İstanbul Anadolu 7. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/649 K.2024/411

T.C. İstanbul Anadolu 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2022/649 Esas

KARAR NO:2024/411

DAVA

Menfi Tespit (Abone Sözleşmesi)

DAVA TARİHİ : 31/08/2022

KARAR TARİHİ: 08/05/2024

Mahkememizde görülen Menfi Tespit (Abone Sözleşmesi) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesinde özetle; davalı kurum tarafından davacıya ait işyerinin yan binası içerisinde bulunan ------ üzerinde doğal gaz sayacında mühür (damga) olmadığının tespit edildiğini kaçak kullanım bedeliyle birlikte davacı aleyhine 112.241,00 TL fatura tanzim edildiğini, davalı kurum tarafından tahakkuk ettirilen fatura borcu hukuka aykırı olduğunu, davacının işyerinin davaya konu doğal gaz sayacının bulunduğu yer ile fiilen bağlantılı olmadığını, sayacın bulunduğu yerin mesken niteliğindeki yan binanın içerisinde bulunduğunu, davacının ilgili sayaca müdahale etmesinin mümkün olmadığını,

davalı kurum tarafından tahakkuk ettirilen bedelin kayıp kaçak kullanıma ilişkin olmadığını, doğal gaz sayacında mühür olmamasından kaynaklı olduğunu, davalı kurum ile davacı arasında geçerli sözleşme hükümlerinin kaçak veya usulsüz doğalgaz kullanımı halinde %200 oranında kaçak doğalgaz kullanım bedeli uygulanabileceğine dair hükmün olmadığını, % 200 oranında kaçak doğalgaz kullanım bedeli tahakkuk ettirilmesinin hukuka aykırı olduğunu, davacının işyerinin fırın olarak kullanmakta olduğunu,

tahakkuk ettirilen borçtan dolayı doğalgaz kesintisi yapılması veya herhangi bir icra takibine maruz kalması durumunda işlerinin duracağının ve üretim yapılmaz hale geleceğini, HMK 389 gereği makul bir miktar karşılığında doğalgaz hizmetinin devamı ile davacı aleyhinde icra takibinin başlatılmaması yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep etmiştir, davalı Kuruma karşı 112.214,00 TL borçlu olunmadığının tespitine, Yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili tarafından sunulan cevap dilekçesinde özetle.

Müvekkili şirket ---- göre kurulmuş bir özel hukuk tüzel kişisi olarak, ----- dayanarak yürürlüğe koyduğu mevzuata tabi olarak, -------genelinde şehir içi doğal gaz dağıtım hizmetini ifa etmekte olduğunu, ---- yönetmeliklerin kendisine tanıdığı hak ve yükümlülüklere riayetle faaliyetlerini icra ettiğini, Davacı -----numaralı tesisatın kayıtlı olduğu unlu mamül satışı konusunda ticari faaliyette bulunmakta olduğu ------ sözleşme hesap no ile sözleşme yaparak ticari aboneliğinin başlatıldığını, onaylı proje kapasitesine istinaden tarafına ----- tahsis edilmiş ve resmi gaz açılış işlemlerinin yapıldığını,

Sunulan doğalgaz abonelik sözleşmesinde her ne kadar abone unvanı ------olarak görünmekteyse de davacı şirket tarafından unvan değişikliği yapılmış olup dilekçe ekinde sunulan ----- ilanından da görüleceği üzere davacının unvanı ---- olarak değiştirildiğini,------ müdahale şüphesiyle sökülmüş olan ---- numaralı doğalgaz sayacının laboratuvara gönderildiğini, laboratuvarda yapılan inceleme neticesinde---- tanzim edilen raporda mezkur sayaçta mühür(damga) mevcut olmadığı tespit edildiğini,

Bu doğrultuda müvekkili şirket tarafından davacıya kaçak kullanım ceza bedelli fatura tahakkuk edilmişse de davacı tarafından ikame edilen huzurdaki haksız dava ile borçlu olmadığının tespiti ile ----- bedelli faturanın icra takibine konu edilmemesinin ve işbu faturaya dayalı olarak davacının doğal gazının kesilmemesi yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep ettiğini, davacının işletmenin kullandığı ---- numaralı doğalgaz sayacından şüphelenilerek söküldüğünü, yerine yeni sayaç takıldığını, eski sayacın ve yeni sayacın fotoğraflanarak kayıt altına alındığını,

sökülen sayacın ---- tarafından incelendiği ve sayaçta damga olmadığının tespit edildiğini, geriye doğru 5 yıllık kullanım miktarları kontrol edildiğinde birkaç yıldır kaçak doğalgaz kullanımı olduğunun tespit edildiği ancak mevzuatları gereği sadece son bir yıldaki kaçak kullanım için ceza uygulanabildiğini, EPDK mevzuatına göre %200 kaçak ceza uygulanması gerektiği ve uygulandığı açıklanarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

