İstanbul Anadolu 8. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2018/1004 K.2022/343

T.C. İstanbul Anadolu 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2018/1004 Esas

KARAR NO: 2022/343

DAVA

İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı)

DAVA TARİHİ: 27/08/2018

KARAR TARİHİ: 21/04/2022

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

İDDİA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: Davacı sigorta şirketi tarafından nakliyat emtia sigortası teminatından ödenen hasar bedelinin zarar sorumlusu olduğu öne sürülen davalı taşıyıcıdan rücuen tahsilini teminen başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemi ile ikame edilen, bu yönüyle de halefiyet ilkesine dayanan işbu davada sayın davacı vekili ---- harçlandırdığı dava dilekçesinde ----alındığı,---- ---ile sarılarak sandık içerisine konulmuş ve etrafının plastik şerit ile ambalajlanmış olduğu, emtianın --- ---kadar olan karayolu nakliyesi için nakliyeci --- anlaşıldığı, ---- nakliye işini alt nakliyeci ---- taşere edildiği,

----- sevk ve idaresindeki -----plakalı araca parsiyel yük olarak yüklendiği, -------- getirildiği, ---- açılarak yapılan ----kabında hasar olduğu tespit edilmiş olup, söz konusu emtia ---- ---- indirilerek antrepo sorumluları ve araç şoförü tarafından tutanak tutularak hasarın sigorta ----bildirildiği,

olayın müvekkiline bildirilmesi üzerine görevlendirilen bağımsız eksperin mahallinde yaptığı hasar tespit çalışması sonucuna göre belirlediği --- tutarındaki hasar bedeli, müvekkilinin ----- göre sigortalısının haklarına halef olduğunu, dava konusu emtiayı teslim aldığı andan teslim edinceye kadar zıya ve hasarının tamamından sorumlu olan davalıdan rücuen tahsili için icra takibi başlatıldığını, ancak davalı tarafın aleyhine yürütü'len takibi haksız yere yaptığı itirazla durdurduğu için işbu davanın açılması zarureti doğduğunu gerekçe göstermek ve müvekkilinin fazlaya ilişkin tüm haklarını da saklı tutmak suretiyle) Yüce Mahkemeden özetle;

davanın kabulüne, davanın dayandığı icra takibine vaki itirazların kaldırılmasına ve kaldığı yerden devamına (yargılama giderleri ile ücreti vekâletin davalı üzerinde bırakılmasına) karar verilmesini ve davalı borçlu aleyhine ---- az olmamak üzere icra inkâr tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.

SAVUNMA

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle: somut olayda müvekkilinden, ------ işine konu ürünlerin, ----- sontaj değeri dikkate alınmadan hasarlı ve hasarlı olma ihtimali olan kısmının bedeli ile birlikte --- ilave bedel ve navlun ücretinin ----- olarak rücuen talep edildiğini, ancak ambalaj, yükleme ve istifleme işlemlerinin gereği gibi yapılmamasından kaynaklandığı iddia edilen hasar nakliyat sigortasi teminatına dâhil olmadığından ve davacının düzenlediği poliçenin şartları ile çelişen hasar için ödediği tazminat da hatır ödemesi niteliğinde olduğundan tazmin edilen bedelin rücu konusu yapılamayacağım,

kaldı ki somut olay konusu yük parsiyel olarak taşınmış olsa da dava dışı göndericinin düzenlediği taşıma talimatında yükün üst üste istiflenerek taşınmasında her hangi bir engel olmadığının bildirildiğini, bu durumda dava konusu taşıma işinin tabi olduğu -----yer alan düzenlemelere göre müvekkiline derdest davada tartışılan hasar için tazminat bağlamında mesuliyet yüklenemeyeceğini. malın zarar görmüş olabileceği ihtimaline binen sovtaj tenzil edilmeden yapılan ödemeden keza ----- fazla ödenen miktardan ise müvekkilinin zaten sorumlu olmadığını, müvekkilinin somut olaydaki mesuliyetinin, mesuliyet sınırının,

talep edilebilecek faizin de davacının talebine ve/veya tazmin ettiği miktara göre değil, ancak müvekkilinin üstlendiği taşıma işinin tabi olduğu ------- yer alan hükümlere göre belirlenebileceğini, bu nedenle işbu davanın müvekkilinin üzerine düşebilecek mesuliyete sigorta güvencesi sağlayan sigorta şirketine de ihbar edilmesi gerektiğini beyan etmek suretiyle) ---- özetle; müvekkili aleyhine ikame edilmiş olan davanın aktif husumet yokluğu nedeniyle husumetten Ve nihai olarak da esastan reddine; yargılama masrafları ile ücreti vekâletin de davaci tarafın üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmektedir.

