İstanbul Anadolu 8. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/326 K.2024/43

T.C. İstanbul Anadolu 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2023/326 Esas

KARAR NO:2024/43

DAVA

Zayi Belgesi Verilmesi

DAVA TARİHİ:04/05/2023

KARAR TARİHİ:18/01/2024

Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ----- günü ----------- olarak meydana gelen depremler nedeniyle ----- ruhsat no ile kayıtlı kendisi de deprem nedeniyle vefat eden Serbest Muhasebeci Mali Müşavir --------- ofisinde bulunan kanuni defter ve belgelerin deprem enkazında tamamen zayi olduğunu, ilgili makamlara talep edilmesi halinde sunulmak / tevsik edilmek üzere kanuni defter ve belgelerin zayi olduğuna ilişkin olarak taraflarına zayi belgesi ve -------- defterlerinin yeniden tasdikini talep için yetki verilmesini talep etmiştir.

İNCELEME ve GEREKÇE :Dava, zayi belgesi verilmesi talebine ilişkindir. TTK'nın 82/1. maddesi gereğince, "Tacir, ticari defterlerini, envanterleri, finansal tablo, bilanço ve faaliyet raporlarını, aldığı mektupları (bir ticari işe ait yazışmaları), gönderdiği mektup suretlerini, kayıtlara esas olan belgeleri, sınıflandırılmış şekilde saklamakla yükümlüdür.

"Saklama süresi on yıl olup sürenin başlangıcı da kanunda belirtilmiştir (TTK m.82/5-6). Defter ve belgelerin saklanması yükümü, gerçek kişi tacirlerde ticaretin terk edilmesinden sonra sürdüğü gibi, tacirin ölümü halinde mirasçılar bakımından da devam eder. Mirasın resmi tasfiyesi veya tüzel kişiliğin sona ermesi durumlarında, defter ve belgeler Sulh Hukuk Mahkemesince saklanır (TTK m.82/8).

Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren otuz gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır.

Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir(TTK m.82/7).Yapılan yargılama ve toplanan delillere göre, somut olayda davacı-----------meydana gelen depremler nedeniyle muhasebecisine ait işyerinde bulunan evrakların zayi olduğunu belirterek zayi belgesi verilmesini talep etmiş, davacının ticari defterlerinin bulunduğunu muhasebecisine ait iş yeri olan------- adresindeki taşınmazın --------- yazılan müzekkere cevabında yaşanan deprem felaketi nedeniyle yıkıldığı bildirilmiştir.

Davacının bildirmiş olduğu defterlerin onaylarının -----------tarafından yapıldığı anlaşılmıştır.

Toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre; davacı şirkete ait defterlerin deprem sonucu zayi olduğu anlaşılan ticari kayıtlarının TTK 82/7 maddesi gereğince zayi olduğunun tespitine karar vermek gerekmiştir.Mahkememizce davacı vekiline, zayi belgesi verilmesini talep ettiği alım satım gider belgelerininsomutlaştırması hususunda süre verilmiş, davacı vekilinin -------- tarihli dilekçesinde tüm alım-satım-gider belgelerinin zayi olduğunu, bunlarla ilgili zayi belgesi verilmesini talep ettiği bildirdiği görülmüştür.Zayi belgesi ancak kanunen tutulması zorunlu defter ve belgeler hakkında verilebilmektedir.

Davacı vekili tarafından ticari defter ve kayıtların yanında alım-satım-gider belgeleri hakkında zayi belgesi verilmesi talep edilmiş ise de bunların nitelikleri itibariyle faturaların seri numarası ve benzeri ayırt edici özelliklerinin belirli olmadığı, bu haliyle soyut bir ifade ile "alım-satım-gider belgeleri" gibi genel nitelikli kapsayıcı şekilde zayi belgesi verilemeyeceği değerlendirildiğinden ticari defterler dışında kalan belgeler yönünden davanın kısmen reddine karar vermek gerektiği kanaat ve sonucuna varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

HÜKÜ M

Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

Davanın KISMEN KABULÜNE,

KISMEN REDDİNE,

1-Davacı--------yıllarına ilişkin Yevmiye Defterleri,

-------yıllarına ilişkin Defteri Kebir Defterleri,

-------yıllarına ilişkin İşletme Hesabı Defterleri,

-------yıllarına ilişkin Serbest Meslek Kazanç

Defterlerinin ZAYİ OLDUĞUNUN TESPİTİNE, alım, satım ve gider belgeleri yönünden talebin REDDİNE,

2-Karar harcı 427,60 TL 'den davacı tarafça peşin olarak yatırılan 179,90 TL harcın mahsubu ile bakiye 247,70 TL harcın davacı taraftan tahsili ile hazine adına irad kaydına,

3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,

4-Davacı tarafından dosyaya yatırılan ve sarf edilmeyen gider avansının karar kesinleştiğinde davacı tarafa iadesine,

Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı kararın taraflara tebliğinden 2 haftalık süre içinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.18/01/2024