Dava dilekçesi, cevap dilekçesi, ----- tarafından yazılan müzekkere cevabı, bilirkişi raporu.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, kaçak doğalgaz kullanımından kaynaklanan faturaya dayalı menfi tespit talebine ilişkindir.Tarafların iddia ve savunmalarının değerlendirilmesi sonucunda; uyuşmazlığın davacı şirketin kaçak doğalgaz kullanıp kullanmadığı, bu nedenle davalı tarafa borçlu bulunup bulunmadığı, davalı tarafça faturalandırılan borç miktarının usulüne uygun olup olmadığı noktasında toplandığı anlaşılmıştır.

Konu ile ilgili ------.

“Dağıtım sistemine veya sayaca ya da tesisata müdahale edilerek, tüketimin doğru tespit edilmesini engellemek suretiyle, tüketimin eksik veya hatalı ölçülerek ya da hiç ölçülmeden veya yasal şekilde tesis edilmiş sayaçtan geçirilmeden mevzuata aykırı bir şekilde tüke- tilmesi,” "kaçak doğal gaz kullanımı" olarak tanımlanmıştır.06/08/2004 tarihinde Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren “Kaçak veya Usulsüz Doğalgaz Kullanımı Durumunda Uygulanacak Usul ve Esaslar"ın.

2.maddesinde; "kaçak olarak doğal gaz kullanma süresi ,kontrol, mühürleme, sayaç açma- kapama, sayaç değiştirme,sayaç sökme-takma, doğalgaz kullanım sözleşmesi imzalanması , varsa daha önce kaçak doğalgaz kullanıldığına ilişkin tutanak ve hatlara bağlantı yapılması işlemlerinden en son yapılanın işlem tarihi ile kaçak tespitinin yapıldığı tarihe kadar olan süredir. Bu süre bir yılı aşamaz"

3. maddesinde; “Kaçak olarak kullanılan doğal gaz tüketim miktarı, Doğal Gaz Piyasası Dağıtım ve Müşteri Hizmetleri Yönetmeliğinin 42 . maddesi (a) ve (b) bentleri hükümlerine göre hesaplanır.”,

4. Maddesinde. “Kaçak olarak kullanılan doğal gaz tüketim bedeli; kaçak doğal gaz kullanım miktarı ve faturalandırmanın yapıldığı tarihteki cari perakende satış fiyatı esas alınarak hesaplanır.

Dağıtım şirketi, müşterilerle yapacağı anlaşma ve sözleşmelerde kaçak doğal gaz kullanım miktarının % 200’üne kadar, tekerrürü halinde ise % 300’üne kadar "kaçak doğal gaz kullanım bedeli" uygulanabileceğine ilişkin hükümlere yer verebilir.”, Doğal Gaz Piyasası Dağıtım ve Müşteri Hizmetleri Yönetmeliği’nin 42. maddesinin ilgili (b) bendinde ise; “...son iki yılın aynı çeyrek dönemlerine rastlayan doğal gaz kullanım miktarlarının ortalaması esas alınır.

Bu ortalama, benzer tüketim eğilimine sahip diğer müşteriler emsal alınmak suretiyle hesaplanan aynı dönemdeki tüketimlerin ortalaması ile kıyaslanır. Müşterinin tüketim ortalamasının; emsal alınan müşterilerin ortalamasından fazla olması halinde, emsal alınan müşterilerin tüketim ortalaması, az olması halinde ise, müşterinin kendi tüketim ortalaması esas alınarak sayacın ölçüm yapmadığı veya yanlış ölçüm yaptığı dönem tüketimleri hesaplanır ve tahakkuk ettirilir.

Müşteriye ilişkin geçmiş yıla ait veri olmaması durumunda, hesaplamalar, benzer tüketim eğilimine sahip diğer müşterilere ilişkin veriler dikkate alınarak yapılır.”şeklinde düzenleme yapılmıştır.

Tarafların delilleri toplanarak, dosyanın makina mühendisi bilirkişine tevdi edilerek, bilirkişi raporu tanzim ettirilmiştir.Dosyada mübrez bilirkişi raporunda özetle; ---- raporu ile ---- tarafından kullanılan---- numaralı doğalgaz sayacında mühür / damga olmadığının tespit edildiği;----- geriye dönük ----kullanım miktarları incelendiğinde ---- tarihleri arasındaki 4 yıl boyunca kaçak doğalgaz kullanıldığının anlaşıldığı; ----- tarihleri arsındaki son yıl için kaçak kullanılan doğalgaz miktarının hesaplanarak fatura edildiği ve eksik fatura miktarının 2 katı ceza uygulandığı,

-----tarihleri arasında 3 yıl boyunca kaçak kullandığı doğalgaz ile ilgili herhangi bir faturalama veya ceza uygulanması yapılmadığı; --tutarındaki faturasının doğru olduğu ve fatura detayının aşağıda özetlendiği.