İNCELEME ve GEREKÇE:

Dava, sigortalı emtiada taşıma sırasında oluşan hasara ilişkin sigortalıya yapılan ödemenin rücuen tahsili talebiyle davalı aleyhine başlatılan takibe yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir.

-----sayılı takip dosyasının celb olunarak yapılan incelemesinde; Davalı tarafından dosyamız davacısı aleyhine ---- nolu nakliyat hasar dosyası rücu alacağı" sebebine dayanılarak --------- asıl alacağın tahsili için takip başlatıldığı, takip dosyasında ödeme emrinin tebliği ile davalının süresinde takibe itiraz ederek borcunun bulunmadığını bildirdiği, itiraz dilekçesinin davacı tarafa tebliğ edilmediği, mahkememizde açılan davanın süresinde olduğu tespit edilmiştir.

Dosyadaki tüm iddia ve itirazları değerlendirileceği şekilde rapor hazırlanmak üzere dosyanın taşıma alanında uzman bilirkişi, metalurji ve malzeme yüksek mühendisi bilirkişisine ve sigorta bilirkişisi olmak üzere ---kişilik bilirkişi heyetine tevdi ile hazırlanan ------- tarihli raporda özetle;Davacı ödemesinin dosya kapsamında mevcut ödeme dekontu ile teyit edildiği; sigortalının beyanına ve temlik taahhüdüne istinaden davacının aktif husumet ehliyetine haiz olduğu, ödemesi miktarı ile sınırlı olmak üzere; hasar dosyasi ile sigorta ekspertiz raporuna göre, sigortalısına------- ve devamı gereği halef olduğu ve işbu rücuen tazmin talepli davayı ikame etmek bakımmdan

aktif husumete ehil olduğu, meydana gelen hasarın; ambalajlamasında sorun olmamakla birlikte, taşıma süreci-aktarma-yükleme-istifleme aşamaları ve yükün niteliğine uygun taşımamaktan kaynaklandığı, bu durumda hasarın zayi mertebesinde gözetilerek davalının -------- gereği müterafik kusurlu olduğunun değerlendirildiği, emtiada meydana gelen çok önemli gözükmeyen hasar olgularının zayi sebebi olması hususu gözetilerek; davalı yana azami %50 kusur ile müterafik kusur izale

edilebileceği, meydana gelen zararın dosyada mevcut, sevk evrakı, gümrük evrakı, fotoğraflar ve sair deliller ile sigor'ta ekspertiz raporu gözetilerek; davalının sorumlu tutulabileceği miktarın -------- olabileceği, |hesaplanan tazminat miktari bakımından sınırli sorumluluk ilkelerinin uygulanmasına yer olmadığı, eşyanın niteliği gereği hesaplanan sovtaj kıymetinin kadri marufunda olduğu, hükmedilecek tazminata, takip tarihinden itibaren yıllık ------ uygulamasının yerinde olacağı, işlemiş faiz talebinin somut olaya uymadığı belirtilmiştir.

Tarafların itirazlarının değerlendirileceği şekilde bilirkişi heyetinden ek rapor alınmasına karar verilmiş olup dosyanın tevdi ile hazırlanan --- tarihli ek raporda özetle; Davacı itirazları bakımından kök rapor kanaatlerinin yerinde olduğu, davalı vekilinin itirazları bakımından davacının ödemesi içinde yer alan %10 bedel artış farkı ödemesinin zarara eklenmesinin yerinde olmadığı, bu nedenle davacı ödemesi içinde --- tazminatın rücu ve talep edilemeyeceği, meydana gelen zararın ---- hesaplandığı, kusur oranında takdir mahkemeye ait olmak üzere %50 müterafik kusur varsayımından davalının----- tazminattan sorumlu tutulabileceği belirtilmiştir.

