İstanbul Anadolu 9. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2016/957 K.2023/226

T.C. İstanbul Anadolu 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO: 2016/957

KARAR NO : 2023/226

DAVA

Tazminat (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ: 01/09/2016

BİRLEŞEN İstanbul Anadolu 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'NİN 2016/1363 ESAS SAYILI DAVA DOSYASINDA

DAVA

İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)

DAVA TARİHİ: 13/12/2016

KARAR TARİHİ:15/03/2023

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan), İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

ASIL DAVA

Davacı vekili 01/09/2016 tevzi tarihli dava dilekçesinde özetle; davacıya ait ------adresinde ---------- yapılan depoda ---- tarihinde yangın meydana geldiğini, -----tarafından yapılan ön incelemede yangın sebebinin elektrik tesisatından kaynaklı olduğu görüşünün bildirildiğini, davalı -----tarafından muhtelif zamanlarda yapılan tesisat bakım ve onarım işlemlerinden ötürü mevzuata aykırı kablo tertibatının bina içerisine yerleştirilmiş olduğu ve binaya elektrik desteği sağlayan ana hat kablosunun binanın muhteviyatına davalı tarafça uygun sağlanmaması ve buna bağlı olarak davacıya ait depoda oluşan yangının çıktığı,

------ dosyasında yapılan keşif sonucu oluşturulan bilirkişi raporu ile sabit olduğunu, davacının ------ sadece bakım ve onarım yapılması amacı ile başvuruda bulunmamış olduğunu, söz konusu zararın karşılanmasına yönelik taleplerini bildirmek amacıyla ile davalı tarafa başvurduğunu,------ yetkililerinin davacıya ait işyerine gelerek incelemede bulunduklarını, davalının meydana gelmiş olan zararı karşılamadığını belirterek;

yangının meydana gelmesi sonucu oluşan zararın sigorta şirketi tarafından tazmin olmayan 295.000,00 TL tutarındaki maddi tazminat bedelinin dava ikame tarihinden itibaren başlayacak yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin de karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

ASIL DAVAYA CEVAP

Davalı vekili-------- havale tarihli cevap dilekçesinde özetle; ------ kadar olan ana kablonun ----- müstakil olarak ilgili binaya gelen hat olup bu hattın üzerinde kendilerinden başka enerji kullanabilecek başka bir müşteri bulunmadığını,------işletme bakım sorumluluğunun müşterilere ait olup bu kısımlarda sözleşme gücünün veya kullanım amacının dışında meydana gelebilecek olumsuz durumlardan malzeme ve işçilikten kaynaklı hatalardan oluşacak durumlardan davalının sorumlu dolmadığını, davaya dayanak yapılan 23.04.2016 tarihli tespit bilirkişi raporu tek taraflı beyanlarla, yeterli teknik araştırma yapılmaksızın ve yanlı düzenlendiğini,

raporun objektif kriterlerden ve teknik delillerden uzak olduğundan davaya dayanak kabul edilemeyeceğini, bilirkişi raporunda da belirtildiği üzere bina girişinden -------kadar olan kısımda zemin kotunun altında merdiven altından açıktan giden kabloların olduğu alan davacı tarafından depolama maksatlı kullanıldığını, bu kısımda yanıcı özelliği yüksek -------konulduğunu, bu yerin bu tür malzemelerin depolama alanı olarak kullanılmasının teknik açıdan doğru ve yerinde olmadığını, yangının depolama alanında kalan 2-3 metrelik kabloların açıkta kalan kısmında çıktığı iddiasının yanlış olduğunu,

itfaiye raporunun ilk ve doğru şekilde yapılan tespitler neticesinde düzenlendiğini belirterek davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıya tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.

Feri müdahil vekili 24/10/2017 tarihli dilekçesinde özetle; davalı sigortalı aleyhine açılmış olan dava sonucunda verilecek hükmün müvekkili sigorta şirketinin hukuki durumunu dolaylı olarak etkileyeceğinden müvekkil sigorta şirketinin derdest olan davaya müdahale etmekte hukuki yararı bulunduğunu belirterek davalı sigortalı yanında davaya feri müdahil olarak katılma taleplerinin kabulüne karar verilmiştir.

