İstanbul Anadolu 8. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2018/455 K.2022/897

T.C. İstanbul Anadolu 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2018/455 Esas

KARAR NO: 2022/897

DAVA

İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı)

DAVA TARİHİ: 21/01/2018

KARAR TARİHİ: 08/12/2022

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: müvekkili firma tarafından teminat altına alınan ---- tarihinde ----- nakliyesi sırasında hasarlandığını, oluşan hasar nedeniyle ----- hasar bedelinin sigortalıya ödendiğini, hasarın meydana gelmesinde emtiaların nakliyesini yapan davalı şirket kusurlu olduğundan, zararın tahsili için davalı şirket aleyhine takip başlatıldığını, takibin davalının itirazı ile durduğunu, itiraz haksız olduğundan iptali ile takibin devamını ve alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle: dava konusu zarara ilişkin emtia,---- prensibi ile bildirilen adrese müvekkili gözetimindeki diğer davalı alt taşıyıcı ------ tarafından nakledilmek suretiyle teslim edilmiş olduğunu, huzurdaki uyuşmazlıkta uygulama alanı bulunan ----- doğrultusunda, yüklemesi ------ uyarınca alıcı tarafından gerçekleştirilen, hatalı paketlenen ve/veya istiflenen emtiaya ilişkin zararın müvekkili şirketin sorumluluğunda bulunmadığı izahtan vareste olduğunu, müvekkili şirketin meydana gelen hasardan ötürü sorumluluğunun bulunmadığını, CMR madde 27 uyarınca faizin yıllık en fazla %5 olarak talep edilebilir olduğunu,

davanın alt taşıyıcı ------ firmasına ihbarını, haksız davanın usul ve esas yönünden reddini, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini arz ve talep etmiştir.

İhbar olunan ----- vekili beyan dilekçesinde özetle; taşımacılık faaliyeti nedeniyle zarar gördüğü iddia edilen ürünlerin sahibi veya halefi için zararın tazmini adına başvuru süresi verildiğini, CMR Konvansiyonu 32/1 maddesine göre davacının davasının reddine karar verilmesi gerektiğini talep ettiklerini, davalı pozisyonunda yer alan şirketin, nakliye esnasında oluşan bir hasardan değil, malın alıcı tarafından yüklenmesi ve bu yüklemenin hatalı olması nedeniyle oluşan bir hasarı iddia etmekte olduğunu, bu iddiaya katıldıklarını, açıklanan nedenlerle, davaya müdahale taleplerinin kabulünü, davacının davasının reddi ile yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı şirket üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

İNCELEME ve GEREKÇE:

Dava, davacının sigorta rücu alacağı için başlattığı takibe itirazın iptali davasıdır.

Dilekçeler aşaması tamamlanmakla, mahkememizin ön inceleme duruşmasında dava şartları ve ilk itirazlar incelenmiş, tarafların sulh olma imkanının bulunmadığının tespiti ile uyuşmazlık noktaları belirlenerek tahkikat aşamasına geçilip, deliller toplanmıştır.

------ sayılı takip dosyası getirtilmiş, incelenmesinde; davacı tarafça davalı aleyhine ---- sigorta rücu alacağı ve------ alacağın tahsili için takip başlatıldığı, takip dosyasında ödeme emrinin tebliği ile davalının süresinde takibe itiraz ederek borcunun bulunmadığını bildirdiği, itiraz dilekçesinin davacı tarafa tebliğ edilmediği, mahkememizde açılan davanın süresinde olduğu tespit edilmiştir.

Taraflar tacir olup ticari defterlere dayanıldığından ticari defterler üzerinde inceleme yaptırılmak üzere rapor alınmıştır. Mali müşavir ------- alınan kök raporun tarafların ticari defter ve kayıtlarının incelenmek suretiyle dosya kapsamına alındığı görülmüştür.

