İstanbul Anadolu 8. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2018/550 K.2024/18

T.C. İstanbul Anadolu 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2018/550 Esas

KARAR NO: 2024/18

DAVA

İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ: 30/04/2018

KARAR TARİHİ: 11/01/2024

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

İDDİA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: müvekkili şirket ile davalı şirket arasında ticari ilişki mevcut olduğunu, müvekkili şirket tarafından ihracat edilmek üzere davalı tarafa konserve ürünler satıldığını, ancak müvekkili şirketin tüm iyi niyetine karşı davalı tarafın borcunu ödemediğini, müvekkili şirketin davalı taraftan ---- alacağı bulunduğunu, müvekkili alacağını tahsil etmek maksadı ile ------dosyası ile borçlu aleyhine ilamsız icra takibi başlatmış olduğunu, borçlu tarafın, yalnızca müvekkilinin alacağının tahsilini geciktirmek maksadı ile haksız ve kötü niyetli bir şekilde ------ tarihinde takibe ve borca itiraz ettiğini,

öncelikle, davalının içinde bulunduğu ekonomik durum nedeniyle mallarını devir ve kaçırmaya yönelik eylemlerde bulunduğu öğrenilmesi ve dava konusu tutarın tahsilinin oldukça güçleşeceği ve hatta ortadan kalkacağı dikkate alınarak dava konusu borç tutarında davalı adına kayıtlı taşınır ve taşınmaz mallar ile üçüncü şahıslardaki hak ve alacaklarına mahkememizce ihtiyati haciz konulması ve ihtiyati tedbir uygulanmasını, davanın kabulüne karar verilmesini, davalı tarafın haksız ve kötü niyetli itirazının iptalini, ---- esas sayılı takibinin devamını,

davalı tarafın haksız ve kötü niyetli itirazı sebebiyle davalı borçlu aleyhine yüzde yirmiden az olmamak üzere, icra inkar tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı yana yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Dava dilekçesinin davalı tarafa tebliğ olduğu, davalının cevap vermediği anlaşıldı.

İNCELEME ve GEREKÇE: Dava, cari hesaba dayalı alacağın tahsili amacıyla başlatılan icra takibine itirazın iptali istemine ilişkindir. Uyuşmazlık cari hesaba dayanan alacağın tahsili amacıyla başlatılan takibe yapılan itirazın iptali İstemine ilişkindir.

------- sayılı takip dosyası getirtilmiş, incelenmesinde; davacı tarafça davalı aleyhine --- asıl alacağın tahsili için takip başlatıldığı, takip dosyasında ödeme emrinin tebliği ile davalının süresinde takibe itiraz ettiği akabinde takibin durduğu mahkememizde açılan davanın süresinde olduğu tespit edilmiştir.Tüm dosya kapsamının ve tarafların uyuşmazlık konusuna ilişkin ticari defter ve dayanak kayıtlarının incelenerek rapor hazırlanmak üzere dosyanın mali müşavir bilirkişisine tevdi edilmek üzere ----- Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesine talimat yazılmıştır.

Talimat mahkemesine sunulan ----- tarihli mali müşavir bilirkişi raporunda özetle: Davacı----------- yıllarına ait ticari defterler inceleme sonucunda, davacı şirketin, 6102 sayılı Y. TTK nun 64/3. Mad. Göre, ticari defterlerin noter onaylarının mevzuatına uygun olarak alınmış olduğu, ticari defterlerin 6100 sayılı HMK nun 222.

Maddesine göre delil niteliğini haiz olduğu, Davacı firma, yerinde incelemesinde, ticari defter ve muavin kayıtlar incelenerek, --- yılı ticari kayıtlarına göre takip tarihi olan ----- yılı kayıları da incelenerek, davacı şirketin takip tarihi itibariyle --- davalı şirkete ---- borçlu olduğu ve ---alt muavin hesabından ---- alacaklı olduğu, buna göre borç-alacak takası yapılması neticesinde, --- üzerinden borç alacak tutarının hesaplanması için icra takibinde USD kuru 3,9100 olarak alındığı,

5.056,78/3,9100=1.293,29 USD düşülmek suretiyle 19.913,50-1.293,29=18.620,21 USD davacı tarafın alacaklı olduğunun kabul edilebileceği, tespiti yapılmıştır.

Mahkememizce taraflar tacir olup delil olarak ticari defterlere dayanıldığından davalı tarafın dava konusu talebi kapsayacak şekilde ilişkin tüm yasal ticari defterleri ve defterlerin bu uyuşmazlığa ilişkin dayanak kayıtları üzerinde ve daha önce alınan talimat raporu da değerlendirilmek üzere bilirkişi raporu alınmasına karar verilmiş ise de davalı taraf inceleme günün ticari defterlerini ibraz etmemiş yerinde inceleme talebinde de bulunmamıştır.Ticari davalarda yani iki tarafın tacir olduğu ve dava konusunun ticari işletmeleri ile ilgili olduğu davalarda ticari defterler ile sözleşme ilişkisinin veya alacak miktarının ispatı mümkündür.

Ticari defterler kesin delillerdendir. Yasada delil vasfı taşıdığı takdirde aksinin yazılı veya kesin delillerle ispatı gerektiği düzenlenmiş olduğundan, yasanın ticari defterleri kesin delil olarak düzenlediği açıkça anlaşılmaktadır. Ticari defterler kesin delillerden ise de ancak HMK 222. maddedeki koşullar çerçevesinde ispat aracı olabilir.

Ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması gerekir. Bir taraf kendi defterlerine delil olarak dayanmış ise karşı tarafın ticari defterlerine dayanılmamış olsa da karşı taraf defterlerinin incelenmesi zorunludur.

Çünkü tarafın ticari defterleri yasada belirtildiği üzere karşı tarafın ticari defterleri ile uyumlu olduğu takdirde lehine delil olabilecektir. Karşı taraf defterleri incelenmediği takdirde dayanan tarafın kendi defterindeki kayıtların lehe delil olması mümkün değildir. Davacının da bu durumu bilerek ticari defterlere delil olarak dayandığı ve karşı tarafın ticari defterlerinin de incelenmesini istediği kabul edilmelidir.

Aksinin kabulü halinde davacının ticari defterleri tek başına delil niteliği taşımadığından dayanılan böyle bir delilin incelenmesine gerek de olmayacaktır. Karşı taraf ticari defterlerini sunar ise birlikte incelenip değerlendirildiğinden delil olup olmadığı sonucuna göre değerlendirilebilecektir.

Karşı taraf ticari defterlerini sunmadığı takdirde ise bu davranışı ile kendi ticari defterlerinin davacı defterleri ile uyumlu olup olmadığının incelenmesine engel olduğundan, engel olduğu sonucun varlığını kabul etmiş sayılmalıdır.

Tacir olup ticari defter tutmak zorunda olan taraf, ticari defterleri bulunmadığını ileri süremeyeceğinden verilen kesin süreye rağmen ibraz etmediği takdirde, belgenin elinde olmadığına dair yemin etmesine gerek olmaksızın HMK 220/3. madde gereğince sunmaktan kaçındığı belgelerdeki (ticari defterlerindeki) kayıtların, karşı taraf defterindeki kayıtlara uygunluğunu mahkeme kabul edebilir.

Aksinin kabulü durumunda; karşı tarafın ticari defterlerini sunmaması halinde sunan tarafın muntazam tutulmuş ticari defterlerinin lehe delil olarak kabul edilemeyeceği şeklinde bir sonuç ortaya çıkar ki bu ticari defterleri ve karşı taraf elinde olduğu ileri sürülen belgeleri delil olarak kabul edip sunulmaması halinde sonuçlarını belirleyen HMK'ndaki açık düzenlemelere aykırı bir yorum olacaktır.

Yukarıda yapılan açıklama ve sözü edilen kurallarla birlikte somut olay değerlendirildiğinde; davacı tarafın ticari defterleri talimat mahkemesinde incelenmiş buna ilişkin mali müşavir bilirkişi raporu dosya içerisine sunulmuştur. ----- tarihli bilirkişi raporunda davacı firmaya ait defterlerin açılış-kapanış onaylarının yapılmış olduğu, davacı şirketin takip tarihi itibariyle ---- Muavin hesabından davalı şirkete --- borçlu olduğu ve ---- alt muavin hesabından ---karşılığı --- alacaklı olduğu,

buna göre borç-alacak takası yapılması neticesinde, TL üzerinden borç alacak tutarının hesaplanması için icra takibinde USD kuru 3,9100 olarak alındığı, 5.056,78/3,9100=1.293,29 USD düşülmek suretiyle 19.913,50-1.293,29=18.620,21 USD davacı tarafın alacaklı olduğunun kabul edilebileceği belirtilmiştir.

Davalı tarafa ise ticari defterlerini sunması için ihtaratlı kesin süre verilmiş olup inceleme gün ve saatinde ticari defterlerini ibraz etmediği ve mazeret sunmadığı anlaşılmıştır.

Davalı defterlerini sunmayarak davacının ticari defter kayıtlarının HMK 222. maddeye göre lehine delil oluşturup oluşturmadığının tam olarak incelenebilmesine engel olduğundan sunulmayan ticari defterlerinde de davacının alacaklı olduğuna dair kayıtların mevcut olduğu halde sunulmadığının ve bunun sonucunda da davacının incelenen defter kayıtlarının davacı lehine delil oluşturduğunun ve davacının talep ettiği alacağının varlığını ispatladığı mahkememizce kabul edilerek davanın kısmen kabulüne, davalının ----- dosyasına yapmış olduğu itirazın kısmen iptali ile takibin 18.620,21 USD üzerinden aynı şartlarla devamına,

fazlaya ilişkin talebin reddine, alacak likit olduğundan, hüküm altına alınan bedelin % 20'si oranında 15.572,35 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine, karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜ M

Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

Davanın KISMEN KABULÜNE,

1-Davalının ------ Esas sayılı dosyasına yapmış olduğu itirazın kısmen iptali ile takibin 18.620,21 USD üzerinden aynı şartlarla devamına, fazlaya ilişkin talebin reddine,

2-Alacak likit olmakla, hüküm altına alınan bedelin % 20'si oranında 15.572,35 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

4-Harçlar Tarifesine göre alınması gereken 5.164,10 TL harçtan davacı tarafından dava açılırken peşin olarak yatırılan 1.380,97 TL harcın mahsubu ile bakiye 3.783,13 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,

5-Davacı tarafından dava açılırken peşin olarak yatırılan 1.380,97 TL harcın davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,

6-Davacı tarafından sarf edilen 2.167,35 TL yargılama giderinin haklılık oranına göre 2.015,63 TL'sinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,

7-AAÜT'ye göre davacı vekili için takdir olunan 17.900,00 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,

8-Bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıran tarafa iadesine,

Dair davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda kararın taraflara tebliğinden 2 haftalık süre içinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 11/01/2024