BİRLEŞEN (İstanbul Anadolu 5. Asliye Ticaret Mahkemesi 2016/1363 Esas)

DAVA

Davacı şirket nezdinde sigortalı ------ ait işyerinde 01.09.2016 tarihinde yangın nedeniyle hasar meydana geldiğini, hasarın davalı şirkete ait kablonun kısa devre yapmasından kaynaklandığının tespit edildiğini, bu nedenle davalının hasardan sorumlu olduğunu, sigortalıya yaptıkları ödemenin tahsili için yapılan icra takibine davalının itiraz ederek durdurduğunu belirterek davalının ------- dosyasına vaki itirazın iptaline, takibin devamına ve davalının % 20 den az olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasını talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili 03/02/2017 havale tarihli cevap dilekçesinde özetle; yangın nedeniyle zararın neler olduğu, alacağın ne şekilde hesaplandığına ilişkin bir belgenin ibraz edilmemesi, depodaki ürünün miktarı ve değerinin bilinmemesi nedeniyle bu konuların yargılamayı gerektirdiği gerekçesiyle takibe itiraz edildiğini, hasarın oluşumunda davalı şirketin kusuru olmadığını, iç tesisattan hasarın olduğunu, bu tesisattan sorumlu kişilere davanın açılması gerektiğini, yangında davalı şirkete ait dağıtım kablolularında hasar görüldüğünü belirterek davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıya tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE

Asıl dava, davacıya ait depoda çıkan yangın nedeniyle karşılanmayan zararın davalıdan tahsili, birleşen dava davacı sigorta şirketinin sigortalı olan asıl davacıya gerçekleşen riziko nedeniyle ödediği tazminatın TTK 1472 maddesi uyarınca davalıdan rücuen tahsili için girişilen icra takibine yapılan itirazın iptali istemine istemine ilişkindir.

Birleşen dava dosyasına konu------- sayılı takip dosyasının celbolunarak yapılan incelenmesinde, birleşen davacı sigorta şirketi tarafından asıl ve birleşen davalı -----aleyhine 712.273,73 TL asıl alacak, 25.709,77 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 737.983,50 TL alacağın tahsili için genel haciz yolu ile icra takibi başlatıldığı, davalının borca itirazı üzerine takibin durduğu görülmüştür.

Asıl ve birleşen dava dosyalarında tarafların bildirdikleri tüm deliller celbolunarak rizikonun gerçekleştiği yerde keşfen teknik bilirkişi aracılığı ile incelemeler yapılarak keşif yapılmış raporlar alınmıştır.

Taraflarca delil olarak gösterilen------- dosyasının celbolunarak yapılan incelenmesinde; asıl davacı tarafından davalı aleyhine delil tespiti talebinde bulunulduğu, yapılan keşfen inceleme sonucunda düzenlenen raporda; -----------tarihinde meydana gelen yangının binada kurulu güce göre seçilen kablonun tesis edildiği, ancak sonradan kurulan tekstil atölyesinin çektiği enerji ve diğer ilave güçlerin çektiği toplam enerji ile çekilen akımın yanan kablonun taşıyabileceği nominal akımlarının çok üzerinde akım çekmesi ile ısınması, kablo kesitinin akım taşıma kapasitesinin üzerine çıkması ile aşırı ısınmaya sebebiyet verdiği,

ısı ile zamanla izolasyonların bozulması, kablo izolelerinin eriyerek fazlar arası kısa devre ile ark yapması ve tutuşması ile yanmaya başladığı, kablonun yakınında ve temas halinde olduğu, yanıcı cisimlerin de tutuşma sıcaklığına ulaşması ile alevlenerek yangının başladığı, kırtasiye deposunun ve ticari malların bir kısmının tamamen yandığı, geri kalan kısmının da tamamen islendiği, itfaiyenin yapmış olduğu söndürme çalışması sırasında hasar verildiği, kullanılamaz ve ticari olarak satışı yapılamaz olduğu, metal rafların, duvar ve tavanların tamamen islendiği..." şeklinde görüş bildirildiği görülmüştür.

