarihine kadar birikmiş faizin --- ;

birleşen davada davacının haklı olduğu icra takibindeki asıl alacağın ---- işlemiş faizin haklı olduğu miktarın ise ------ itirazların bu miktarlar üzerinde reddine karar vermek gerektiği;

Her iki davacı da, her ne kadar icra inkar tazminatı talep etmiş ise de; takip konusu olan alacağın, bir zarar alacağı olduğu; haksız fiilden kaynaklandığı, bu nedenle likit olmadığı sebebiyle icra inkar tazminatı talepleri kabul edilmemiş, yangının gerçekleştiği, sigortalının zararına oluştuğu, her iki şirketinde değerlendirme hatasına düşerek ( ödedikleri bedelin, poliçe gereği yanan makinanın yeni fiyatı olduğu, ödedikleri miktarı takibe koydukları ) icra takibindeki miktarları talep ettikleri; takibin kötü niyetli olmadığı sebebiyle, davalının kötü niyetli takip tazminatı taleplerinin reddine karar verilmiş,

Her ne kadar zarar haksız fiilden kaynaklansa da; dava dışı sigortalının ve zarar veren davalının; şirket oluşları bu nedenle işin TİCARİ İŞ NİTELİĞİNDE olması sebebiyle takipteki avans faizi niteliğindeki kısımlara yönelik itirazın iptaline karar verilmiş, takiplerin, takip taleplerindeki faizler üzerinden yürütülmesi yönünde hüküm oluşturulmuştur.

İŞ BU DOSYADA

DAVANIN KISMEN KABULÜNE; Davalının-----dosyasına yaptığı itirazın kısmen iptaline;

Takibin ---- asıl alacak, --- işlemiş faizi olmak üzere toplam ---- üzerinden ve sadece asıl alacağın takip tarihinden tahsil tarihine kadar 3095 sayılı yasanın 4/ A maddesi gereğince kamu bankalarına bu döviz cinsine uyguladığı azemi dönemsel faiz oranı ile faiz işletilip; tahsil tarihinde ---- çevrilmek koşuluyla tahsil yönünden devamına; fazlaya dair itirazın iptali talebinin reddine,

Alacak likit olmadığından davacının icra inkar tazminatı talebinin reddine,

Davalının haksız takip tazminatı talebinin ise şartları dolmadığından reddine,

BİRLEŞEN ---- dosyasında;

DAVANIN KISMEN KABULÜNE, Davalının ---- dosyasına yaptığı itirazın kısmen iptaline;

İtirazın kısmen iptali ile,

Takibin ----işlemiş faiz olmak üzere toplam------- üzerinden ve sadece asıl alacağı takip tarihinden tahsil tarihine kadar 3095 sayılı yasanın 2/F.2 maddesi uyarınca değişen oranlarda avans faizi uygulanarak devamına; fazlaya dair iptal talebinin reddine,

Alacak likit olmadığından davacının icra inkar tazminatı talebinin reddine,

Davalının haksız takip tazminatı talebinin ise şartları dolmadığından reddine, "

KARAR VERİLMİŞ

Hüküm taraf vekillerince istinaf edilmiş,

---------- dosyasında,

Davacı vekilinin istinaf başvurularının kabulü ile, ------- bedelinin ve yıpranma bedelinin doğru tespit edilmediği, mahkememizce hükme esas alınan raporlarda----- önceki satış bedelinden yıllık ---- indirim yapmak suretiyle rayiç bedelin bulunmasının hatalı olduğu; hasar tarihindeki rayiç bedelinin bulunup, bundan ---- bedelinin düşülmesi gerektiği; bu yapılırken de yıllık ----- belirtilen amortisman oranlarının uygulanması gerektiği, buna göre yıllık -----düşülmesi ve bulunacak bedelden de enkaz bedelinin düşülmesi gerektiğini; bu şekilde hesaplatma yapmak üzere yeni bir bilirkişi heyeti oluşturup sonucuna göre karar verilmesi gerektiğine işaret edilerek mahkememiz hükmü kaldırılmış;

Dosya mahkememize iade edilmiş, mahkememizin ----- kaydedilen dosyada,

---- doğrultusunda yeni bir bilirkişi heyeti oluşturulmuş, makine mühendisi ----- mahkememizce görevlendirildikten sonra vefat ettiğinden ) yerine ----- ve nitelikli hesaplama uzmanı ------ görevlendirilmiş;

Bilirkişiler ---- kararı çerçevesinde yapmış bulundukları incelemede;

İş bu dosya ve birleşen dosyanın davalısı ---- dava konusu --- ayıplı yaparak yanmasına neden olduklarından dolayı %100 kusurlu olduklarını; dava konusu ----- marka vincin --- yılında üretilmiş olduğunu,---- tarihinde yandığını; davacıların talep edebileceği toplam tazminatın---- olduğunu, ---- payına denk gelen tazminat tutarının ------payına denk gelen tazminat tutarının ------ olduğunu;

---- tarafından ----- sayılı dosyasıyla ---cinsinden tazminatın ödenme tarihi---- itibariyle işlemiş faiziyle tahsili için-----tarihinde icra takibinin başlatıldığını, --- asıl alacak ile ödeme tarihi ---ile takip tarihi ---arasındaki süreye denk gelen ----işlemiş faiz yönünden haklı olduğunun böylece toplam---- için takipte haklı olduğunu.

