İstanbul Anadolu 7. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/386 K.2025/38

T.C. İstanbul Anadolu 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2024/386 Esas

KARAR NO:2025/38

DAVA

Banka Dışındaki Diğer Kredi Kuruluşlarına İlişkin Düzenlemelerden Kaynaklanan (İtirazın İptali)

DAVA TARİHİ: 24/12/2015

KARAR TARİHİ: 22/01/2025

-------- sayılı görevsizlik kararı ile mahkememize gelmekle, mahkememiz esas defterinin ---- sırasına kaydı yapılmış, mahkememizce verilen --- karar sayılı kararı ----- tarihli kararı ile kaldırılmakla mahkememizin ---- esasına kaydı yapılarak davanın yapılan açık yargılaması sonunda;

DAVA;Davacı vekili tarafından sunulan ----- tarihli dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin uzun yıllar ---- senesinde geçirdiği ameliyatta doktor hatası nedeniyle bağırsaklarının kesildiğini, buna mukabil açtığı tazminat davasında ----senesinde kendisine ---- doları tazminat ödendiğini, dava dışı ------- ile aralarında bir arkadaşlık olduğunu ve ailece görüştüklerini, geçmiş yıllarda da aralarında para alıp verme ilişkisinin olduğunu, müvekkiline ödenen tazminattan sonra dava dışı ----- kendisinden 200.000.-dolar borç istediğini, geri ödemek kaydıyla müvekkil ---bu parayı dava dışı---- verdiğini, aradan geçen sürede borcun ödenmediği,

---- kullandığı aracı gördüğünü ve tarif sonucu ------ diye biriyle karşılaştığını, bu kişinin ---- ve iki valizi bana bıraktı” demesi üzerine ---- ile telefonda görüşüldüğünü ve borca mahsuben arabanın müvekkiline verilmesini, iki valizin de ---- dönecek olan müvekkiline verilmesini istediğini, müvekkilinin aracı 5000 dolara satacağını düşünerek aldığını, her iki valizi --- annesi dava dışı----(müvekkilin eşiyle birlikte) teslim ettiğini, sonrasında ----- arayarak valizleri alıp almadığını sorması üzerine ------eksiksiz ve açılmamış halde teslim aldım dediğini ifade ettiğini,

daha sonra---- eşiyle bir sabah ----- gelerek müvekkilini çağırdığını, borcuma karşılık bugün 10.000- dolar ödemek istiyorum, aracın bedelini düşünce geriye 185.000.-dolar kalıyor, bunun için de sana çek vereceğim dediğini, müvekkilinin bunu kabul ettiğini, --- bulunan kardeşini arayarak --- 10.000 dolar para çıkarmasını istediğini ancak kardeşi----- 9000 dolar gönderdiğini, ----- müvekkiline 200.000.-dolar borçtan sana 185.000.-dolar kalıyor diyerek müvekkiline dört adet ABD çeki teslim ettiğini, çeklerin dava dışı ----ve davalı ---- tarafından keşide edildiğini, 2013 yılında müvekkilinin ---- aramak ve parasını almak için ---- geldiğini,

--- eşine ait ev adresinde----bulduğunu, alacağını istediğini, tarafların karakolluk olduğunu, müvekkilin ceza aldığını, ----- müvekkiline verdiği keşidecisi ve hesap sahibinin kendisi olmayan dört adet çekin --- karşılıksız çıktığını, dava konusu çekin bunlardan birisi olduğunu, karşılıksız çeke karşı icra takibine haksız itirazın kaldırılmasını, takibin devamı ve %20 den az olmamak üzere icra inkâr tazminatına hükmedilmesine ve yargılama giderlerinin davalı üzerinde bırakılmasını talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı tarafından sunulan 07/03/2016 tarihli cevap dilekçesinde özetle; davaya konu icra takibinde borcun sebebi olarak gösterilen yabancı banka çekinin davacı tarafından çalınmak suretiyle elde edildiğini ve bu hususlarda ilgili Mahkemelerde ceza davası açıldığını, kambiyo vasfı taşımayan belgenin yazılı delil başlangıcı yapılarak alacağın söz konusu olduğunu işbu davada diğer delillerle ispat etmeye çalışmasının hukuken mümkün olmadığını, davacıyla arasında temel bir alacak ilişkisi olmadığı gibi sebepsiz zenginleşme ilişkisinin de olmadığını, davanın reddi gerektiğini, davacıya hiçbir borcunun olmadığını,

