İstanbul Anadolu 8. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2016/1283 K.2018/230

T.C. İstanbul Anadolu 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2016/1283 Esas

KARAR NO : 2018/230

DAVA

Zayi Belgesi Verilmesi

KARAR TARİHİ : 13/03/2018

Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

İDDİA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketlerin .......... adresindeki boş ve kullanılmayan binayı depo olarak kullandıklarını,müvekkili şirketlere ait tüm resmi ve özel evrakların ticari defter ve belgelerin bahsi geçen adreste saklandıklarını, 18/11/2016 tarihinde deponun bulunduğu yerdeki komşulardan ................... tarafından müvekkili şirket yetkilisinin telefonla arandığını, binanın bulunduğu boş arsayı otopark olarak kullanıp kullanamayacakları sorulduğunu, bu arada da "geçen gün 80 plakalı bir araçla gelen kişilerce depodaki kağıtların alındığını,

kendilerine de şirket tarafından gönderildiklerinin söylendiği" ifade edildiğini, olayla ilgili bilgilerinin olup olmadığının sorulduğunu, müvekkili şirket yetkilisi .......... isimli kişiye konuyla ilgili bir bilgisinin olmadığı, konuyu araştıracaklarını söylediğini, müvekkili şirket çalışanlarınca söz konusu adrese gidildiğinde deponun camının kırık olduğu ve içerideki tüm evrakların çalınmış olduğunu görüldüğünü, olaydan sonra ....

Merkezi Amirliğine gidilerek şikayetçi olunduğunu, çalınan evrakları beyan ettiklerini, polisler tarafından olay yeri incelemesi yapıldığını, olay yeri inceleme raporu düzenlendiğini, söz konusu evrakların kağıt toplayan hurdacılar tarafından çalındığını, müvekkili şirketlere ait tüm ticari defterler, belge, fatura, dekont, makbuz, fiş, imzalı maaş bordroları, imzalı ücret pusulaları, .......

Beyannameleri ve Bildirgeler ile dilekçelerinde belirtitikleri tüm belgelerin zayi olduğuna ilişkin zayi belgesi verilmesini talep ve dava etmiştir.

İNCELEME ve GEREKÇE:

Dava; zayi belgesi verilmesi istemine; ilişkindir.

..........Cumhuriyet Savcılığı 2016/9292 Soruşturma dosyasının incelenmesinde; davacı Şirketler Finansman Sorumlusu ......n müşteki sıfatıyla 29.11.2016 tarihinde .......... Merkezi Amirliğine müracaatı neticesinde yapılan Tahkikat sonucunda ........ Cumhuriyet Başsavcılığının 13.12.2016 Tarih, 2016/9292 Nolu Soruşturma başlatıldığı, Şüphelilerin Faili Meçhul olduğu ve 23.01.2017 Tarihinde ......... 15 Yıl Zamanaşımı süresince Şüpheli veya Şüphelilerin Daimi Aramaya alınmasına karar verildiği tespit edilmiştir.

18/11/2016 tarihli Olay Yeri İnceleme Raporunun yapılan incelemesinde; 18/11/2016 tarihinde depodan hırsızlık olduğu ihbarı üzerine olay yerine gidildiği, deponun tek katlı metrup bir bina olduğu, bina giriş demir kapısında kanırtma izinin ve koruma camının olmadığı, inşaat malzemelerinin ve dosya klasörlerinin olduğu, bazı yerlerde klasör raflarının boş olduğu, pencerelerde cam korumalarının olmadığı, parmak izinin tespit edilemediğinin belirtildiği görülmüştür.

Mahkememizce deliller toplandıktan sonra mali müşavirden bilirkişi raporu alınmıştır.

Mali müşavir tarafından hazırlanan bilirkişi raporunda özetle.

