İstanbul Anadolu 7. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/318 K.2024/416

T.C. İstanbul Anadolu 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2024/318 Esas

KARAR NO: 2024/416

DAVA

Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))

DAVA TARİHİ:03/05/2024

KARAR TARİHİ: 09/05/2024

Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının dosya üzerinden incelenmesi sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Muris---------- müşteri numaralı müşterisi olduğunu, Murise ait olan ve dosyaya sunulan çek yaprak durumu listesinde (hesap ve çek numaraları ile yaprak durumu ve dvz bilgisinin bulunduğu liste) yer alan çekler, zayii/çalınma nedeniyle kaybolduğunu, dava konu çeklerin kaybolduğu bilgisi ve çeklerle ilgili olarak üçüncü şahıslara ödemenin yapılmaması ihtarı,---- Numaralı ihtarnamesi ile ---- bildirilmiş olduğunu, söz konusu ihtarname ---- tarihinde muhataba tebliğ edildiğini, Muris--------- tarihinde, hiç beklenmedik bir şekilde ve aniden vefat ettiğini, Murisin ani ölümü dolayısıyla, davacı müvekkillerinin,

davaya konu çekleri bulamadıklarını, davaya konu çeklerin kötü niyetli kişi ya da kişilerin eline geçmesi ve herhangi bir işlem tesis edilmesi durumunda davacı müvekkillerinin zarara uğrayacakları izahtan vareste olduğunu, çek bedellerinin bankadan alınmaması için öncelikle ödeme yasağı konulmasını ve bu yönde tedbir kararı verilmesini, mahkemenin aksi kanaatte olması durumunda ise davaya konu çeklerin zayii/çalınma nedeniyle kaybolduğunun tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiş olduğu görüldü.

DELİLLER

Dava dilekçesi ve ekleri.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava hukuki niteliği itibariyle TTK'nın 818/son madde hükmü delaletiyle, aynı kanunun 757.madde hükümlerinde belirtilen zayi nedeniyle çek iptali isteğine ilişkindir.TTK.757-764.maddelerinde yer alan yasal düzenlemelere göre çek keşidecisinin zayi nedeniyle iptal davası açma hakkı bulunmamaktadır. Zayi nedeniyle kıymetli evrakın iptalini isteme hakkı TTK.651/2.maddesi uyarınca senet üzerinde hak sahibi bulunan hamile aittir. Kıymetli evrakta hakkın senede bağlı olması nedeniyle, senedin zayi olması halinde hak sahibi hamile iptal kararı alarak, hakkını senetsiz olarak ileri sürme, ya da yeni bir kıymetli evrak tanzimini isteme olanağı tanınmak istenmiştir.(TTK.652.m)

Keşidecinin, muhatap bankayı ödemeden men yetkisi bulunmamaktadır. Çek ibraz edildiği takdirde, hak talep eden hamile karşı İİK.72.maddesi uyarınca olumsuz tespit davası açma imkanları mevcut bulunmaktadır.

HMK.114/h maddesi uyarınca davacının dava açmakta hukuki yararının bulunması dava şartıdır.Yine TTK.651/2. maddesi uyarınca iptal davasını açmakta hukuki menfaati olan kişi senede bağlı alacak hakkı olan hamildir.Somut olayda davacıların murisi, çeklerin hamili değil, çeklerin bağlı olduğu hesabın sahibi olduğu gibi bankaya çekilen ihtarnamede çeklerin boş olarak zayi olduğu bildirildiğinden çekler henüz keşide dahi edilmemiş, yani kambiyo vasfını haiz olmayan boş çek yaprakları olduğu açıklanmıştır.

Bu nedenle çek hesabı sahibi olan murisin mirasçıları adına davacının işbu davayı açmakta hukuki yararı bulunmamaktadır. Hukuki yararının bulunması ise HMK.114/h maddesi uyarınca dava şartı olup, mahkemece kendiliğinden gözetilmek zorundadır. Diğer yandan zayi nedeniyle iptal davası açma hakkı çek hamiline tanınmış bir hak olup, keşidecinin işbu davayı açma hakkı bulunmadığından davanın usulden reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.