Dosyaya sunulacak fotoğrafların ve tercüme edilmiş evrakların incelenerek taraf vekillerinin 1. Ek rapora karşı beyan ve itirazlarının da değerlendirilerek 2. Ek rapor hazırlanmak üzere dosyanın bilirkişi heyetine tevdi ile hazırlanan ----- tarihli raporda özetle.

Mahkemenin 2.Ek rapor görevlendirmesinde hususiyetle, sunulan fotoğraf ve ek evrakın ayrıca incelenmesi ve değerlendirilmesinin talep edildiği, bu çerçevede; ---- senedi ve sevk evrakı arasında bulunan çeki listesi incelendiğinde; yükün ----- miktarında kısmi araç yükü parsiyel yük taşıması olduğu; yükleme - istifleme ve sabitleme gibi edimlerin taşıyıcı davalının sorumluluk alanında olduğunun tespit edildiği, ------ olduğu, ---- nitelikli emtia olduğunun da faturası ile teyit edildiği, fotoğraflar incelendiğinde, belirtilen yükün niteliğinin gerektirdiği taşıma için talimatlar tam olarak teyit edilemediği,

ambalaj şekli ve emtianın nozul olduğu bilgisinin öğrenildiği ancak buradan çok hassas olduğu, en küçük sarsıntı ve bunun yol açtığı ince kılcal çatlaklar, ince hasarların tam zayi sebebi olabileceğinin anlaşılamadığı, yükün niteliği gereği, çok özel karakteri, basit hasarda bile tam zayi sebebi olduğu, bu nedenle meydana gelen hasarda taşıyıcının kusuru yanında yükün özel niteliğinin de zararın tam zarar olarak ortaya çıkmasında eşit etkili olduğu yönündeki 1.ek rapor kanaatlerinin devam ettiği, esasen karayolu ile parsiyel yük taşındiği, aktarma, yükleme, boşaltma ve elleçlemelerin kaçınılmaz olduğu,

yükün niteliğinin çok hassas olduğu hususunda taşıyıcı bilgi sahibi olmadığında sırf ambalaja veya dıştan gelecek hasarlara ambalaj ölçeğinde maruz kalmasının kaçınılmaz olduğu, bu bilinçle hareket edildiğinde yükün niteliği gereği tam zayi zararı ortaya çıkabileceği, bu nedenle, taşıyıcının özensizliği ölçüsünde, yükün niteliğinin de zararda esaslı etkide olduğu değerlendirme ve kanaatlerinin sürdüğünü, diğer bir anlatımla; sunulan fotoğraflarda, davacı vekilinin ileri sürdüğü içerikte bir uyarı, ikaz, emir ve talimat ile yüke özen ölçüsü bilgisinin heyetçe teyit edilmediği,

meydana gelen hasarın ---- kabın tam zayi sayılmasında yükün niteliğinin de en az taşıyıcının özensizliği kadar etkili olduğunun değerlendirildiği, buna göre meydana gelen zarardan davalının parsiyel-kısmi araç yükü taşımada özensizlik ve tedbirsizlikleri şeklinde oluşan kusuru gözetilerek sorumlu tutulabileceği, gelinen aşamada ----- kanaatlerinin devam ettiği belirtilmiştir.

Mahkememizce yapılan yargılama, toplanan deliller ve alınan bilirkişi raporları, tüm dosya kapsamına göre;Dava, sigortalısına ödenen hasar tazminatının rücuen tahsili talebiyle başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.

----- olarak ifade edilen taşıyıcının sorumluluk sigortası, taşıyıcının ---- kapsamındaki sorumluluğuna ilişkin risklerinin sigortacıya transfer edildiği sigorta türü Bu sigorta türü ile ---- uygulama alanı bulduğu bir taşıma sözleşmesinin tarafı olan taşıyıcının sorumluluğu teminat altına alınmaktadır.

Sigortacının teminat yükümlülüğü, korkulan olayın sigortalı malın üzerinde gerçekleşmesi neticesinde ortaya çıkan zararı tazmin etmesidir. ------yapısı itibarıyla bir tazminat sigortası olup, konusu bir mal değil, sorumluluktur. ----- sigortacısının sözleşmeden doğan edimi, belirli bir meblağ ödemek değil, taşıyıcının ----- kapsamında değerlendirilen sorumluluğunun ortaya çıkardığı zararı tazmin etmektir. --- himaye edilen ----- olduğu için ilk olarak ---kapsamında taşıyıcının sorumluluğunu doğuran hallerin tespiti gereklidir.

