İstanbul Anadolu 9. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2016/1318 K.2022/500

T.C. İstanbul Anadolu 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO: 2016/1318

KARAR NO: 2022/500

DAVA

Menfi Tespit (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ: 09/12/2016

KARAR TARİHİ: 29/06/2022

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;

DAVA

Davacı vekili ----- dava dilekçesinde özetle; ------ yapılan icra takibinin iş bu davanın sonuna kadar tedbiren durdurulmasını talep ettiklerini, davalı şirkete taraflar arasındaki sözleşme kapsamında davalı şirketin müvekkili şirkete kestiği fatura bedelinden daha fazla ödeme yapıldığının ticari defter ve kayıtlarının incelenmesi sonucu ortaya çıkacağını, davalıya ---- dosyası ile takibe konu ettiği ----- ferileri tutarında borçlu olmadığının tespitini talep ettiklerini, davalının taraflar arasında imzalanan sözleşme uyarınca edimlerini sözleşmede yazılı tarihte yerine getiremediğini,

bu tarihten sonra yapılan yasal değişiklik gereği müvekkilinin ----makine elektrik harcı bedeli ile ---- teknik eleman ücreti ile iskan ile ilgili ücret bedelleri ve arsa maliklerine iskanın geç alınması nedeniyle kat karşılığı inşaat sözleşmesi gereği ödemek zorunda kaldığı ---- kira bedelleri toplamı --- fazlaya ilişkin dava ve talep hakları saklı tutarak şimdilik ------- alınması nedeniyle müvekkili adına ---- dairenin kiraya verilememesi,

geç satılması nedeniyle uğradığı zarar miktarının tespiti ve tahsilini talep ettiklerini belirterek yargılama sonuna kadar takibin durdurulması yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesini, yapılacak yargılama sonunda müvekkilinden takip miktarı veya farklı miktarda alacağın bulunduğunun tespiti halinde davalının kusuru nedeni ile uğradıkları tespit edilecek zarar miktarından takas ve mahsup edilmesini,

davalının sözleşmeye aykırı edimlerini --- gecikme ile yerine getirmesi sonucunda müvekkilinin arsa maliklerine ödemek zorunda kaldığı --- fazlaya ilişki talep ve dava hakları saklı tutularak şimdilik --- zararı tespiti ile bu bedellerin ihtarname tarihlerinden itibaren işleyecek avans faiziyle beraber davalıdan tahsiline,

davalının kusuru sonucunda iskan ruhsatının alınması sürecinde--- yasada yapılan değişiklik sonucunda fazladan ödemek zorunda kalınan ----- makine elektrik iskan harcı ile ----harçlarının davalının kusuruna dayalı olarak müvekkili tarafından ödemek zorunda kalındığının tespiti ile davalıdan ihtarname tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte tahsiline, davalının kusuru nedeni ile müvekkilinin arsa payı karşılığı sözleşme uyarınca payına düşen---- teslim alması nedeniyle bu süreçte uğramış olduğu kira kaybı ve veya dairelerin geç satışı nedeniyle uğradığı zararın tespitine,

yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir

CEVAP

Davalı vekili ---- havale tarihli cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin davacıya ait olan inşaatta -----bedelle asansör imalatı ve montajı yapmayı taahhüt ettiğini, buna karşın davacı tarafından gerekli ödemeler yapılacağını, davacının müvekkilinin alacağının talep etmesine karşılık menfi tespit davası açmasının kötü niyetinin bir göstergesi olduğunu, davacının asansörlerin geç teslimi iddiasının davacı tarafından sunulan ------ çeliştiğini, kat karşılığı inşaat sözleşmesinde süreler incelendiğinde yapılan ödemelerin sözleşmeye göre yapılmaması mümkün olan ve davacının ödemek zorunda olmadığı ödemeler olduğunun dikkat çekiğini,

--- tarihinde imzalanan sözleşmenin ---düzenlenen ruhsat alındıktan sonra --- olduğunun görüleceğini, inşaat ruhsatının hangi tarihte anlamsız bir şekilde arsa sahiplerine ödeme yapıldığının görüldüğünü,---- tarihinden itibaren yapılan bu ödemelerin neye istinaden yapıldığının belli olmadığını, sözleşmeye göre davacının inşaatı bitirmesi için yasal olarak ----- varken arsa sahiplerini yapmış olduğu bu ödemenin cezai şart olmaması gerektiğini, davacının arsa sahiplerine yapması gereken kira yardımları var ise buna ilişkin yapmış olduğu ödemelerin müvekkiline yansıtmasının hukuken iyi niyet ile izah edilemeyeceğini,