fotokopi belgeye dayanılarak hak iddia edilmesinin mümkün olmadığını ve bu nedenle çek aslının sunulmasının talep edildiğini, davacıdan hiçbir zaman borç para almadığını ve çek de düzenleyerek vermediğini,----- ile davacı arasında geçen olaylarla ilgisi bulunmadığını ve bu olayların gerçekliğinin bulunmadığını, davacı dilekçesinde --- verdiğini iddia ettiği 200.000,-dolar borç paranın 2002 yılından 4-5 yıl sonra yani 2006-2007 yıllarında verildiğini, ceza dosyalarında verdiği ifadelerde 2003-2004 yıllarında verildiğini söylediği,

en az üç ayrı ifadesinde bu tarihleri tekrar ettiğini, şahsi çek hesabının mart 2006 tarihinde açıldığını, fotokopi belgede görülen çekin ----sistemine göre çek özelliği taşımadığını, yabancılık unsuru taşıyan bu davada ---- hukukunun uygulanması gerektiğini ve bu yönde karar oluşturulması halinde --- polisine yapılan ihbarın ve polis raporunun dikkate alınması gerektiğini, davanın reddine, davacının asıl alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini tatep etmiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE

Dava hukuki niteliği itibarıyla 09/03/2012 tarihli 70.000 USD bedelli çek kapsamında başlatılan ilamsız takibe yapılan itirazın iptali davasıdır. İtirazın iptali davası, 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu’nun (İİK) 67 ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir.

Buna göre; ilamsız takip yapılmış olması, borçlunun bu takibe itiraz etmesi, itirazın alacaklıya (davacıya) tebliğinden itibaren alacaklının, bir yıl içinde mahkemeye başvurmuş olması yasal koşullarının gerçekleşmesi gerekir.Takip alacaklısı tarafından ödeme emrine süresi içinde itiraz etmiş olan takip borçlusuna karşı açılan itirazın iptali davasının konusu, icra takibine konu edilen alacaklar olup, davanın amacı itirazla duran takibin devamını sağlamaktır.

Bu dava, yargılama usulü bakımından genel hükümlere tabidir. Davalı borçlunun icra dosyasında ileri sürdüğü itirazlar dışındaki itirazlarını da bu dava içinde ancak cevap süresi içinde ileri sürmesi olanaklıdır. Eğer cevap süresi içinde davalı/borçlu diğer itirazlarını ileri sürmezse mahkeme bunları kendiliğinden göz önüne alamaz, takibe itiraz edilirken bildirilen sebeplerle sınırlı araştırma yapmak durumunda kalır.

Nitekim aynı hususlara -----sayılı kararında da değinilmiştir.Usulünce duruşma açılarak; tarafların aktif ve pasif dava ehliyetleri denetlenip ihtilaflı ve ihtilafsız konular ön inceleme duruşmasında resen belirlenerek uyuşmazlığın çözümü doğrultusunda tarafların tüm delilleri tahkikat duruşmalarında toplanıp bilirkişi incelemesi yapılmak suretiyle dava sonuçlandırılmıştır.Çek tarihi olan 09/03/2013 tarihinde Amerikan Hukuku'nda; çek unsurlarının ne olduğu, çekin muhatap bankaya ibrazını düzenleyen kuralların ne olduğu, karşılıksız (bedelsiz) çıkan çek bedellerinden kimlerin sorumlu olduğu,

keşideceler dışında banka ya da başka kuruluşların sorumluluğunun söz konusu olup olmadığı ve varsa miktarının ne olduğu, çekin ibraz ve karşılıksız çıkması halinde dava/icra takibinin yapılmasında bir hak düşürücü sürenin bulunup bulunmadığı hususlarında çekin ------ ait olduğu ve tabi bulunduğu eyaletteki fazla düzenlemeleri varsa bunları da içerecek mevzuat hükümleri ve bu yönde Amerikan yargı makamlarınca verilen karar varsa gönderilmesi için------yazılan yazımıza verilen 04/02/2022 tarihli cevabi yazıda;

yeminli tercüman bulunmadığını, metnin tercümesinin yapılamadığını, bahse konu mevzuatın günümüz şartlarında geçerli olduğunun Başkonsolosluğu görev bölgesindeki avukat vatandaşlardan şifahen öğrenildiği bildirilmiştir.Yapılan yargılama toplanan tüm delillere göre.