Öncelikle ----- daha sonra -----sigorta sözleşmesi kapsamındaki bir taşıma dolayısıyla taşıyıcının --- kapsamında sorumluluğu doğmuş ve bu sorumluluk hali -----sigorta sözleşmesinde de riziko olarak belirlenmiş ise sigortacının sigorta himaye borcu doğacaktır. Taraflar ------ sözleşmesinde hangi sorumluluk hallerini, hangi süre ve süreç içerisinde teminat kapsamına aldıklarını kararlaştırabilirler. Ancak sigorta sözleşmesinin kapsamı ve mahiyeti ile ilgili belirlenen hususların gerek sorumluluk sigortasının gerekse ---emredici hükümlerine aykırı olmaması gerekir.

---- teminatından ödenen hasar tazminatının, zarar sorumlusu olduğu öne sürülen taşıyıcıdan rücuen tahsilini teminen başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemi ile ikame edildiğinden dava 'halefiyet ilkesine' dayanmaktadır.

Hükme ve denetime elverişli olan bilirkişi heyetince dosyaya sunulan raporlar hükme esas alınmış olup, meydana gelen zararın -----olarak bilirkişilerce yapılan hesabın ve meydana gelen hasarın yükün niteliğine uygun taşımanın yapılmaması yanında yükün niteliğinin de hasarın gerçekleşmesinde etkili olması sebebiyle tarafların %50 oranında kusurlu oldukları ve davalının ---- tazminattan sorumlu olduğu mahkememizce kabul edilerek davanın kısmen kabulüne, davalının ----- sayılı dosyasına yapmış olduğu itirazın kısmen iptali ile takibin--- asıl alacak yönünden devamına,

hükmedilen --- asıl alacağa takip tarihinden itibaren CMR 27. Maddesi uyarınca yıllık ----- oranında faiz uygulanmasına, davacı tarafın icra inkar tazminatı talebinin alacak yargılamayı gerektirdiğinden reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜ M

Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

Davanın KISMEN KABULÜNE,

1-Davalının ----- sayılı dosyasına yapmış olduğu itirazın kısmen iptali ile takibin ---- asıl alacak yönünden devamına,

2-Hükmedilen ------ asıl alacağa takip tarihinden itibaren CMR 27. Maddesi uyarınca yıllık %5 oranında faiz uygulanmasına,

3-Davacı tarafın icra inkar tazminatı talebinin alacak yargılamayı gerektirdiğinden reddine,

4-Karar harcı 1.270,74TL'den davacı tarafça peşin olarak yatırılan 496,43 TL harcın mahsubu ile bakiye 774,31 TL harcın davalı taraftan tahsili ile hazine adına irad kaydına,

5-Davacı tarafından dava açılırken peşin olarak yatırılan 35,90TL başvuru, 496,43 TL peşin nispi harç olmak üzere toplam 532,33TL'nin davalı taraftan tahsili ile davacı tarafa ödenmesine,

6-Davacı tarafından yapılan 124,50TL tebligat ve müzekkere gideri, 2.800,00TL bilirkişi masrafı olmak üzere toplam 2.924,50TL yargılama giderinin kabul ve ret oranları gözetilerek 1.871,53 TL'sinin davalı taraftan tahsili ile davacı tarafa ödenmesine, bakiye giderin davacı üzerinde bırakılmasına,

7-Davalı tarafından200,00TLbilirkişi ücreti olmak üzereyapılan yargılama giderinin kabul ve ret oranları gözetilerek 72,00TL'nin davacı taraftan tahsili ile davalı tarafa ödenmesine,

8-Davacı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde geçerli A.A.Ü.T'deki esaslara göre belirlenen 5.100,00TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

9-Davalı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde geçerli A.A.Ü.T'deki esaslara göre belirlenen ve reddedilen miktarı geçmemek üzere 5.100,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,

10-Dosyaya yatırılan ve sarf edilmeyen gider avansının karar kesinleştiğinde yatıran tarafa iadesine,

HMK 345. Maddesi hükmü uyarınca gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde istinaf yolu açık olmak üzere taraf vekillerinin yüzüne karşı verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 21/04/2022