Davalı tarafın itirazları ve mahkememizce resen oluşan kanaate göre dosyada ileri sürülen iddia ve savunmalar, toplanan deliller bir arada değerlendirilerek olayın meydana geliş şekli itibariyle davalıların zarardan sorumlu olup olmadıkları, sorumlulukları var ise her birinin sorumluluk oranı, davacının yaptığı ödemeleri davalılardan talep edip edemeyeceği, mümkün ise rücu edebileceği miktarın belirlenmesi bakımından dosyanın mahkememizce resen seçilen uluslararası taşımacılık, gümrük ve nakliye konusunda uzman bilirkişiye tevdine karar verilmiş,

bilirkişi ------ alınan kök raporda özetle: işbu davanın kabul edilmesi ve talebin haklılığına hükmedilmesi halinde; “davacının sigortalısına ödediği hasar bedelinin tamamını olmasa bile-----karşılığı karar tarihinde ----- belirlenmek üzere en fazla------davalı taraftan rücuen talep edebileceğini bildirmiştir.

Dosyanın tarafların iddia ve savunmaları değerlendirilmek ve dosyada alınan kök ve ek rapora karşı yapılan itirazlarda değerlendirilmek suretiyle rapor tanzimi için dosyanın CMR Taşıma Uzmanı bilirkişiye gönderilmesine karar verilmiş, bilirkişi ------- alınan kök raporda özetle: davaya konu sevkiyat evraklarına yükleme sırasında, üründe yüklemeden kaynaklı oluşabilecek uygunsuzlukla ilgili bir not düşülmediğinden ürünlerin taşıyıcıya tam ve sağlam teslim edildiği

anlaşılmakta olup CMR Konvansiyonunun ilgili maddeleri gereği teslimat sırasında fark edilen hasardan davalı taşıyıcının CMR m.17/1 gereği sorumluluğu olduğu, dava dışı sigortalı firmanın hasar oluşumunda bir kusuru olmadığı, oluşan hasardan dolayı davalı asıl taşıyıcının %100 kusurlu olduğu, dava konusu yurtdışı karayolu taşıma işinde hasar ihbarının ve açılan davanın CMR Konvansiyonuna göre süresi içinde ve usulüne uygun yapıldığı, davacının davalının kusuru dışında sigortalısının kusuruna dayanan kısımlar bakımından da tam tazminat ödediği, buna karşın ancak davalının sorumlu tutulabileceği miktar bakımından rücu imkanının olabileceği, taşıyıcının sınırlı sorumluluğu ------------olduğu görüş ve kanaatlerini bildirdiği anlaşılmıştır.

Mahkememizce yapılan yargılama, toplanan deliller ve alınan bilirkişi raporları, tüm dosya kapsamına göre;Dava, sigortalısına ödenen hasar tazminatının rücuen tahsili talebiyle başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.

CMR sigortası olarak ifade edilen taşıyıcının sorumluluk sigortası, taşıyıcının CMR kapsamındaki sorumluluğuna ilişkin risklerinin sigortacıya transfer edildiği sigorta türüdür. Bu sigorta türü ile CMR Konvansiyonunun uygulama alanı bulduğu bir taşıma sözleşmesinin tarafı olan taşıyıcının sorumluluğu teminat altına alınmaktadır. Sigortacının teminat yükümlülüğü, korkulan olayın sigortalı malın üzerinde gerçekleşmesi neticesinde ortaya çıkan zararı tazmin etmesidir.

CMR sigortası yapısı itibarıyla bir tazminat sigortası olup, konusu bir mal değil, sorumluluktur. CMR sigortacısının sözleşmeden doğan edimi, belirli bir meblağ ödemek değil, taşıyıcının CMR kapsamında değerlendirilen sorumluluğunun ortaya çıkardığı zararı tazmin etmektir. CMR sigortasında himaye edilen "taşıyıcının sorumluluğu" olduğu için ilk olarak CMR kapsamında taşıyıcının sorumluluğunu doğuran hallerin tespiti gereklidir.

