İstanbul Anadolu 8. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/115 K.2025/799

T.C. İstanbul Anadolu 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2025/115

KARAR NO : 2025/799

DAVA

İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı)

DAVA TARİHİ : 07/02/2025

KARAR TARİHİ : 06/11/2025

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin, ------ no'lu Nakliyat Emtia Sigortası Abonman Sözleşmesi ve sefer bildirim zeyilnamesi ile sigortalı ------dava konusu emtianın taşıma işinde meydana gelebilecek rizikolara karşı sigortalandığını, ----- numaralı sevk irsaliyesi ile 26.000 kg mandalina emtiasını ------ sevkiyatı 12.01.2023 tarihinde gerçekleştirilmek üzere hazırlandığını, mandalina emtiası -------. firmasına ait ----- plakalı çekiciye bağlı, ----- plakalı yarı römorka yüklendiğini,

ilgili emtiayı taşıyan aracın seyir sırasında karıştığı trafik kazası ve yol boyunca aracın kötü kullanımları neticesinde dorse içerisinde bulunan paletlerin kayması sonucunda emtainın hasara uğradığı tespit edildiğini, ekspertiz çalışmalarında 21 paletten 19 palet emtianın dorse içerisinde yan yatması ve 2 paletin de kayan paletlerin ağırlığı ile kasalarında kırıkların olduğu belirlendiğini, paletlerin içerisindeki mandalina emtiası -----’da ayrıştırılmış olup, 1 ton ezilen mandalinanın çöpe atıldığı tutanak altına alınarak 15.01.2023 günü ---- tekrar sevk edildiğini, akabinde hasar tespit için çalışmalar yapıldığını,

toplam 81.448,31 TL tutarında hasar oluştuğu tespit edildiğini, dava konusu hasarın meydana gelmesinde taşıyıcı olarak Davalı ------ Şirketi'nin, araç sürücüsü ---- ve sigortacıların ---- müteselsilen sorumlulukları söz konusu olduğunu, söz konusu hasar sebebi ile;

müvekkili şirket tarafından sigortalısına meydana gelen hasar sebebiyle 81.448,31-TL tazminat ödemesi yapıldığını, ödeme dekontuna ve alınan temliknameye istinaden anılan ödeme ile müvekkili şirket, Türk Ticaret Kanunu m. 1472 ve TBK temlik hükümleri uyarınca sigortalısının dava ve talep haklarının halefi olduğunu, icra takibatına devam ederek haklı alacağına kavuşabilmek adına müvekkili şirket tarafından arabuluculuğa başvurulmuş olup, arabuluculuk son tutanağında görüleceği üzere, davalılar ile anlaşma sağlanamadığından arabuluculuk sürecinin son bulduğuna ilişkin tutanak tutulduğunu belirterek,

borçluların ---- İcra Müdürlüğü ----sayılı dosyasından gönderilen ödeme emrine karşı yaptığı haksız itirazların iptaline, asıl alacağa takip talebindeki gibi faiz işletilmesine ve takibin aynen devamına, haksız itiraz eden borçlular aleyhine alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA

Daval-----vekili cevap dilekçesinde özetle; davalı müvekkilİ şirketin sorumluluğu, poliçe teminatı kapsamında ve poliçe limiti nispetinde olduğunu, meydana gelecek rizikonun poliçe kapsamında değerlendirilebilmesi için ancak teminata dahil edilen bir riskin gerçekleşmiş olması gerekmekte olup, ancak işbu riskin gerçekleşmesi sebebi ile oluşan hasarların karşılanması poliçe teminatı ve poliçe limitleri nispetinde mümkün olduğunu, somut uyuşmazlıkta bir eşya / emtia taşıması olup, bu taşımadan ötürü meydana gelen istem haklarının bir yıllık zamanaşımı süresine tabi olduğunun sabit olduğunu,

dosyadaki tutanakların incelenmesinde taşımanın ---- yapıldığı, hasarın 13.01.2023 tarihinde meydana geldiği ve emtiaların gönderilene 13.01.2023 tarihinde teslim edildiği teslim edilmesi gerektiği hususunda herhangi bir ihtilaf bulunmakta olduğunu, dolayısı ile davacı tarafın konu taşımadan ötürü müvekkili şirketten huzurdaki dava ile talep etmiş olduğu alacak isteminin 13.01.2024 tarihinde zamanaşımına uğradığı, rücuen tazmin istemiyle açılan icra takibinin 20.12.2023 tarihinde başlatıldığı ve huzurdaki davanın ise 07.02.2025 tarihinde açıldığı görülmekle huzurdaki davanın öncelikle zamanaşımı sebebiyle reddini savunduğu,

poliçe incelendiğinde, tarafların serbest iradesi ile kararlaştırmış olduğu ilgili şart kapsamında, emtiaların nakliyesi esnasında herhangi bir hasarın oluşması halinde işbu hasarın tazminin müvekkili şirket tarafından gerçekleştirilebilmesi için hangi durumların arandığı açıkça belirtildiğini, Kloz metninde, hasarın teminat kapsamında kalabilmesi için, hasarın kamyon veya treylerin devrilmesi, yanması,