Zayi belgesi talep edebilecek defterlerin noter tasdiklerinin yapılmış olması gerekmektiği, tasdiki zorunlu olup da, tasdik işlemleri notere yaptırılmamış defterler için zayi belgesi istenilemeyeceği şeklindeki Yasal Düzenlemeden hareketle, Yüce Mahkeme tarafından Dosyaya Celp edilen ve Davacı Şirketlere ait Ticari Defterlerin Noter Tasdiklerine ilişkin bilgilerin yer aldığı Noter Cevabi yazılarının ve Eklerinin tetkiki sonucunda rapor içeriğinde belirtilen defterlerin zayi olduğu, karar defterlerine ilişkin Noter tasdik bilgilerinin dosyadaki deliller çerçevesinde tespit edilemediği,

Banka Dekont ve Ekstreleri, Vergi Beyannameleri ve Tahakkukları, KDV, Muhtasar, Damga Vergisi, K. Geçici Vergi, Kurumlar Vergisi Ödeme Dekontları, SGK Başvuruları ve SGK Ödeme Dekontları, SGK Aylık Bildirgeler ve Tahakkukları, Aylık Prim Hizmet Bildirgeleri, Vergi Dairesi, Ticaret ve Sanayi Odası Başvurularının Banka, Vergi Dairesi ve SGK gibi Muhatap Kurumlardan Örneklerinin talep edilmek suretiyle tekrar arşivlenebileceği belirtilmiştir.

TTK m. 82/7'de düzenlenen "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler yangın su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebi ve kanuni saklama süresi içinde Ziyaa uğrarsa tacir ziyaı öğrendiği tarihten itibaren on beş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir." hükmü çerçevesinde davanın on beş günlük kesin süre içinde açıldığı anlaşıldı.

HMK m. 382/(1)-e-1'de ''ticari defterlerin zıyaı halinde belge verilmesi''nin çekişmesiz yargı işleri arasında sayıldığı; HMK m. 385/1'de ''çekişmesiz yargı işlerinde, niteliğine uygun düştüğü ölçüde, basit yargılama usulü uygulanır'' şeklindeki amir hükmünü içerir.

Hırsızlık olayının ne zaman gerçekleştiği bilinmemekle birlikte davacıların şikayetinin 18/11/2016 günü olduğu ve bu tarihte hırsızlığın meydana geldiğini öğrendiklerini beyanı üzerine hırsızlığın 18/11/2016 tarihinde öğrenildiğinin kabul edilmesi gerektiği, davanın 02/12/2016 tarihinde açıldığı, davanın 15 günlük hak düşürücü süre içimde açıldığı anlaşılmıştır.

213 sayılı VUK ile Tutulan defterlerle aynı kanunun üçüncü kısmında yazılı vesikaların saklanması zorunlu tutulmuştur (VUK.253) VUK'a göre tutulan defterler, işletmelerce tutulması zorunlu defterlerle diğer kanuni defterlerdir.

TTK' da ise; İşletmelerin tutmaya mecbur oldukları defterlerle ihtiyari olarak tutmuş oldukları defterleri saklamakla yükümlü olmuştur. İşletmelerin yine işlemleriyle ilgili aldığı mektup, yazı telgraf, fatura, senet ve belge ve kâğıtlarla, ödemelerini gösteren belgeleri ve yazdığı mektup, yazı ve telgrafların kopyalarını ve sözleşmeleri, taahhüt ve kefalet v.s. teminat senetleri ve mahkeme ilamları gibi belgeleri düzenli bir şekilde dosya halinde saklamaları zorunlu tutulmuştur. (TTK.64/2)

6102 sayılı TTK'nın 82. Maddesi uyarınca; Defter tutmak mecburiyetinde bulunan kimse ve işletmeye devam eden halefleri defterleri son kayıt tarihinden ve saklanması mecburi olan diğer hesap ve kâğıtları tarihlerinden itibaren on yıl saklamaya mecburdurlar.

213 sayılı VUK'un 253. Maddesi uyarınca; Defter ve belgelerin, ilgili bulundukları yılı takip eden takvim yılı başından itibaren beş yıl süre ile saklanması öngörülmüştür.