Öncelikle CMR, daha sonra CMR sigorta sözleşmesi kapsamındaki bir taşıma dolayısıyla taşıyıcının CMR kapsamında sorumluluğu doğmuş ve bu sorumluluk hali CMR sigorta sözleşmesinde de riziko olarak belirlenmiş ise sigortacının sigorta himaye borcu doğacaktır. Taraflar CMR sigortası sözleşmesinde hangi sorumluluk hallerini, hangi süre ve süreç içerisinde teminat kapsamına aldıklarını kararlaştırabilirler. Ancak sigorta sözleşmesinin kapsamı ve mahiyeti ile ilgili belirlenen hususların gerek sorumluluk sigortasının gerekse CMR'nin emredici hükümlerine aykırı olmaması gerekir.

Nakliyat poliçesi teminatından ödenen hasar tazminatının, zarar sorumlusu olduğu öne sürülen taşıyıcıdan rücuen tahsilini teminen başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemi ile ikame edildiğinden dava 'halefiyet ilkesine' dayanmaktadır.

Hükme ve denetime elverişli olan bilirkişi heyetince dosyaya sunulan raporlar hükme esas alınmış olup, meydana gelen zararın CMR m.23 hükmüne göre ----- olarak bilirkişilerce yapılan hesabın ve meydana gelen hasarın yükün niteliğine uygun taşımanın yapılmaması yanında yükün niteliğinin de hasarın gerçekleşmesinde etkili olması sebebiyle davalının %100 oranında kusurlu olduğu ve davalının ---- tazminattan sorumlu olduğu mahkememizce kabul edilerek davanın kısmen kabulüne, davalının ---- sayılı dosyasına yapmış olduğu itirazın kısmen iptali ile takibin ---- asıl alacak yönünden devamına,

hükmedilen ----asıl alacağa takip tarihinden itibaren 3095 sayılı kanunun 4A maddesi uyarınca faiz uygulanmasına, bakiye bedel ve işlemiş faiz taleplerinin reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜ M

Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

Davanın KISMEN KABULÜNE,

1-Davalının ----- sayılı dosyasına yapmış olduğu itirazın kısmen iptali ile takibin ---- asıl alacak üzerinden devamına,asıl alacağa takip tarihinden itibaren 3095 sayılı kanunun 4A maddesi uyarınca faiz uygulanmasına, bakiye bedel ve işlemiş faiz taleplerinin reddine,

2-Alacak likit olmakla, 218,55 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

3-Karar harcı 70,72 TL'den davacı tarafça peşin olarak yatırılan 71,48 TL harcın mahsubu ile bakiye 0,76 TL harcın davalı taraftan tahsili ile hazine adına irad kaydına,

4-Davacı tarafından dava açılırken peşin olarak yatırılan 35,90 TL başvuru, 71,48 TL peşin nispi harç olmak üzere toplam 107,38 TL'nin davalı taraftan tahsili ile davacı tarafa ödenmesine,

5-Davacı tarafından yapılan 239,00 TL tebligat ve müzekkere gideri, 2.100,00 TL bilirkişi masrafı olmak üzere toplam 2.339,00 TL yargılama giderinin kabul ve ret oranları gözetilerek 578,52 TL'sinin davalı taraftan tahsili ile davacı tarafa ödenmesine, bakiye giderin davacı üzerinde bırakılmasına,

6-Davalı tarafından yapılan bir yargılama gideri olmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,

7-Davacı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde geçerli A.A.Ü.T'deki esaslara göre belirlenen 1.035,25 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

8-Davalı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde geçerli A.A.Ü.T'deki esaslara göre belirlenen ve reddedilen miktarı geçmemek üzere 3.150,31 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,

9-Dosyaya yatırılan ve sarf edilmeyen gider avansının karar kesinleştiğinde yatıran tarafa iadesine,

Dair taraf vekillerinin yüzüne karşı, verilen karar miktar itibariyle kesin olmak üzere açıkça okunup usulen anlatıldı. 08/12/2022