çarpması ve çarpışması neticesinde / sonucunda bir hasarın meydana gelmesi gerektiği ifade edildiğini, somut olayda meydana gelen hasar, kamyon veya treylerin çarpması / çarpışması neticesinde değil, nakliye esnasında emtiaları taşıyan aracın ani frenler yapması ve dorsedeki istifleme ile yüklemenin yetersiz olması nedeni ile emtiaların içerisinde bulunduğu paletlerin ani frenler sonucu kayması neticesinde oluştuğunu, hasarın meydana gelme sebebine ilişkin olarak aracın kötü kullanılması ile liman girişinde yaşanan kazayı dayanak olarak gösterilmiş ise de liman girişi esnasında meydana gelen kazanın,

mezkur hasarla ilişkilendirilmesinin mümkün olmadığını, zira söz konusu kaza, -----Limanı'na giriş esnasındaki bekleyiş ve dur - kalk anındaki hareketler sonucu gerçekleşmiş olup çarpışma yaşayan tırların mevcut hızları itibariyle dorsedeki yüklere zarar vermesi imkan dahilinde olamayacağı hayatın olağan akışına da aykırılık teşkil edeceğini, dava konusu mandalina emtialarını taşıyan ----- plakalı çekici yalnızca ayna kapağından hasar almış olup dava konusu emtiaların bulunduğu dorseye hiçbir şekilde bir temas veyahut hasar gelmediğini, 13.01.2023 tarihli kaza tutağında da -----plakalı çekici üzerinde hasar alan tek kısmın ayna olduğu,

emtiaların taşındığı dorse bölümü üzerinde herhangi bir hasarın bulunmadığının belirtildiğini, davacı tarafından poliçe limitleri kapsamında yer alan meblağlar bakımından hasar tazmin isteminde bulunulmakta ise de, müvekkili sigortacı şirket poliçe limitleri nispetinde sınırlı sorumlu olmakla birlikte, mutlak olarak bu limitler kadar sorumlu olduğu da söylenemeyeceğini, müvekkili şirket, poliçe teminat limitleri ile sınırlı olmak kaydı ile ve ancak ispat edilecek olan ''gerçek zarar'' tutarı ile sorumlu tutulabileceğini belirterek, dava konusu hasarın bir çarpma / çarpışma neticesinde meydana gelmediği,

hasarın oluşmasının tek sebebinin sevkiyat anında yapılan ani frenler olduğu, ani frenler neticesinde paletlerin kaydığı ve mandalinaların hasar gördüğü, limana giriş esnasında ve çok çok düşük hızlarla ilerlendiği sırada yaşanan ve yalnızca ayna kapağının çıkmasına neden olan çarpışmanın 21 tonluk mandalina paletlerini kaydırmasının mümkün olmadığı,

dolayısı ile davacı taraf sigortalısına ait mandalina emtialarının zarara uğramasının müsebbibinin çarpma / çarpışma hadisesi olmadığı tüm dosya kapsamı ile sabit olduğundan ve bu kapsamda oluşan hasarlar müvekkili şirket tarafından düzenlenen poliçede yer alan ''Kamyon Klozu'' teminatının dışarısında kaldığından müvekkili şirket yönünden davanın reddi, kaza tespit tutanağı uyarınca da; limana giriş esnasında ve çok çok düşük hızlarla ilerlendiği sırada yaşanan ve yalnızca ayna kapağının çıkmasına neden olan çarpışmanın 21 tonluk mandalina paletlerini kaydırmasının mümkün olmadığı,

yaşanan kazada emtiaları taşıyan dorseye herhangi bir temas gelmediği, dolayısı ile davacı taraf sigortalısına ait mandalina emtialarının zarara uğramasının müsebbibinin çarpma / çarpışma hadisesi olmadığı ve mezkur kazanın çarpma / çarpışma hadisesi neticesinde vuku bulmadığı tüm dosya kapsamı ile sabit olduğundan ve bu kapsamda oluşan hasarların müvekkili şirket tarafından düzenlenen poliçede yer alan ''Kamyon Klozu'' teminatının dışarısında kaldığında ve huzurdaki davaya konu hasar yönünden yalnızca poliçe hükümleri kapsamında yükümlü olan müvekkili şirketin hiçbir sorumluluğu bulunmadığından müvekkili şirket yönünden davanın reddini

istemiştir.