TTK. 82/7 hükmünden yararlanabilmek için bir yandan defterlerin korunması amacıyla gerekli dikkat ve özeni göstermesi, diğer yandan da ziya uğramanın onun iradesi dışında, elinde olmayan bir nedenle meydana gelmesi zorunludur.

Zayi belgesi talep edebilecek defterlerin noter tasdiklerinin yapılmış olması gerekmektedir, tasdiki zorunlu olup da, tasdik işlemleri notere yaptırılmamış defterler için zayi belgesi istenilemez.

İncelenen tüm dosya kapsamına göre; davacı vekilinin dava dilekçesinde ayrıntısını bildirdiği belgelerin hırsızlık sonucu bilirkişi raporunda ve kısa kararda ayrıntısı belirtilen defterlerin zayii olduğu anlaşıldığından ZAYİİ olduğuna ilişkin davacıya zayii belgesi verilmesine, davacı şirketlerin zayi belgesi talep ettiği resmi belgelerin içerisinde noter tasdiği yaptırılması zorunlu ticari defterlerden Karar Defterlerinin de bulunduğu, ancak Karar Defterlerine ilişkin Noter Tasdik Bilgisinin ise dosyada ki mübrez deliller çerçevesinde tespit edilemediği,

zayi belgesi talebine konu edilen diğer belgelerin ise Noter Tasdik Zorunluluğuna tabi olmadıkları, ancak bu belgelerden. Banka Dekont ve Ekstreleri, Vergi Beyannameleri ve Tahakkukları, KDV, Muhtasar, Damga Vergisi, K. Geçici Vergi, Kurumlar Vergisi Ödeme Dekontları, SGK Başvuruları ve .......Ödeme Dekontları, .........

Aylık Bildirgeler ve Tahakkukları, Aylık Prim Hizmet Bildirgeleri, Vergi Dairesi, Ticaret ve Sanayi Odası Başvurularının Banka, Vergi Dairesi ve ...... gibi Muhatap Kurumlardan Örneklerinin talep edilmek suretiyle tekrar arşivlenebileceği, nitekim ......Müdürlüklerinden dosyaya celp edilen cevabi yazılarda davacı şirketlere ait ...... Aylık Bildirge ve Tahakkuk Bilgileri, ..........

Ödeme Detayları, Aylık Hizmet Prim Bildirgelerinin özet liste halinde dosyaya sunuldukları, dolayısıyla bunların kurumlarda arşivlenmesi nedeniyle zayi olmadıkları, istenildiği zaman kurumlardan celp edilebileceği anlaşıldığından bu belgelere ve karar defterlerine ilişkin zayi belgesi verilmesi talebinin reddine ilişkin alınan bilirkişi raporu doğrultusunda aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.