Birleşen dava yönünden ise ---- cinsinden tazminatın ödenme tarihi --- tarihinden başlanarak avans faizi ile birlikte tahsili için--- tarihinde icra takibi başlatıldığını, --- alacağın ödeme tarihi olan ------- olduğunu, ödeme tarihi ---tarihinde yapılan takip tarihi arasındaki işlemiş faizin ---- avans faizi olduğunu, böylece toplam ------ yönünden icra takibinde haklı bulunulduğunu tespit ettikleri görülmüştür.

Bilirkişi raporundaki hesaplama şeklinin ve gerekçelerinin ----- kaldırma kararına uygun bulunduğu nazara alınarak rapor hükme esas alınmış,

Her iki dosyada da alacağın likit olmadığı, söz konusu alacak her ne kadar sigorta şirketlerinin rücuan tazminatından kaynaklansa da sebebinin dikkatsizlik ve tedbirsizlik nedeniyle haksız fiile dayandığı, bu nedenle haksız fiilden kaynaklanan zararın likit olmadığı dikkate alınarak davacı tarafın icra inkar tazminatının reddine karar verilmiş; reddedilen kısım yönünden de davalı şirketin her iki dosyada da kötü niyetli takip tazminatı talep ettiği; ancak alacakların senaryo olmadığı sadece davacı sigorta şirketlerinin yanlış hesaplamalar ile ve kendilerine göre yapılan hesaplamalar sonucu sigortalıya ödemeler yaptığı nazara alınmak suretiyle takipte kötü niyetli olmadığı değerlendirilmiş ve kötü niyetli takip tazminatı talepleri de reddedilerek aşağıdaki hüküm tesis olunmuştur.

DAVANIN KISMEN KABULÜ İLE

Davalının ---- dosyasına yaptığı itirazın KISMEN İPTALİNE, Takibin ---- işlemiş avans faizi toplamı ---- üzerinden ve sadece asıl alacağa takip tarihinden itibaren 3095 sayılı yasanın 2/f.2 maddesi uyarınca değişen oranlarda avans faizi uygulanarak devamına, Fazlaya dair itirazın iptali talebinin reddine, Alacak likit olmadığından davacının inkar tazminatı talebinin reddine, şartları oluşmadığı içinde davalının kötü niyetli takip tazminatı talebinin reddine,

İŞ BU DAVADA

Alınması gereken ( dava tarihinde--- üzerinden ) 315.225,81 TL harçtan peşin olarak dava açılırken alınan 82.842,80 TL harcın mahsubu ile 232.383,01 TL harcın davalı şirketten alınarak hazineye irat kaydına,

BİRLEŞEN DAVADA

Alınması gereken 93.632,93 TL harçtan dava açılırken alınan 23.653,76 TL'nin mahsubuyla 69.979,17 TL harcın davalı şirketten alınarak hazineye irat kaydına,

İŞ BU DAVADA

Tamamı davacı tarafından karşılanan 82.868,00 TL dava açılırken karşılanan başvuru harcı ve ilam harcının tamamı ile bozmadan önce 12 tebligat gideri 108,00 TL ile bozmadan sonra 5 normal elektronik 5 normal tebligat gideri 140,00 TL toplamı 248,00 TL tebligat gideri ile bozmadan önceki 5.100,00 TL iki rapor bedeli ile bozmadan sonraki 4.500,00 TL bilirkişi rapor ücretinin kabul ve ret oranı gereğince 6.709,77 TL'lik kısmının toplamı 89.577,77 TL yargılama giderinin davalı şirketten alınarak davacı --- verilmesine; karar kesinleştiğinde bakiye gider avansı kalırsa davacıya iadesine,

BİRLEŞEN DAVADA

23.681,46 TL dava açılırken karşılanan peşin ilam harcı ve başvuru harcı tamamı ile 6 davetiye gideri 56,00 TL'nin bu dosyanın davacısı tarafından yarısı karşılanan ikinci bilirkişi raporundan dolayı 1.100,00 TL'nin kabul ve ret oranları gereğince, 638,34 TL'lik kısmının toplamı 24.319,80 TL yargılama giderinin davalı şirketten alınarak davacı -------verilmesine; karar kesinleştiğinde bakiye gider avansı kalırsa davacıya iadesine,

İŞ BU DOSYADA

Karar tarihindeki AAÜT gereğince, 134.767,30 TL nispi vekalet ücretinin davalı --- alınarak davacısı ----- verilmesine, İş bu davada reddedilen ---- karşılığı --- üzerinden------ nispi vekalet ücretinin de davacı ------- verilmesine,

BİRLEŞEN DOSYADA

Karar tarihindeki AAÜT gereğince, 80.774,71 TL nispi vekalet ücretinin ---- alınarak bu dosyanın davacısı ----- verilmesine, Bu dosyada reddedilen 666.391,14 TL üzerinden hesaplanan 50.369,56 TL nispi vekalet ücretinin de ---alınarak --------- verilmesine, Dair karar, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, karar gerekçesinin tebliğinden itibaren 2 hafta içinde ----------Adliye Mahkemesinde İstinaf yolu açık olarak oy birliğiyle verildi, açıkça okundu usulen tefhim olundu.09/06/2022