davacının arsa sahiplerine bir ödeme yapmış ise bunun davacının kendi hatasından kaynaklandığını, hatasından kaynaklı kendi sonuç çıkartamayacağını, müvekkili ile davacının imzaladığı sözleşmede davacının iddiasının aksine kararlaştırılmış bir süre bulunmadığını, davacının dosyaya sunduğu,

kendi imzası olmayan sözleşmeyi kabul etmediklerini, müvekkilince yapılan imalat ve montajlardan sonra ---- randevu talep edildiğini, kontrollerde yapılan eksiklerin bir çoğunun davacı tarafından yapılması gereken eksikler olduğunu, eksikler giderilmeden davacının müvekkiline kusur izafe etmesinin kabul edilemez olduğunu davacının eksiklerini gidermesini beklediğini, sonradan yeşil etiket alarak ruhsat için müracaat ettiğini, müvekkilinin bir eksiği ve hatası bulunmadığını, iskanın geç alınması nedeni ile kendilerine ait dairelerin kiraya verilememesi veya geç satılması nedeni ile uğradıkları zararı talep edemeyeceğini,

bu taleplerin imzalanan sözleşmeye aykırı olduğunu, müvekkili nedeniyle ortaya çıkmış bulunan bir gecikmenin söz konusu olmadığını, ----yasada meydana gelen değişiklik nedeniyle ödemek zorunda kaldıkları harçların ödenmesini talep edemeyeceğini, kanun koyucunun iradesine karşı tazminat talebinde bulunulduğunu, aksi düşünülse dahi müvekkiline karşı tazminat talep edilmesinin anlamsız olduğunu, asansör ruhsatının ---- tarihinde alındığını, davacının kendi beyanlarına göre ise yasanın ---- tarihinde değiştiğini,

davacının dava dilekçesinde talep ettiği bedeller ve müvekkilinin yapmış olduğu icra takibine ilişkin menfi tespit talebinin hukuki dayanaktan yoksun olduğunu beyanla davanın reddine karar verilmesini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesini talep etmiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE

Dava, davacının----- kat karşılığı inşaat sözleşmesi uyarınca yapımını üstlendiği taşınmazın asansörlerinin yapım ve montaj işlerinin davalı tarafından yapılması konusunda yapılan sözleşmeye aykırı davranıldığından geç ve ayıplı teslimat olduğundan uğradığı zarar nedeniyle------- sözleşme uyarınca davalı tarafa borçlu olmadığının tespiti istemine ilişkin olup İ.İ.K 72. ve devamı maddelerine dayanmaktadır.

----Esas sayılı icra takip dosyasının celp olunarak yapılan incelenmesinde; dosyamız davalısı şirket tarafından dosyamız davacısı şirket aleyhine --- tarihli sözleşmeden doğan fatura ve cari hesap bakiye alacağı açıklaması ile ---- alacağın tahsili için genel haciz yoluyla icra takibi yapıldığı, takibin kesinleştiği görülmüştür.

Davacı tarafın davaya konu icra takip dosyasında takibin durdurulması yönündeki ihtiyati tedbir talebi mahkememizce değerlendirilerek ---- tarihli ara kararı ile.

"Davacı vekilinin icra takibinin durdurulması talebinin, İİK 72/2 madde hükmü uyarınca icra takibinin davadan önce başlatılmış olması nedeniyle reddine, ancak talep içeriğine göre çoğun içinde azında olduğu kabul edilerek ,takdiren % 20 teminat yatırılması halinde ----- yatırılacak olan paranın iş bu dava sonuçlanıncaya kadar davalı-alacaklıya ödenmesinin ihtiyati tedbir yolu ile önlenmesine, teminatın yatırılmasından sonra ilgili icra müdürlüğüne iş bu tedbir kararının gönderilmesine" karar verildiği,

verilen ihtiyati tedbir kararı doğrultusunda davacı tarafça teminatın yatırılması nedeniyle ihtiyati tedbir kararının uygulandığı anlaşılmıştır.

Tarafların tüm delilleri celp olunarak dava dosyası, taraflara ait ticari defter kayıt ve dayanak belgeler ile davaya konu asansörlerin bulunduğu yerde yerinde inceleme yapılmak suretiyle incelemeler yaptırılarak raporlar alınmıştır. Dosya kapsamına sunulan delillerden;