DEFTERİN TASDİK

YILI NEV' i MAKAMI TARİHİ YEVMİYE NO

2005 YEVMİYE .........NOTER 25.12.2014 ...

2005 D.KEBİR Tasdik Zorunlu Değil

2005 ENVANTER ...........NOTER 25.12.2014 ...

2006 YEVMİYE ..........NOTER 12.12.2005 ....

2006 D.KEBİR Tasdik Zorunlu Değil

2006 ENVANTER ...........NOTER 12.12.2005 ...

2007 YEVMİYE ........ ...NOTER 11.12.2006 ....

2007 D.KEBİR Tasdik Zorunlu Değil

2007 ENVANTER .........NOTER 11.12.2006 ...

2008 YEVMİYE ..........NOTER 19.12.2007 .....

2008 D.KEBİR Tasdik Zorunlu Değil

2008 ENVANTER ......NOTER 19.12.2007 ...

2009 YEVMİYE ..........NOTER 23.12.2008 ....

2009 D.KEBİR Tasdik Zorunlu Değil

2009 ENVANTER ........NOTER 23.12.2008 ....

2010 YEVMİYE ........NOTER 25.12.2009 ....

2010 D.KEBİR Tasdik Zorunlu Değil

2010 ENVANTER ......NOTER 25.12.2009 ...

2010 DAMGA VERGİSİ B.....NOTER 25.12.2009 ...

2011 YEVMİYE ......NOTER 22.12.2010 ....

2011 D.KEBİR Tasdik Zorunlu Değil

2011 ENVANTER ....NOTER 22.12.2010 .....

2011 DAMGA VERGİSİ .... NOTER 22.12.2010 ....

2012 YEVMİYE ......NOTER 28.12.2011 ...

2012 D.KEBİR Tasdik Zorunlu Değil

2012 ENVANTER .....NOTER 28.12.2011 .......

2012 DAMGA VERGİSİ ......NOTER 28.12.2011

2013 YEVMİYE ......NOTER 27.12.2012 .......

2013 D.KEBİR .....NOTER 27.12.2012 ....

2013 ENVANTER .....NOTER 27.12.2012 ......

2013 DAMGA VERGİSİ .......NOTER 27.12.2012 ...

2013 PAY DEFTERİ.......NOTER 27.12.2012 ....

2014 YEVMİYE ....NOTER 27.12.2013 ...... 2014 D.KEBİR ......NOTER 27.12.2013 .... 2014 ENVANTER .......NOTER 27.12.2013 ... 2014 DAMGA VERGİSİ ...NOTER 27.12.2013 ..... 2015 YEVMİYE .......NOTER 26.12.2014 ..... 2015 D.KEBİR ......NOTER 26.12.2014 ..... 2015 ENVANTER ..... NOTER 26.12.2014 ... 2015 DAMGA VERGİSİ İ.....26.12.2014 ......sayılı ticari defterlerinin zayii olduğuna ilişkin davacıya ZAYİİ BELGESİ VERİLMESİNE, Fazlaya ilişkin talebin reddine,

2-.....................'ne ait

DEFTERİN AÇILIŞ ....

YIL1 NEV" 1 TASDİK MAKAMI TASDİK T. TASDİK N.

2005 YEVMİYE .....NOTER 25.12.2014 ....

2005 D.KEBİR Tasdik Zorunlu Değil

2005 ENVANTER ....NOTER 25.12.2014 .....

2006 YEVMİYE ...NOTER 12.12.2005 .....

2006 D.KEBİR Tasdik Zorunlu Değil

2006 ENVANTER .......NOTER 12.12.2005 .....

2007 YEVMİYE .....NOTER 11.12.2006 .....

2007 D.KEBİR Tasdik Zorunlu Değil

2007 ENVANTER ......NOTER 11.12.2006 ....

2008 YEVMİYE .......NOTER 19.12.2007 ....

2008 D.KEBİR Tasdik Zorunlu Değil

2008 ENVANTER .....NOTER 19.12.2007 ....

2009 YEVMİYE ....NOTER 23.12.2008 ....

2009 D.KEBİR Tasdik Zorunlu Değil

2009 ENVANTER .....NOTER 23.12.2008 ...

2010 YEVMİYE .....NOTER 25.12.2009 ....

2010 D.KEBİR Tasdik Zorunlu Değil

2010 ENVANTER .....NOTER 25.12.2009 ....

2011 YEVMİYE ....NOTER 22.12.2010 ...

2011 D.KEBİR Tasdik Zorunlu Değil

2011 ENVANTER .....NOTER 22.12.2010 ....

2012 YEVMİYE .....NOTER 28.12.2011 ....

2012 D.KEBİR Tasdik Zorunlu Değil

2012 ENVANTER ......NOTER 28.12.2011 ....

2013 YEVMİYE .......NOTER 27.12.2012 ...

2013 D.KEBİR ...... NOTER 27.12.2012 ...

2013 ENVANTER ......NOTER 27.12.2012 ....

2013 PAY DEFTERİ .......NOTER 27.12.2012 ...

2014 YEVMİYE .......NOTER 27.12.2013 ...

2014 D.KEBİR ......NOTER 27.12.2013 ....

2014 ENVANTER .......NOTER 27.12.2013 ...

2015 YEVMİYE .......NOTER 26.12.2014 ....

2015 D.KEBİR ....... NOTER 26.12.2014 ...

2015 ENVANTER ......NOTER 26.12.2014 ... sayılı ticari defterlerinin zayii olduğuna ilişkin davacıya ZAYİİ BELGESİ VERİLMESİNE, Fazlaya ilişkin talebin reddine,

3-................ ŞTİ.'ye ait, ...