Bir kısım davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın öncelikle zamanaşımına uğradığını , müvekkili şirkete ait ----- çekici, --- yarı römork plakalı araç, diğer müvekkilim ----- idaresinde olarak 12.01.2023 tarihinde dava dışı ------ nakliye komisyonculuğunu yaptığı ---- ait Mandalina yükünü--- arası nakliyesini yapmak üzere görüştüğünü, müvekkili ----- sürücülüğünü yaptığı yük taşıma işi, 12.01.2023 tarihinde ----- yola çıkmış, 13.01.2024 tarihinde ----- Limanına vardığını,

limanda sıraya girmekte iken dava dışı ----- idaresindeki --- plakalı ----- marka çekici ile çarpışmak üzere iken fren ve manevra yapılması sonucu aracın sağ dikiz aynasında ve Mandalina yükünde kısmi hasar meydana geldiğini, dava dışı --- yaptırdığı Yük sigortası ----- tarafından 20.12.2023 tarihinde --.İcrada ----- Esas sayılı 81.448,20 Tl. Rücuan tazminat + 12.077,22 Tl.

İşlemiş faiz talepli ilamsız icra takibi başlatılmış olup, süresi içinde takibe itiraz edilerek durdurulduğunu, alacaklı davacı ilamsız icra takibine başlatmakta haksız ve kötü niyetli olup, tek taraflı olarak düzenlediği hesaplama sonucu ------ Şirketine ödemiş olduğu hasar tazminatını rücu etmesi ve ticari faiz talep etmesi yerinde olmadığını, müvekkilinin taşıyıcı konumunda olup, teslim aldığı yükü varış yerine götürme borcu altında olduğunu, bu süreçte anılan araç yükünde meydana gelebilecek riziko için davalı ------ firmasına 12.01.2023 başlangıç tarihli ------ nolu Kamyon klozu 1 yıl süreli 500.000 Tl.

Teminatlı Nakliyat sigorta (Taşıma Yükü) poliçesi yaptırdığını, davacının sigortalısı gönderen konumunda olan ------ firması, TTK-878/1 uyarınca araç seçiminde ve yüklemede hatalar yaptığını, zira rusya'ya ihraç edileceği söylenen Mandalina'nın kapalı dorse konteyner römork ile sevk edilmesi gerekirken, tenteli yarı römork seçildiği görüldüğünü, TTK-863/1 uyarınca yükleme görev ve sorumluluğu gönderene ait olduğunu, yükün; sevk edileceği yerin yol-hava koşullarına göre uygun şekillerde paketlenmesi, kasalara konulması, paletlerin ve kasaların birbirine geçme yerlerinin sağlam ve yeterli diş aralığında olması,

paletler arasına, kenarlarına dirençli köpük benzeri destekler konulması, Plastik örtülü Tenteli araç seçimi gibi hususlarda hatalı davranan ------ firması ve onun halefi davacı sigorta TTK-875/2 uyarınca talepte bulunamayacağını, ticari teamüllere ve yerleşik yükleme kurallarına aykırı hareket edilmesi müvekkili araç malikine yada sürücüye atfedilecek bir kusur olmadığını, bir ürünün satış fiyatı belirlenir iken, tüm geçmiş masrafların da dahil edilerek satış fiyatı belirlenmesi gerekirken ayrıca; kesim işçiliği, iç nakliye, ilaçlama, fason soğutma, bağkur, rüsum, stopaj vs. masrafların eklenmesi,

kasta yakın bir kötü niyeti gösterdiğini belirterek davanın reddini istemiştir.