Dava davacının ------alacağına istinaden ------ ilamsız takip ödeme emrine davalının süresi içerisinde yetkiye ve borca itiraz ettiği, yetki itirazı kabul edilerek davalı borçlu aleyhine tekrardan----- sayılı dosyası üzerinden örnek 7 ilamsız takip ödeme emri tebliğ edildiği, davalı borçlunun süresi içerisinde borca itiraz etmiştir.İş bu dava itirazın iptali davasıdır. ------ sayılı dosyasında ilk önce davacı alacaklının kambiyo senetlerine özgü ödeme emri düzenlendiği, ancak takibe konu çekin fotokopisinin ibraz edildiği,

davacı alacaklı tarafından takibe konu çek fotokopisinin aslının ibraz edilmemesi sebebiyle örnek 7 ilamsız takip ödeme emri gönderilmesine karar verilmiştir. ----- sayılı dosyasında görevsizlik kararı verilerek, mahkeme kararı İstinaf incelenmesinden geçerek mahkememiz esasına kaydı yapılmıştır.Davacı yabancı çek fotokopisine dayanmakta olup davalı taraf bu çekin kendisi tarafından imzalandığını ancak davacıya yönelik düzenlemediğini, davacının bir şekilde ele geçirdiğini ve üzerini doldurduğunu iddia etmektedir.

Davacı ile davalı arasında bir takım ceza davaları bulunmakta olup ancak ceza yargılamalarında davalı, çekin davacı tarafından çalındığını ispat edememiştir. Boş olarak imzalayarak çek veren sonucuna katlanır. Bu sebep ile söz konusu bu çek elinde olsa davanın kabulüne karar verilebilirdi. Fakat çek aslının davacı tarafından sunamamış olup bu yönde verilen süreler içerisinde ibraz edememiştir. Davacı talebini çek fotokopisine dayandırmaktadır.

Oysa hak sahibinin belge aslını ibraz etmesi zorunludur. İbraz edemediği çeke dayalı herhangi bir alacağa hükmedilemez. Bu nedenle davanın reddine karar verilmiştir.Davacının elinde belge vardır. Fotokopidir. Alacağını ispat edememiştir. Bu kötü niyetli sayılmasına yetmez. Kötü niyetli olduğunu davalıca ispat edilememiştir.

Fotokopi üzerindeki belge imza davalının kabulü vardır bu nedenle davalının kötü niyetli takip tazminatının reddine karar verilmiştir. ----- tarihli kararında; "...Dava; ilamsız icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.İlk derece mahkemesince, yukarıda açıklanan gerekçe doğrultusunda, davanın reddine kararı verilmiş, bu karara karşı süresi içerisinde taraf vekillerince istinaf başvurusunda bulunulmuştur.Davacının takip alacaklısı tarafından davalı takip borçlusu hakkında-----Esas sayılı icra dosyasında 70.000 USD bedelli muhatap ----- banka hesabına düzenlenmiş çek nedeniyle 70.000 USD asıl alacak, 7.000 USD %10 çek tazminatı,

5.206,85 USD işlemiş faiz olmak üzere toplam 82.206,86 USD'nin tahsili istemiyle 03.03.2014 tarihinde ilamsız icra takibi yapılmış, itiraz üzerine takip durmuştur.Davacı tarafça, 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu(İİK)'nun 67. maddesi uyarınca itirazın iptaline karar verilmesi istemiyle eldeki dava açılmıştır.Dava, icra takibine konu edilen 82.206,86 USD'nın takip tarihindeki TL karşılığı olan 181.677,14 TL üzerinden açılmış olup, mahkemece dava tarihindeki kur üzerinden hesaplama yapılarak bulunacak miktar üzerinden eksik harç ikmal edilmemiştir.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu(HMK)'nun harç ve gider avansının ödenmesi başlıklı 120.

Maddesi "Davacı, yargılama harçları ile her yıl Adalet Bakanlığınca çıkarılacak gider avansı tarifesinde belirlenecek olan tutarı, dava açarken mahkeme veznesine yatırmak zorundadır.

Avansın yeterli olmadığının dava sırasında dava sırasında anlaşılması halinde mahkemece bu eksikliğin tamamlanması için davacıya iki haftalık kesin süre verilir" şeklinde düzenlenmiştir.Yine 492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 28.maddesinde " Karar ve ilam harçlarının dörtte biri peşin, geri kalanı kararın tebliğinden itibaren bir ay içinde ödenir." hükmü yer almaktadır. Aynı Kanunun 32. Maddesi ise "Yargı işlemlerinden alınacak harçlar ödenmedikçe müteakip işlemler yapılmaz.