DEFTERİN AÇILIŞ

YILI NEV'I TASDİK MAKAMI TASDİK T. TASDİK N.

2010 YEVMİYE .......NOTER 06.01.2010 .......

2010 D.KEBİR Tasdik Zorunlu Değil

2010 ENVANTER .......NOTER 06.01.2010 ........

2011 YEVMİYE .........NOTER 22.12.2010 .......

2011 D.KEBİR Tasdik Zorunlu Değil

2011 ENVANTER .........NOTER 22.12.2010 .....

2012 YEVMİYE .........NOTER 28.12.2011 ......

2012 D.KEBİR Tasdik Zorunlu Değil

2012 ENVANTER .........NOTER 28.12.2011 ......

2013 YEVMİYE .........NOTER 27.12.2012 .....

2013 D.KEBİR .........NOTER 27.12.2012 ......

2013 ENVANTER .........NOTER 27.12.2012 .......

2013 PAY DEFTERİ B.......NOTER 27.12.2012 .........

2014 YEVMİYE ..........NOTER 27.12.2013 ......

2014 D.KEBİR .........NOTER 27.12.2013 ......

2014 ENVANTER ........NOTER 27.12.2013 ........

2015 YEVMİYE .......... NOTER 26.12.2014 ......

2015 D.KEBİR ........NOTER 26.12.2014 .....

2015 ENVANTER .......... NOTER 26.12.2014 ....... sayılı ticari defterlerinin zayii olduğuna ilişkin davacıya ZAYİİ BELGESİ VERİLMESİNE, Fazlaya ilişkin talebin reddine,

4-................'ye ait

DEFTERİN AÇILIŞ ..

YILI NEV'İ TASDİK MAKAMI TASDİK T. TASDİK N.

2011 YEVMİYE ..........NOTER 22.12.2010 .......

2011 D.KEBİR Tasdik Zorunlu Değil

2011 ENVANTER .........NOTER 22.12.2010 ......

2012 YEVMİYE .........NOTER 28.12.2011 ......

2012 D.KEBİR Tasdik Zorunlu Değil

2012 ENVANTER ..........NOTER 28.12.2011 ........

2013 YEVMİYE .........NOTER 27.12.2012 ....

2013 D.KEBİR .........NOTER 27.12.2012 .........

2013 ENVANTER ............NOTER 27.12.2012 ........

2013 PAY DEFTERİ B..........NOTER 27.12.2012 .......

2014 YEVMİYE .........NOTER 27.12.2013 ........

2014 D.KEBİR ..........NOTER 27.12.2013 .........

2014 ENVANTER ...........NOTER 27.12.2013 .........

2015 YEVMİYE ..........NOTER 26.12.2014 .........

2015 D.KEBİR ........NOTER 26.12.2014 .........

2015 ENVANTER ............ NOTER 26.12.2014 ...... sayılı ticari defterlerinin zayii olduğuna ilişkin davacıya ZAYİİ BELGESİ VERİLMESİNE, Fazlaya ilişkin talebin reddine,

2-Karar harcı 35,90 TL'den davacı tarafça peşin olarak yatırılan 29,20 TL harcın mahsubu ile bakiye 6,70 TL harcın davacılar taraftan tahsili ile hazine adına irad kaydına,

3-Davacılar tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,

4-Davacılar tarafından dosyaya yatırılan ve sarf edilmeyen gider avansının karar kesinleştiğinde davacı tarafa iadesine,

Dair davacılar vekilinin yüzüne karşı tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.