--- yevmiye nolu ---- incelenmesinde; davacı şirketin yüklenicisi sıfatıyla şirket yetkilisi ile dava dışı---- arasında emlak vergisi rayiç değeri ---- bölümlü bina inşa edilmesi hususunda tarafların anlaştığı, iş bu sözleşme ile yüklenici davacının sözleşmenin imzalanmasından başlayarak --- ay içerisinde ruhsat alarak ruhsat tarihinden itibaren de en geç --- içerisinde inşaata başlamayı kabul ve taahhüt ettiği, inşaat süresinin ruhsat alındıktan sonra toplamda --- olduğu, bunun ---- düzenlenmesi süresi olduğu,

inşaatın bitimi akabinde de 1 ay içerisinde de iskan ruhsatının da alınmış olacağı, inşaatın noksansız oturulabilir vaziyette teslim edilmesi, %100 belediyeden hakedişin onaylanması gerçekleştiği halde bürokratik sebeplerle iskan alınamamasının cezai müeyyideye sebep olmayacağı------- kanal iskanının alınması ve binanın arsa sahibine teslim edildiği halde belediyenin herhangi bir inşaat tatil tutanağı, mühürleme, imara ve projeye ilişkin unsurlar içeren bir eksik ve kusur olmadığı takdirde inşaatın bitmiş sayılacağı),

inşaatın süresinde tamamlanamaması halinde yüklenici arsa sahibine isabet edebilecek bağımsız bölümlerin her biri için geciken her ay emsal kira rayiç değeri üzerinden kira bedelini cezai şart olarak ödeyeceği, arsa sahipleri tarafından onay verilmiş olmadıkça veya mücbir sebebe dayalı gecikmeler dışında ---- teslim süresinin geciktirilmesi halinde yüklenici her bir bağımsız bölüm için çevre rayiç kira bedeli üzerinden tespit edilen kira bedellerini gecikme cezası olarak ödemeyi yüklenicinin kabul ve taahhüt ettiği, bu cezai şart süresinin inşaatın bitim süresinden itibaren --- geçemeyeceği,

yüklenici davacının arsa sahibine aylık ----kira bedelini --- boyunca ödemeyi kabul ve taahhüt ettiği, ----ayı kirasının naklen ve tamamen ödendiği" şeklinde düzenlendiği, teknik şartnamenin de; ---- kişilik ------- yapılacağı, arsa sahibine ait dairelerin..." şeklinde düzenlendiği,

Davacı ile davalı şirket arasında düzenlenen ----olarak düzenlenen şartname ve teklifin incelenmesinde; "davalı şirket tarafından - sayfalık teklif oluşturulduğu, müşteri olarak davacı şirketin adı ve temsilcisi --- yazılı olduğu, asansörün yapılacağı adresin ---- yazıldığı, işin müddeti başlıklı kısımda; sözleşme anında belirlenecek olan malzeme temin süreleri ve karşılıklı şartların belirlenmesinden sonra tarafımıza verilen süre içerisinde bitirmeyi taahhüt ederiz.

Bu süre belirlendikten sonra müteahhit tarafından yapılacak işlerde gecikme olursa, bu süre teslim tarihine süre uzatım olarak eklenecektir----------- kalan bakiyenin sözleşme anında ---- günlük çeklerle tahsil edileceği, ödemesi yapılmayan, yapı ruhsatı ve mimari projesi gelmeyen siparişlerin işleme alınmayacağı" şeklinde düzenlendiği, teklifin üst kısmında el yazısı ile---- sonu asansör noksansız teslim" şeklinde yazıldığı, yazının ----- adı ile paraf imza atıldığı,

----yevmiye sayılı ihtarnamenin davacı şirket tarafından davalı şirkete keşide edildiği, ihtarnamede özetle; ---- tamamlanmaması, teslim edilememesi nedeniyle davalının eksik, ayıplı ve kusurlu iş yapmasından dolayı zarara uğradıklarını, ---- günlük gecikmeli montaj ve imalat nedeniyle her daire başına ----tazminat talep ettiklerini, ödeme yapılmadığı takdirde...." bildirildiği,

----yevmiye nolu ihtarnamenin davalı şirket tarafından davacı şirkete cevabı ihtarname olarak keşide edildiği, ihtarnamede özetle; "müvekkilinin---- tarafından yapılan denetimlerde ihmalinin söz konusu olmadığını, denetim raporuna göre davacının bir çok yapması gereken işleri yapmadığının görüldüğünü, tüm eksikliklerin --- tarihinde giderildiğini, ---- tarihinde randevu alındığını, tarafların imzaladığı sözleşmede süre belirtilmediğini, davacının cezai şart talebinin anlaşılamadığının" belirtildiği,

---- yevmiye nolu ihtarnamenin davacı şirket tarafından davalı şirkete keşide edildiği, ihtarnamede özetle; ---- ihtara konu eksikliklerin halen giderilmediği, --- uygunluğun alınamadığı, sözleşmede tarih olmadığı beyanının kötü niyeti gösterdiği, bir asansörün imalat ve montajının --- günü geçmediği, önceki cevapta ki eksikliklerin ---tarihi itibarıyla giderildiğini, ihtarın tebliğinden itibaren ------ içerisinde çalışılmasını talep ettiklerini ve----alınmasını talep ettikleri----- belirtildiği,

---- yevmiye nolu cevabı ihtarnamenin davalı şirket davacı şirkete keşide edildiği, ihtarnamede özetle; "kendileri tarafından yapılması gereken işlemlerin tamamlanarak ---- --- alındığı, ilgili raporun----- tarihinde teslim edildiği, bundan sonraki işlemlerin davacı tarafından takip edilerek sonuçlandırılması gerektiği"nin bildirildiği, Görülmüştür.