Ancak ilgilisi tarafından ödenmeyen harçları diğer taraf öderse işleme devam olunmakla beraber bu para muhakeme neticesinde ayrıca bir isteğe hacet kalmaksızın hükümde nazara alınır." şeklindedir. Dolayısıyla dava harçları yatırılmamış bir dava dosyasında yargılamaya devam olunamaz.

Somut olayda mahkemece eksik harç ikmal edilmeden davanın esası hakkında karar verilmesi doğru görülmemiştir.Esas yönünden ise dava konusu çekin muhatabının ----- olduğu gözetildiğinde, bu çek nedeniyle yer bakımından yabancılık unsuru bulunmaktadır.

Yabancılık unsuru bulunan bu tür davalarda uyuşmazlığın çözülmesinde, ------- maddeleri hükümleri uyarınca uygulanacak hukuku, hakim,Türk Kanunlar ihtilafları kurallarını ve bu kurallara göre yetkili olan yabancı hukuku re'sen saptayacak ve gerektiğinde yetkili yabancı hukukun muhtevasını tespitinde tarafların yardımını isteyebilecektir ----Yabancı unsur bulunan bu uyusmazlıkta, oncelikle uyusmazlığa konu olan ödeme taahhüdü belgesinin (çekin) şeklen geçerli olup olmadığı tespiti bakımından,

6102 sayılı TTK’da yer alan çekin şekline uygulanacak hukuku gosteren özel kanunlar ihtilafı kuralı olan 6102 sayılı TTK m. 820’den hareketle yetkili hukukun tespit edilmesi yoluna gidilmesi gerekir.TTK'nın 820.maddesinde çeke ait borçlanmaların şeklinin, bu borçlanmaların imza edilmiş olduğu ülkenin hukukuna göre belirleneceği, bununla beraber ödeme yeri hukukunun öngördüğü şekle uyulmasının yeterli olduğu, TTK'nın 767. maddenin ikinci ve üçüncü fıkralarının da uygulanacağı düzenlenmiştir.

TTK'nın 767/3.maddesinde bir ----- yabancı ülkede poliçeyle borçlanması,---- gösterdiği şekle uygun bulunduğu takdirde ----- başka bir ----karşı geçerli olacağı hükmü mevcuttur.Bu hükme göre tarafları----- takip konusu yapılan bir çek, imza yeri hukuku veya ödeme yeri hukukuna göre şeklen geçersiz dahi olsa şayet --- hukukunun çekler bakımından aradığı şekil şartlarını taşıyorsa,

---- hukuku bakımından geçerli kabul edilmektedir.Dosya kapsamına alınan uluslararası özel hukuk öğretim görevlisi bilirkişi tarafından hazırlanan raporda icra takibine konu edilen çek üzerinde bulunan ------ ibaresinin banka tarafından ödeme yapılmadığı hallerde kullanılan bir ifade olduğu , dava konusu senedin ABD hukukuna göre kambiyo senedi niteliğini taşıdığı belirtilmiş olup, aslı gibidir şerhi bulunan çekin Türk hukukuna göre de şeklen TTK'nın 780.maddesinde yazılı unsurları içerdiği görülmektedir.İstinafa gelen uyuşmazlık ise temelde,

icra takibine konulan çek nedeniyle alacak talebinde bulunulup bulunmayacağı noktasındadır.Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 224/1. Maddesine göre yabancı devlet makamlarınca hazırlanan resmî belgelerin -------bu vasfı taşıması, belgenin verildiği devletin yetkili makamı veya ilgili ---- makamı tarafından onaylanmasına bağlıdır.

Aynı maddenin ikinci fıkrasında ise ------ taraf olduğu milletlerarası sözleşmelerin yabancı resmî belgelerin tasdiki ile ilgili hükümleri saklıdır" düzenlemesine yer verilmiştir. Noterlik Kanununun 195. maddesinde "Yabancı memleketlerde usulü uyarınca yapılan noterlik işlemlerinin altındaki o memleketin yetkili merciinin imza ve mühürü, konsolos tarafından onanır.