Asıl ve birleşen davalara ilişkin somut uyuşmazlıkta, davacı taraf işyerinde meydana gelen yangın nedeniyle oluşan zararının tazmini için birleşen davacı ------yaptığı başvuru sonucunda açılan hasar dosyasının incelenmesinde; birleşen davacı sigorta şirketinin asıl davacıya ait işyerini -------- kapsamında teminat altına aldığı, poliçede elektronik cihaz, demirbaş ve emtia teminatı verildiği ve yangın hasarlarının sigorta güvencesine alındığı, emtia için yangın teminatı yönünden 1.000.000,00TL, demirbaş, elektronik cihaz için 50.000,00 TL, dekorasyon yönünden de 40.000,00 TL teminat limiti verildiği,

sigorta şirketi tarafından atanan sigorta eksperinin düzenlediği 23.04.2016 tarihli raporda; "...yangının cadde üzerinden işyerine girişte karşı sol köşede meydana geldiği, sokak üzerindeki kapıdan girildiğinde merdivenlerin alt kısmında depo olarak kullanılan kısımda meydana geldiği, yangının meydana gelmesinde ------tarafından bina içerisinde sigortalının depo olarak kullandığı alandan geçen kablo üzerinde meydana geldiği, çoklu kalın bakır iletken teller üzerinde kısa devre/ark meydana gelmiş olduğu,

meydana geldiği ark sonucunda kablo izolasyonu ve alt kısımda bulunan depolanmış malzemelerin ark sonucunda tutuşarak yangının geliştiği, sigortalı tarafından kullanılan sokak kapı girişi solunda bulunan elektrik panosu, sayaç ile alt katta bulunan elektrik panosunda herhangi bir olumsuz durum ve yanma olayının bulunmadığı, kofraya kadar olan tesisatın bakımının yapılan işçiliğin----ait olması nedeniyle asli kusurlu bulunduğu, fiili ile zarar arasında illiyet bulunduğundan----- rücu hakkı olabileceğini..." şeklinde görüş bildirildiği,

sonuç itibariyle birleşen davacı sigorta şirketinin asıl davacı sigortalısına 26.04.2016 tarihinde 50.000,00 TL, 30.05.2016 tarihinde de 662.273,73 TL ödeme yaptığı tespit edilmiştir.

Mahkememizce 25.06.2021 tarihinde yapılan keşif sonucu ve daha önce alınan bilirkişi raporları yangının meydana geldiği yere ait tasdikli elektrik projesi ve dayanak belgeleri incelemeksizin düzenlenmiş olmaları nedeniyle mahkememizce hükme esas alınmamıştır. Tasdikli elektrik projesi ve dayanak belgeleri celbolunduktan sonra yapılan 09.09.2022 tarihinde yapılan keşif sonucunda alınan bilirkişi raporunun dosyadaki verilere uygun ve gerekçeli olduğu görülerek (mali açıdan önceki alınan bilirkişi raporları ile çelişmeyen) hükme esas alınmıştır.

Asıl davada, davacı taraf işyerinde meydana gelen yangın olayında zararının tamamının sigorta teminatından karşılanamadığından eksik kalan 295.000,00 TL zararın tahsilini talep etmektedir.

25.03.2020 tarihinde alınan bilirkişi heyetinde bulunan mali müşavir tarafından yapılan inceleme sonucunda davacının ticari defterlerinde dayanağı olmayan belgeler olması bakımından davacının toplam zararının ------ Sigorta Şirketi tarafından karşılandığından davacının davalıdan tazminat olarak talep edebileceği bakiye alacağının denetime elverişli bir şekilde belirlenmesinin mümkün olmadığı bildirilmiştir.

03.11.2022 tarihinde alınan üçüncü bilirkişi heyetinde ki mali bilirkişinin düzenlediği raporda; -------- tarihinde düzenlenen ekspertiz raporunda emtia hasarının 921.614,49 TL talep edilmesine karşın 654.961,00 TL'lik kısmının sigorta şirketi tarafından kabul edilerek ödendiği, yangın hasarının meydana geldiği, 01.04.2016 tarihi itibariyle davacıdan edinilen 31.03.2016 tarihli mizana göre ticari mallar bakiyesinin 1.818.308,87 TL olduğu, ticari mallara ilişkin alt dökümler incelendiğinde--------- tutarlı mermer alışı, araç alımı gibi hesapların bulunduğu,