Teknik bilirkişi heyetleri tarafından yapılan teknik inceleme sonucunda düzenlenen raporlarda; "davalı şirket tarafından davacı şirkete ayrıntıları yukarıda yazılı olan teknik şartname ve teknik uyarınca ---- daireli asansörün tüm teknik özellikleri --- yazılı olmak üzere yapımı konusunda anlaştıkları, sözleşmenin --- tarihinde imzalandığı, sözleşmenin süresinin ne kadar olduğunun yazılmadığı, dosya kapsamındaki tüm delillere göre yapılan tespitler sonucunda asansörün denetlenmesi için ---tarihinde --- --- müracaat edilmesine göre asansörün montajının --- tamamlandığı, diğer prosedürlerin yapıldığı,

--- tarihli denetiminde kırmızı etiket verildiği ve eksikliklerin --- istendiği,--- verildiği, davacının ve davalının bütün eksiklikleri gidermelerinden sonra ---tarihinde asansöre yeşil etiket verilerek asansörün güvenli olduğu, tam ve noksansız teslim edildiğinin anlaşıldığı------ belirtildiği görülmüştür.

Davacı taraf somut uyuşmazlıkta davalıdan asansörün geç teslimi nedeniyle ---- gecikmeden kaynaklı dava dışı------ ödenen kira bedellerinden şimdilik ---- zararının tanziminin, davalının kusuru nedeniyle iskan ruhsatının alınması sürecinde ---- yapılan değişiklik nedeniyle fazladan ödenmek zorunda kalınan--- makine elektrik iskan harcı ile ---- iskan harcının davalıdan tazmini ve yine davalının kusuru nedeniyle sözleşme uyarınca kendi payına düşen--- adet daireyi ----aldığından geç teslim nedeniyle bu süreçte uğranılan kira kaybı/geç satışından doğan zararın tespit ve tazminini talep ettiği, bu tazminatlar uyarınca alacaklı olduğundan davalının ---- sayılı aleyhine açtığı takip dosyası ile borçlu olmadığının tespitini talep etmektedir.

Somut uyuşmazlıkta öncelikle çözülmesi gereken husus taraflar arasındaki sözleşme konusu asansörün davalı tarafından yapılarak davacıya teslimi için gereken süredir. Her ne kadar ---- belgede asansörü yapım süresi yönünden herhangi bir madde konularak yazılmamış ise de; teklifin üst kısmında el yazısı ile yazılmış davalı şirketin teklifnamenin altındaki imzanın aynısı şeklinde imza atılmak suretiyle ---- şeklinde yazıldığı sabittir. Davalı taraf bu yazının bulunduğu yerdeki imzanın müvekkiline ait olmadığını iddia etmiş ise de; teklifnamenin incelenmesinde en altta yer alan ----- kaşesi üstündeki imza ile üst kısmında el yazısı ile yazılan bölümdeki imzanın çıplak gözle bakıldığında bir birinin aynısı olduğu kanaatine varılarak mahkememizce imza incelemesi yaptırılmamıştır.

Yapılan yargılama sonucunda dosya kapsamındaki tüm deliller, alınan teknik bilirkişi raporları birlikte değerlendirildiğinde; davacının dava dışı arsa sahibiyle yaptığı -----uyarınca inşaat süresinin ruhsat alındıktan sonra toplam ---- tarihi olduğu, yapının bitirilmesi gereken tarihin ---- tarihi olduğu, ancak iskanın yapı kullanma izin belgesinin ---- tarihinde alındığı, buna göre davacının dava dışı ----yükümlendiği edimi süresinde yerine getiremeyip ---günlük bir gecikme bulunduğu,

davaya konu asansörün ise davalı tarafından montajı ve bütün kontroller ile eksiksiz ve tam olarak --- tarihinde yeşil etiket alınmak suretiyle teslim edildiği, davalının teklif uyarınca --- tarihinde yapımını tamamlaması kararlaştırılan asansörü geç teslim ettiği de dosya kapsamından anlaşılmakla birlikte davacının dava dışı 3.kişiye karşı yükümlendiği edimi asansörün --- değil de inşaatın bitirilmesi gereken tarihten daha önce---- yerine getirmiş olmasından kaynaklı geciktirdiği dosya kapsamındaki delillere göre ispatlanamadığından davanın aşağıdaki şekilde reddine karar vermek gerekmiştir.