Özel kanun hükümleri saklıdır." şeklindeki hükme göre yabancı bir ülkede, o ülkenin yetkili makamı tarafından düzenlenen resmi belgelerin --- bu vasfı taşıması için belgenin verildiği devletin yetkili makamı veya ilgili ---- makamı tarafından onaylanmasına bağlıdır.Yabancı kaynaklı belge veya kararların diğer ülkede geçerliliği konusunda dış temsilciliklerce onaylama şartını kaldırmak üzere 05/10/1961 tarihinde ------imzalanmıştır.Bu sözleşmeye göre taraf ülkelerde alınan karar ve belgelerin diğer ülkede geçerli olması için kullanılacak ülke temsilciliğinin onayına gerek olmadan sadece belge veya kararın düzenleyen ülkenin yetkili makamının

tasdik ettiği ---- şerhinin verilmesi yeterli olacaktır. Bu şerh ile evrakın gerçek ve doğru olduğu uluslararası alanda kullanılabileceği belirtilmektedir.Somut olayda icra dosyasına sunulan aslı gibidir şerhli çek üzerinde -------- şerhi bulunmasa da--------onayının bulunduğu , bu haliyle çekin ilamsız icra takibine konu olabileceği açıktır.

İcra takibine konu edilen çekin bankaya ibraz edildiği, çekteki imzanın davalı tarafından inkar edilmediği de dikkate alındığında davacının kambiyo senedi vasfına haiz çek nedeniyle alacaklı olduğunu kanıtladığı anlaşılmakla mahkemece davanın reddine karar verilmesi isabetli görülmemiştir. Diğer yandan davaya konu edilen icra takibinde çek tazminatı ve işlemiş faiz talep edilmiştir.

Çek tazminatı TTK’nın 783/3 maddesinde “Muhatap nezdinde karşılığı kısmen veya tamamen bulunmayan bir çek düzenleyen kişi, çekin karşılıksız kalan bedelinin %10’unu ödemekle yükümlü olduktan başka, çek hamilin çekin ödenmemesinden uğradığı zararı da tazmin eder.” şeklinde düzenlenmiştir.

Kambiyo vasfını yitirmemiş bir çekin genel haciz yoluyla icra takibine konu edilmesi takip dayanağı belgenin kambiyo vasfına halel getirmeyeceğinden somut olayda çek bedelinin %10'u olan 7.000 USD çek tazminatına hükmedilmesi gerekir.

İşlemiş faiz talebi yönünden ise takip tarihine kadar olan faiz ile ilgili olarak 3095 sayılı Yasanın 4/A maddesi uyarınca Devlet bankalarının USD cinsinden para ile açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz oranının -----sorularak ödenen en yüksek faiz oranının tespiti ile buna göre yapılacak faiz hesaplaması sonucu işlemiş faiz hakkında bir karar verilmesi gerekir.HMK'nın 355.

Maddesi uyarınca kamu düzenine aykırılık ve istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılan istinaf incelemesi sonunda, Mahkemece yanılgılı değerlendirmeyle davanın sonuçlandırılması isabetli görülmemiş ve bu nedenle davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının işaret edilen hususlarda kaldırılarak, davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine, davalı vekilinin istinaf başvurusunun kaldırma sebebine göre bu aşamada değerlendirilmesine yer olmadığına karar verilmiştir." mahkememiz kararının kaldırılmasına karar verildiği anlaşılmıştır.

Mahkememizce celse arasında eksik harcın davacı vekilince tamamlandığı görülmüştür. Noterlik tarafından tasdik edilen ve aslının aynı olduğu tespit edilen çek için, bu belgenin çek aslı yerine geçecek mahkememizin kabulündedir. Bu nedenle ilk kararımızda da çek aslı davacı tarafından ibraz edilmesi halinde davanın kabulüne karar verileceği bildirilmiştir. Ancak kambiyo senedinin özelliği "tedavaüle" açık olmasıdır.

Her an kambiyo senetleri "ciro" yoluyla tedavüle çıkarılması mümkündür. Bu nedenle çeke dayalı davalarda dava açılırken çekin davacı yedinde olması nasıl aranıyor ise dava müddeti boyuncada davacının elinde olması gerekir. Aksi takdirde davacı talep hakkını yitirecektir. Mahkememiz bu düşünce ile çek aslını görmek istemiş ibraz etmesi ya da bir irca dairesine vermiş ise bildirmesi istenmiş ise de davacı tarafça ibraz ve bildirimde bulunulmamıştır.

Bu nedenle mahkememizce davacının dava açıldıktan sonra çeki elden çıkardığı artık dava hakkını yitirdiği kabul edilmiş ve buna göre karar verilmiştir.

Zaten davacı lehine karar verilse dahi verilen kararın infazı mümkün olmayıp İİK çeke dayılı takiplerde borçludan tahsil edilecek paranın alacıklıya verilmesi ancak çekin borçluya iade ile mümkün olacağından ve davacı çeki icra müdürlüğüne veremeyeceğinden verilen kabul kararının infazı da mümkün olmayacaktır.Bu nedenlerle davanın reddine karar verilmiştir.