oysaki davacının işyerinin faaliyet konusunun kırtasiye malzemeleri deposu olduğundan davacıdan mermer ve araç emtialarının ne olduğunun sorulduğu, davacının beyanına göre davacının hasarın meydana geldiği işyeri dışında oto galerisi olduğu, oto galeride oto aksesuarları olduğu, ancak mizanın tek tutulduğunu beyan ettiği, bu durumda 31.03.2016 tarihli mizanda ticari mallar olarak yer alan 1.818.308,87 TL'lik tutarın iki ayrı adreste bulunan farklı ticari mallar tutarı olduğunun anlaşıldığı,

davacının sigorta şirketinden talep ettiği tutar miktarı 921.614.49 TL iken sigortalı işyerinde bulunan kırtasiye mallarının toplamının 1.481.415,73 TL olduğunun görüldüğü, her iki tutar arasında büyük farkın bulunduğu, davacının dava dilekçesinde yangında meydana gelen hasar tutarının toplamda ne kadar olduğunu açıklamadığı, sigorta şirketi tarafından tazmin edilmeyen 295.000,00 TL'lik tutarı talep ettiği, yangın, deprem, su basması sonucu olarak stokların fiziki ve ekonomik değerinde önemli azalışların ortaya çıkabildiği,

bu mallara ilişkin olarak ortaya çıkan söz konusu değer düşüklüğünün ticari defterlere --------- kodlu stok değer düşüklüğü hesap kullanılmak suretiyle kayıtlanması gerektiği, oysaki davacının şirket defterlerinde bu yönde yapılmış bir kaydın bulunmadığı, ayrıca KDV Kanunu 'nun 30/c maddesinde deprem, sel felaketi veya-------yangın sebebiyle mücbir sebep ilan ettiği yerlerdeki yangın sonucu zayi olmak hariç olmak üzere zayi olan mallara ait ---- indirim konusu yapılamayacağının hükme bağlandığı,

bu çerçevede zayi olan mallara ait yüklenilen ve daha önce indirim konusu yapılan --- zayi tarihini kapsayan vergi dönemine ait ---- beyannamesinin ilave edilecek ----- satırına dahil edilmek suretiyle indirim hesaplarından çıkarılmasının gerektiği, yine davacı tarafın böyle bir kayıt yapmadığı ve ---- indirimi bildiriminde bulunmadığını beyan ettiği, davacı ticari defter kayıtlarında bu yönde yapılmış bir kayıt ve dosya kapsamında ----- beyannamesi görülemediğinden ticari defter ve kayıtlarına göre emtia zararının tespitinin mümkün olmadığı, sigorta eksper raporuna göre davacının emtia hasarından dolayı 921.614,49 TL'lik talebi olduğu,

ilk eksper tespitinin 824.961,00 TL olduğu, tarafların sovtaj tenzili olarak 170.000,00 TL konusunda anlaştıkları ve davacı sigortalıya emtia yangın hasarı olarak 654.961,00 TL'nin ödendiği, sigortalı davacıya ödenen toplam tutarın dekorasyon hasarı, demirbaş hasarı, alternatif işyeri masrafları, yangın söndürme masrafları ve iş durması tutarı olmak üzere toplamda 712.273,73 TL olarak ödendiği, bu tutar konusunda sigortalı davacı ile mutabık kalındığının ekspertiz raporunda belirtildiği,

dolayısıyla davacının emtia yangın hasarının mutabık kalındığı şekilde tamamının ödendiği anlaşıldığından davacının başkaca talep edebileceği emtia hasarından söz edilemeyeceği... " tespit edildiği görülmüştür.

Teknik bilirkişi incelemesi sonucunda düzenlenen raporda; -------------- işyerinin deposu trafo merkezinden çekilen doğru şubeden elektrik almaktadır. ------- kadar gelmekte ----- sonra da ana kolon ile iş yerinin deposundaki ana panoya gelmekte ve ana panodan da depodaki elektrikli cihazlar ve lambalara elektrik enerjisi ulaştırılmaktadır. --- başlayıp--- nihayet bulan irtibat hattına----, panoya kadar giden ana hatta------ismi verilir.------bulunan sigortalar, olası bir kısa devre esnasında ana kolonun zarar görmemesi ve yangın çıkmaması için elektriği keser. ------ işletme sorumluluğu ----- aittir.