Kaçak kullanılan doğalgaz bedeli — 41.639,11 TL Kaçak kullanım cezası 70.574,76 TL: Toplam 112.213,87 TL tutarındaki faturasının doğru olduğu ve fatura detayının aşağıda özetlendiği, kaçak kullanılan doğalgaz bedeli : 41.639,11 TL, kaçak kullanım cezası 70.574,76 TL, Toplam: 112.213,87 TL Yuvarlandıktan sonra fatura tutarı 112.214,00 TL Yönündeki tespit, görüş ve kanaatini bildirmişlerdir.

Tüm dosya kapsamı ve deliller birlikte değerlendirildiğinde; davalı kurum tarafından davacıya ait ------ tesisat üzerinde yapılan inceleme sonucunda doğalgaz sayacında mühür olmadığı gerekçesi ile kaçak kullanıma dayalı olarak davalı aleyhine toplam 112.214,00 TL fatura kesildiği, davacının bu faturadan dolayı borçlu olmadığı gerekçesi ile eldeki menfi tespit davasını açtığı anlaşılmıştır.

Somut olayda çözümlenmesi gereken, davacı şirketin kaçak doğalgaz kullanıp kullanmadığı, kullanmış ise miktarının tespiti hususudur. Öncelikle, davalı tarafça yetki itirazında bulunulmuş ise de taraflar arasında sözleşmenin bulunduğu, sözleşmenin ifa yerinin eldeki davaya bakmakta yetkili olduğu, açıklanan nedenlerle mahkememizin yetkili olduğu kanaati ile işin esasına girilmiştir.

Dosyada bulunan------sayaç ön kontrol formunda ---- tesisata ait sayaçta mührün bulunmadığı tespit edilmiş, tüketim miktarlarında azalma olduğu dosyaya sunulan belgelerden anlaşılmıştır.

Dosya makina mühendisi bilirkişine tevdi edilmiş, hazırlanan raporda; -----raporu -------- tesisat numaralı doğalgaz sayacında mühür / damga olmadığının tespit edildiği; ----- geriye dönük 6 yıl için değalgaz kullanım miktarları incelendiğinde ----- tarihleri arasındaki 4 yıl boyunca kaçak doğalgaz kullanıldığının anlaşıldığı, -------- tarihleri arsındaki son yıl için kaçak kullanılan doğalgaz miktarının hesaplanarak fatura edildiği ve eksik fatura miktarının 2 katı ceza uygulandığı ------- tarihleri arasında 3 yıl boyunca kaçak kullandığı doğalgaz ile ilgili herhangi bir faturalama veya ceza uygulanması yapılmadığı,

---------- tutarındaki faturasının doğru olduğu..." tespit edilmiştir. Somut olayda, davacıya ait tesisattaki sayacın mühürünün bulunmadığı hususu sabit olup, davacı tarafın kaçak doğalgaz kullanıp kullanmadığı hususu uyuşmazlığı oluşturmaktadır.

Son yıllara ait tüketim miktarlarına bakıldığında azalmanın olduğu, davacı tarafça üretimin azaldığı iddia edilmiş ise de bu hususta dosyaya belge ve delil sunulmadığı, davacı işletmesinin iştigal alanı, son yıllardaki tüketim miktarındaki azalma, sayacın mührünün sökülmüş olması, davacı tarafça yargılanın aşamalarında mührün bulunmama hususların farklı açıklanması hususları birlikte değerlendirildiğinde davacının kaçak kullanım yaptığı kanaatine varıldığı,

yukarıda atıf yapılan yönetmelik uyarınca hesaplamanın doğru yapıldığı gerekçeleri ile davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.Bununla birlikte, kötüniyet tazminatına hükmedilmesi için takibin haksız olması tek başına yeterli olmayıp, ayrıca alacaklının kötüniyetli olması da gerekmektedir. Alacaklının kötüniyetli sayılabilmesi için de, takibin haksız olduğunu bildiği ya da bilmesi gerektiği halde icra takibine girişmiş olması gerekir.

Bu hususun ispat yükü de, davacı borçlulardadır. Davacı borçlular davalının kötüniyetle icra takibi yaptığını tüm dosya kapsamında ispatlayamadığından davacının şartları oluşmayan kötüniyet tazminatı talebinin reddine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.