İstanbul Anadolu 7. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/271 K.2025/237

T.C. İstanbul Anadolu 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2025/271 Esas

KARAR NO: 2025/237

DAVA

Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))

DAVA TARİHİ: 24/03/2025

KARAR TARİHİ: 25/03/2025

Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin,----- çalışmakta olup bu bankadan aldığı çek karnesi mevcut olduğunu, ---------nolu çek boş çek yaprağı olarak müvekkilinin ajandası içerisinde bulunmakta iken kaybolduğu ve zayi olduğu müvekkilinin hamili olduğu çekin dava sonuna kadar ödenmemesi için ------müzekkere yazılmasına ve----- nolu ve çekin iptaline karar verilmesini, talep etmiştir.

DELİLLER VE GEREKÇE

Dava, zayi nedeniyle çek iptali davasıdır. İptal davasında, senedin zayi sırasında veya zayiinin öğrenildiği anda senette yer alan hakkın sahibi bulunmak (6102 Sayılı TTK'nun 651. maddesi) ve iptali istenen senedin yasaca öngörülen senet niteliğinde olması gerekir. Kıymetli evrak hukukunda, çek üzerinde hak sahibi olmaktan anlaşılan, çeke malik bulunmaktır. Yahut çek üzerinde TTK nun 651/2.

Maddesi uyarınca ancak çek üzerinde hak sahibi olan kişi senedin iptaline karar verilmesini isteyebilir. Somut olayda ise, iptal talep eden davacı çekler üzerinde hak sahibi olan kişi değil, çek hesabı karşılığı çek karnesi verilen kişidir. Diğer bir önemli husus ise iptali istenen çeklerin yasada öngörülen şekilde çek niteliğinde olması gerekir. Çekin şekil unsurların TTK 780. Madde de düzenlenmiştir. Düzenleme karşısında boş çek yaprağı senet niteliğinde değildir.

Bu haliyle emsal Yargıtay ve İstinaf kararları da dikkate alınarak------------- Keşidecinin, muhatap bankayı ödemeden men yetkisi bulunmamaktadır. Çek ibraz edildiği takdirde, hak talep eden hamile karşı İİK'nın 72. maddesi uyarınca olumsuz tespit davası açma imkanları mevcut bulunmaktadır.

Hukuki yararının bulunması HMK'nın 114/h maddesi uyarınca dava şartıdır.Yine TTK'nın 651/2. maddesi uyarınca iptal davasını açmakta hukuki menfaati olan kişi senede bağlı alacak hakkı olan hamildir. Somut olayda davacı , çeklerin hamili değil çeklerin bağlı olduğu hesabın sahibi olduğu gibi çekler henüz keşide dahi edilmemiş yani kambiyo vasfını haiz olmayan boş çek yaprakları olduğu açıklanmıştır.

Keşideci hesap sahibinin boş çekler için iptal talebinde hukuki yararı bulunmamaktadır.------- boş çek yaprakları tedavüle konulmuş sayılamayacağından, ele geçirenlerce imzalanıp doldurulması halinde çeke dayalı olarak hak iddia edene karşı menfi tespit davası açılabileceği, bu nedenle davacının boş çek yapraklarının zayi olduğun tespitini talep etmekte hukuki yararı bulunmadığı anlaşılmakla davanın dava şartı olan hukuki yarar yokluğundan reddine karar verilerek aşağıda ki şekilde hüküm kurulmuştur.