Mahkememizce kusur, zarar ve sigorta sorumluluğunun tespiti için bilirkişi heyetinden rapor aldırılmış olup, alınan rapordan özetle; ---- ile ----- illeri arasında gerçekleştirilen bu taşımacılık ulusal karayolu ile eşya sözleşmesi kapsamında olduğunu, taraflar arası uyuşmazlık 6102 sayılı TTK.'nun 4. Kitap - Taşıma işleri hükümleri ile çözülmesi gerektiği, davaya konu sevkiyat evraklarına yükleme sırasında, üründe yüklemeden kaynaklı oluşabilecek uygunsuzlukla ilgili bir not düşülmediğinden;

ürünlerin taşıyıcıya tam ve sağlam teslim edildiği anlaşılmakta olup TTK 4. Kitabın ilgili maddeleri gereği taşınan yükün varma yerine ulaşmadan sürücü ----- yönetimindeki ----- plaka sayılı aracın 13.01.2023 tarihinde ----- girişinde çift taraflı maddi hasarlı trafik kazası yapmasından dolayı oluşan hasardan davalı taşıyıcının kusuru/sorumluluğu olduğu kanaatine varıldığı, Taşıma aracının karıştığı çift taraflı maddi hasarlı trafik kazasının yaşanmasında dava dışı göndericinin herhangi bir etkisinin olmadığı kanaatine varıldığı, dava dosyasında, taşıma aracının karıştığı çift taraflı maddi hasarlı trafik kazasının yaşanmasında;

dava dışı ---- yönetimindeki ----- plaka sayılı aracın kusurlu olup olmadığı, kusurlu olması durumunda kusur oranını tespit edebilecek belge tespit edilemediği, e Taşıma aracının ani frenleme yapması sonucu oluşan hasarın araca yüklenen paletlerin araç boşlukların doldurulması işlemlerinin yapılmamasının da etkili olduğu kanaatine varıldığı, dava dışı gönderici tarafından taşıma aracı olarak plastik örtülü tenteli araç seçilmesinin yaşanan çift taraflı maddi hasarlı trafik kazasının yaşanmasında ve taşınan emtiada hasar oluşumunda herhangi bir etkisinin olmadığı kanaatine varıldığı, meydana gelen kısmi hasarda müterafik kusur oranları;

taşıma aracının ani frenleme yapması/yapmak zorunda kalması ile hasar oluşumuna neden olması, araç yükleme, araç içi istifleme ve araç içi sabitleme işlemlerinin karayolu taşıma şartlarına göre uygun yapılıp yapılmadığını denetlemeyen taşıyıcının asli kusurlu olduğu, araç yükleme, araç içi istifleme ve araç içi sabitleme sorumluluğunu karayolları taşıma şartlarına göre yapmayan göndericinin tali kusurlu olduğu kanaatine varıldığı, asli kusurlu taşıyıcının %75 oranında, tali kusurlu dava dışı göndericinin 4025 oranında müterafik kusurlu oldukları kanaatine varıldığı, hasarın 81.416,00 TL olarak tespit edildiği,

davalı taşıyıcı firmanın “taşıyıcının sorumluluk sınırı ” ilkesinden yararlanması taktir edilmesi durumda; davalı taşıma firması için hesap edilen taşıyıcının sorumluluk sınırı üst tutarı 5.465.482,93 TL olarak tespit edildiği, davalı taşıma firması için belirlenen taşıyıcının sorumluluk sınırı üst tutarının heyetimizde bulunan ziraat mühendisi bilirkişi tarafından davaya konu hasar için belirlediği tutardan daha yüksek olduğu, bu nedenle; somut olayda TTK madde 882/1 hükmü gereği hesaplanan taşıyıcının sınırlı sorumluluk uygulamasına yer olmadığının tespit edildiği,

kusur oranlarını taktir edilmesi durumunda davalı taşıyıcının ödeyeceği tazminat tutarının 61.062,00 TL olarak belirlendiği, TTK madde 879/1-a hükmü gereği;-----plaka sayılı aracın sür ---- sorumluluğunun davalı ------firmasına ait olduğu kanaatine varıldığı, TTK madde 875 hükmü gereği hasardan davalı -----. firmasının sorumlu olduğu kanaatine varıldığı, davalı ------ tarafından düzenlenmiş olan poliçe teminatlarına ve genel şartlarına göre dava konusu hasara ait tazminat talebi poliçe teminatı dışında olup, sigorta şirketinin sorumluluğunda olmadığı yönünde rapor sunulduğu anlaşılmıştır.

Tetkik edilen dosya kapsamı bütün olarak değerledirildiğinde;

Dava, davacının Nakliyat Emtia Sigortası Abonman Sözleşmesi kapsamında sigortalısına ödediği hasar bedelinin davalılardan rücuen tahsili amacıyla başlatmış olduğu takibe yapılan itirazın iptali talebine ilişkindir.

