İstanbul Anadolu 8. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/776 K.2024/462

T.C. İstanbul Anadolu 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2022/776 Esas

KARAR NO:2024/462

DAVA

Genel Kurul Kararının İptali (Kooperatif Genel Kurul Kararının İptali)

DAVA TARİHİ: 02/04/2021

KARAR TARİHİ: 06/06/2024

Mahkememizde görülmekte olan Genel Kurul Kararının İptali (Kooperatif Genel Kurul Kararının İptali) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ------ babası, muris ----davalı ---- olduğunun tespit edilmesinin üzerine, davalıdan resmi bir cevap alabilmek amacı ile taraflarınca ---- numaralı ihtarnamesi keşide edildiğini, süresi içerisinde cevap alınamaması üzerine taraflarınca durum dava konusu edilecekken Yönetim Kurulu başkanı tarafından imzasız bir metin ile ----tarihinde abes ve hukuken geçersiz iddialar ile --- kooperatif üyeliğinden ihraç edildiği beyan edildiğini, taraflarınca başlatılan arabuluculuk sürecinden de sonuç alınamadığını,

ölümden 4 sene sonra ödeme yükümlülüklerinin yerine getirilmesi için murise ihtar çekip akabinde üyelikten ihraç eden fakat diğer varislere ve taraflarına bildirimde bulunmayarak davalının usule ve hukuka aykırı hareket ettiğini, tedbir taleplerinin kabulü ile müvekkilin murisinin çıkartıldığı hissenin üzerine tedbir şerhi işlenmesini,----kooperatif üyeliğinin tespitini, usule ve kanuna aykırı alınmış üyelikten ihraç kararının iptalini,

sayın mahkememizin aksi kanaatte olması halinde hukuksuz çıkartma kararı neticesinde doğmuş belirsiz alacak niteliğinde 100,00 TL’nin taraflarına temerrüt tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte ödenmesini, tüm yargılama giderleri ile yasal vekalet ücretinin karşı tarafa yüklenmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA

Dava dilekçesinin davalı tarafa usulüne uygun olarak tebliğ edildiği, ancak davalı tarafın cevap dilekçesi ibraz etmediği anlaşılmıştır.Mahkememizce bilirkişiden uyuşmazlığa konu olayla ilgili rapor aldırılmış olup, bilirkişi raporu raporunda özetle; davalı kooperatif defter kayıtlarında, tespit edildiği üzere muris --------- ihraç kararının alındığı tarih itibarı ile 68.800,- TL borçlu olduğu, Kooperatif yönetiminin bu kişinin vefatı sürecinde davacı ------- dahil hiçbir mirasçısına bilgi vererek onların taleplerini almadığı, ortaklığa devam edilecekse söz konusu borcun ödenmesini talep etmediği , 4 yıl bekledikten sonra ihraç kararı verilmesinin uygun düşmemiş olduğu yönünde rapor sunulduğu anlaşılmıştır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava; davacıların murisi ---- ihracına ilişkin davalı kooperatifin yönetim kurulu kararının iptali , bu istemin kabul edilmemesi halinde tazminat talebine ilişkindir.Davacıların murisi ------ tarihinde vefat ettiği, murisin üyesi olduğu davalı ---- yetkilileri tarafından, ---- yükümlülüklerini yerine getirmediği gerekçesi ile----------- ihtarnamelerle kayıtlı adreslerine tebligat gönderilerek,

68.800,00 TL tutarındaki borcunu ödemesi aksi takdirde Kooperatifler Kanunu 16 ve 27. maddesi ve kooperatif ana sözleşmesinin 14/2 maddesi uyarınca ortaklıktan çıkarılacağı ihtar edilmiş ancak bu tebligatların, muhatap ------ öleli 4 yıl olduğu ve adresinde bulunamadığı için muhtara bırakılmış olduğu ve tebliğ edilemediği anlaşılmıştır.

Ardından kooperatif yönetim kurulunun ----- sayılı kararı ile murisi ortaklıktan çıkardığı ve bu durumu belirten ---- yevmiye nolu ihtarnameyi aynı adreslere gönderdiği, bu kez işyeri olduğu anlaşılan bir adreste çalışana ------ tebliğ edildiği anlaşılmıştır.1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 14. maddesinin 1. ve 2. fıkrasında "Ortağın ölümü ile ortaklık sıfatı sona erer.

Anasözleşmede gösterilecek şartlarla, ölen ortağın mirasçılarının kooperatifte ortak olarak kalmaları sağlanabilir." Kooperatif Anasözleşmesinin 16.maddesinde ise "Ölen ortağın kanuni mirasçılarının üç ay içinde temsilci tayin ederek kooperatife bildirmeleri halinde, ortaklık hak ve yükümlülükleri kanuni mirasçıları lehine devam eder.

Mirasçıların temsilci tayin etmemeleri veya ortaklığa devam etmek istememeleri halinde, ölen ortağın alacak ve borçları 15. madde hükümlerine göre tasfiye edilir." hükmüne yer verilmiştir.