Ana pano dahil elektrik iç tesisatının, bakım ve onarımı davacı sigortalı -------- aittir. Yangın, ana elektrik panosunda oluşan bir kısa devre veya elektrik arızası nedeniyle çıkmıştır. Kısa devre sonucunda, ana kolon hattından çok büyük akım geçtiğinden ana kolon bu yükü kaldıramayarak aşırı derecede ısınmıştır. Bu ısınma sonucunda ana kolon kablosunun plastik kılıfı ergiyerek, kablonun açığa çıkan iletkenleri birbirine temas ederek kısa devre oluşmuştur.

Akabinde ark -------- ortaya çıkmıştır. Bunun ardında, ergiyerek sıvı hale gelen plastik kılıf malzemesini yangını başlatmıştır. Plastik malzeme sıvılaşınca petrol olur ve aynen petrol gibi kolayca yanar ve sıvı şekilde üzerinde alevler olduğu halde, yere doğru akar. Yerde ne varsa tutuşturmuş ve yangın yayılarak depoya, kolona, kofraya ve doğru şube kablosuna yakarak hasara uğratmıştır.

Olası bir kısa devre esnasında zarar görmemesi ve yangın çıkmaması için kofrada bulunan sigortalar, elektrik enerjisini keserek kolon kablosunu korur. Dava konusu olayda kofradaki sigortalar nizami olmadığından kolon kablosunu koruyamamış ve yangının başlamasına neden olmuştur. ----------- sigortaların (akımları) amperajları,-------- izni ile belirlenerek abone tarafından tesis edilmiştir. Davacı şirketin -------- sigortalara müdahale ederek nizami hale getirme yetkisi yoktur.

Dava konusu olayda kofradaki sigortaları nizami tesis etmediğinden davalı--------------yangının çıkmasında % 50 oranında kusurludur... " tespit edildiği bildirilmiştir.

Yapılan yargılama sonucunda; dosya kapsamındaki tüm deliller, yapılan keşifler sonucunda düzenlenen raporlar birlikte değerlendirildiğinde; birleşen davacı sigorta şirketinin dava konusu hasara uğrayan asıl davacıya ait işyerini -------- sigorta teminatı altına alındığı, poliçede elektronik cihaz, demirbaş, emtia teminatı ve yangın hasarlarına sigorta güvencesi verildiği, emtia için yangın teminatının 1.000.000,00 TL, demirbaş, elektronik cihaz için 50.000,00 TL, dekorasyon için 40.000,00 TL teminat verildiği, Yangın Sigortası Genel Şartları 1.maddesinde;

...yangının, yıldırımın, infilakın veya yangın ve infilak sonucu meydana gelen duman, buhar ve hararetin sigortalı mallarda doğrudan neden olacağı maddi zararlar, sigorta bedeline kadar temin olunmuştur hükmü ile teminat kapsamının belirtildiği, uyuşmazlığa konu yangın riskinin 01.04.2016 tarihinde meydana geldiği, sigortalı mahalde vuku bulan hasarın --------çerçevesinde birleşen davacı sigorta şirketi tarafından düzenlenen poliçe teminatı kapsamında meydana geldiği, poliçe teminatı kapsamına giren hasarı sigortalısına ödeyen birleşen davacının TTK.1472 maddesi kapsamında rücu hakkının bulunduğu,

ancak sigorta şirketinin sigortalısının tespit edilen % 50 oranındaki kusur oranı kadar rücu hakkı bulunduğu, dolayısıyla birleşen davacının % 50 oranında kusurlu olduğu tespit edilen davalıdan 356.136,86 TL rücu talep hakkı bulunduğu, asıl davacı sigorta şirketi tarafından tazmin edilmeyen zararının bulunduğunu ispat edemediğinden karşılanmayan zararının bulunmadığı,

birleşen davada sigorta şirketinin 50.000,00 TL'lik tazminatı 26.04.2016 tarihinde, 662.273,73 TL'lik kısmını da 30.05.2016 tarihinde ödediğinden ödeme tarihlerinden itibaren takip tarihi 21.10.2016 tarihine kadar geçen süre yönünden % 50 kusur oranı da dikkate alınarak 12.978,82 TL işlemiş faiz talep edebileceği sonuçlarına varılarak aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.