Tüm dosya kapsamından, sigortalı dava dışı ----- firmasının; ---- düzenlediği ------ numaralı sevk irsaliyesi ile 12/10/2023 tarihinde 26.000 kg mandalina emtiasının ----- sevkiyatının yapıldığı, Mandalina emtiasının ------ firmasına ait ----- plakalı çekiciye bağlı, --plakalı yarı römorka yüklendiği, ---- sevk ve idaresinde ----- Limanına sevkiyata başlandığı, taşımayı gerçekleştiren ----- yönetimindeki ----- plaka sayılı araç ile ---- yönetimindeki ---- plaka sayılı aracın----girişinde çift taraflı maddi hasarlı trafik kazası yaptığı, bu kaza neticesinde emtianın hasara uğradığı anlamışmıştır.

----- illeri arasında gerçekleştirilen bu taşımacılık ulusal karayolu ile eşya taşıma sözleşmesi kapsamında olup taraflar arasındaki uyuşmazlığın 6102 sayılı TTK.’ nun 4. Kitap - Taşıma işleri hükümleri ile çözülmesi gerektiği anlaşılmıştır.

TTK'nın 875.Maddesi; "Taşıyıcı, eşyanın taşınmak üzere teslim alınmasından teslim edilmesine kadar geçecek süre içinde, eşyanın zıyaından, hasarından veya teslimindeki gecikmeden doğan zararlardan sorumludur." şeklindedir.

Davaya konu sevkiyat evraklarına yükleme sırasında, üründe yüklemeden kaynaklı oluşabilecek uygunsuzlukla ilgili bir not düşülmediğinden; ürünlerin taşıyıcıya tam ve sağlam teslim edildiği anlaşılmakta olup taşınan yükün varma yerine ulaşmadan sürücü ----- yönetimindeki ----- plaka sayılı aracın 13.01.2023 tarihinde ------ Liman girişinde çift taraflı maddi hasarlı trafik kazası yapmasından dolayı oluşan hasardan davalı taşıyıcı-----kusuru/sorumluluğu olduğu kanaatine varılmıştır.

Davaya konu hasarla ilgili olarak hazırlanan ekspertiz raporunda; hasar sebebi “ani fren nedeni ile dorse içerisinde paletlerin kayması ” olarak belirlendiği, kazada emtianın içinde bulunduğu dorse cinsi araç darbe almamışsa da kaza nedeni ile aracın ani frenleme yapmış olmasının dorse içindeki yükün kaymasına neden olduğu anlaşılmıştır.

Mahkememizce alınan bilirkişi raporunda; taşıma aracının ani frenleme yapması/yapmak zorunda kalması ile hasar oluşumuna neden olması, araç yükleme, araç içi istifleme ve araç içi sabitleme işlemlerinin karayolu taşıma şartlarına göre uygun yapılıp yapılmadığını denetlemeyen taşıyıcının asli kusurlu olduğu, araç yükleme, araç içi istifleme ve araç içi sabitleme sorumluluğunu karayolları taşıma şartlarına göre yapmayan göndericinin tali kusurlu olduğu asli kusurlu taşıyıcının------%75 oranında, tali kusurlu dava dışı göndericinin %25 oranında müterafik kusurlu oldukları, hesaplanan tazminat tutarının 81.416,00 TL olduğu,

taşıyıcının ödeyeceği tazminat tutarın (81.416,00 TLx%75) 61.062,00 TL olduğu belirtilmiştir. Bilirkişi raporunun denetlenebilir, yasalara uygun ve hükme elverişli olduğu kanaatine varılmıştır.

TTK'nın 879. Maddesi dikkate alındığında ----plaka sayılı aracın sürücüsü ----- taşıyıcı yardımcısı konumunda olduğu ve sorumluluğunun bulunmadığı kanaatine varılmıştır.Davalı ----, taşıyıcıya ait araç için düzenlenmiş Nakliyat Sigorta Poliçesinde “çarpma/çarpışma” gibi rizikoları teminat altına almıştır. Dosya kapsamındaki ekspertiz raporlarında, yükün zarar görmesinin esas nedeninin ani frenlemeden kaynaklı palet kayması olduğu, kazanın yalnızca aracın ayna kapağını etkilediği, dorsenin doğrudan zarar görmediği, hasarın “çarpma/çarpışma” değil, “ani fren” nedeniyle oluştuğu anlaşılmakla hasarın poliçe teminatı dışında kaldığını kanaatine varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle davalı --- Yönünden davanın kısmen kabulüne, davalılar -- yönünden davanın reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.