Ortaklıktan çıkarılma esaslarının ise yine 1163 sayılı kanununun 16. Md.de belirtildiği şekli ile ancak ana sözleşmede belirtilen hususlara bağlı olduğu, davalı kaaperatifin ana sözleşmesinde ise bu durumun 14/2 md. de “ortaklar parasal yükümlülüklerini otuz gün geciktirmeleri üzerine yönetim kurulunca noter oracığı ile yapılacak ihtarı takip eden on gün içinde yükümlülüklerini yerine getirmeyenlere ikinci ihtar yapılır, takip eden otuz gün içinde yerine getirmeyenler yönetim kurulu kararı ile ihraç edilir “ şeklinde düzenlendiği anlaşılmaktadır.

Davalı kooperatifin davacıların murisinin ihracına ilişkin karara dayanak olarak bu maddeyi gösterdikleri, ancak davalı kooperatifçe borcun ödenmesi yönünde muris ----- iki ayrı adresine gönderilen ihtarnamelerin tebliğ edilemediği, birinin muhtara bırakıldığı, diğer ikisinin üzerinde vefat ve ölüm notlarının bulunduğu, kooperatif yönetimince mirasçılara herhangi bir bildirimde bulunulduğuna ilişkin bir verinin de mevcut olmadığı anlaşılmaktadır.

Bu süreçten iki yıl geçtikten sonra davacı ------ davalı kooperatife göndermiş olduğu----yevmiye nolu ihtarnamede muris------mezkur kooperatif üyeliğinden intikal eden haklar ve mallara ilişkin bilgi istediği, kooperatif yetkililerinin bu ihtarnameye karşı, ------- tarihinde mektup göndererek, bu mektupla, ----- kooperatif üyeliğinden ihraç edildiğinin bildirildiği anlaşılmaktadır.Mahkememizce yaptırılan bilirkişi incelemesinde her ne kadar kooperatif tarafından belirlenen ve ödenmesi ihtar edilen borç tutarının doğru olduğu tespit edilmiş ise de, söz konusu ihtarnamelerin gönderildiği tarih itibariyle muhatabın ölü olduğu anlaşılmaktadır.

Bu durumda kooperatifçe, ölen ortağın mirasçılarının ana sözleşmenin 16. maddesi uyarınca temsilci tayin edip bildirmeleri ve ortaklığa devam edip etmeyecekleri konusunda uyarılmaları gerekmektedir.

Bu yönde ----- durumda, anılan yasa ve anasözleşme hükümleri ile getirilen düzenlemenin amacı ve özü gözetildiğinde davalı kooperatifçe ölüm olayının kooperatife bildirildiği tarihte, ölen ortağın mirasçıları ve adresleri ayrı ayrı belirlenip mirasçıların anasözleşmenin 16. maddesi uyarınca temsilci tayin edip bildirmeleri ve ortaklığa devam edip etmeyecekleri konusunda uyarılmaları gerektiğinden, mirasçıların kendiliklerinden harekete geçmedikleri gerekçesiyle, ortaklık sıfatının düştüğü kabul edilemez. --------

" ...1163 Sayılı Kooperatifler Kanununun 14. maddesi ile ortağın ölümü ile ortaklık sıfatının sona ereceği, anasözleşmede gösterilecek şartlarla ölen ortağın mirasçılarının kooperatifte ortak olarak kalmalarının sağlanabileceği hükme bağlanmıştır.-------- maddesi uyarınca ferdi münasebete geçilmeden önce ölen ortağın yasal mirasçılarının üç ay içinde temsilci tayin ederek bildirmeleri halinde ortaklık hak ve yükümlülüklerinin yasal mirasçılar lehine devam edeceği, temsilci tayin edilmemesi ya da ortaklığa devam etmek istenmemesi halinde ölen ortağın alacak ve borçlarının tasfiye edileceği hususu düzenlenmiştir.

Somut olayda, ölenin mirasçılarının, anasözleşmeden ve 16. madde gereğince yapılması gereken işlemlerden haberdar olmaları gerektiği ileri sürülemez.

Bu durumda, yasal mirasçıların ortaklığa devam etmek isteyip istemedikleri ve temsilci tayin edip etmeyecekleri hususunda kooperatifçe uyarılmadan bu hususta kendiliğinden harekete geçmedikleri için ortaklık sıfatının düşmesine ,alacak ve borçlarının tasfiyesine dair varsa alınan yönetim kurulu kararının geçerliliğinden söz edilemez.) ------- şeklinde kararlar da mevcuttur.Davalı kooperatifçe davacıların murisinin ölümünden dört yıl sonra söz konusu borç gerekçelendirilerek yapılan ihtarnamelerin tebliğ mazbatalarında muhatabın vefat ettiğinin anlaşıldığı,

bu durumda kooperatifçe, ölen ortağın mirasçılarının, ana sözleşmenin 16. maddesi uyarınca temsilci tayin edip bildirmeleri ve ortaklığa devam edip etmeyecekleri ile söz konusu borç miktarı konusunda bilgilendirilip uyarılmadan ihraç sürecinin işletildiği, söz konusu yönetim kurulu kararının kanuna ve ana sözleşmeye uygun olmadığı anlaşılmakla davanın kabulüne, davalı kooperatifin ------ ihracına ilişkin yönetim kurulu kararının iptaline, muris ----mirasçılarının kooperatif üyeliğinin tespitine, terditli istem ile ilgili karar verilmesine yer olmadığına karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.