İstanbul Anadolu 9. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2017/660 K.2021/250

T.C. İstanbul Anadolu 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2017/660 Esas

KARAR NO: 2021/250

DAVA

İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı)

DAVA TARİHİ : 16/06/2017

KARAR TARİHİ : 18/03/2021

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; dava dışı ---- müvekkil şirket nezdinde ----- numaralı nakliyat emtia sigorta poliçesi ile sigortalı olduğunu, ---- gönderilmek üzere yüklemesi yapılan ve ---- plakalı araç ile taşınan-----emtiası davalı borçlular----------- sorumluluğu altında taşındığını, emtiaların alıcıya varışını müteakip yapılan kontrollerinde hasarlı olduklarının görülmesi üzerine CMR (taşıma) senedi üzerine hasar şerhi düşüldüğünü, akabinde dava dışı sigortalı tarafından davalı taşıyıcıya ------------- nolu hasar ihtarnamesi keşide edildiğini,

emtialarda meydana gelen hasara istinaden gerekli tüm incelemeler yapılmış olup davalı borçluların sorumluluğu altında yapılan taşıma işlemleri esnasında hasarlanan emtialarda ---- zarar tespit edilmiş ve müvekkil şirket tarafından teminat kapsamında bulunan hasar bedeli olarak dava dışı sigortalıya poliçe kapsamında ----- hasar ödemesi yapıldığını, eşyaların -------- başlıklı dördüncü bölümünde yer alan ------ ilgili taşıyıcının sorumluluğuna dair------ devamındaki hükümler dikkate alındığında; taşıma işini yapan davalı-borçlunun emtiada meydana gelen hasar nedeniyle sorumlu olduğu açıkça ortadadır.

Öyle ki bu husus ------yükü teslim aldığı andan teslim edinceye kadar bunların kısmen veya tamamen kaybından ve doğacak hasarlardan ----şeklinde yasa hükmü içerisinde de yer aldığını,------------- maddesinde. “Sigortacı, sigorta tazminatını ödediğinde, hukuken sigortalının yerine geçer. Sigortalının, gerçekleşen zarardan dolayı sorumlulara karşı dava hakkı varsa bu hak, tazmin ettiği bedel kadar, sigortacıya intikal eder.

Sorumlulara karşı bir dava veya takip başlatılmışsa, sigortacı, mahkemenin veya diğer tarafın onayı gerekmeksizin, halefiyet kuralı uyarınca, sigortalısına yaptığı ödemeyi ispat ederek, dava veya takibi kaldığı yerden devam ettirebilir.” denildiğini, gerçekleşen zarardan dolayı dava dışı sigortalıya hasar bedeli ödemesi yapılmıştır ve sigortalıya yapılan ödemesi ile sorumlulara karşı rücu hakları kayıtsız ve şartsız olarak müvekkil davacı şirkete devredilmiştir.

Yapılan hasar ödemesi ile müvekkil şirketin TTK m 1472 hükümleri kapsamında işbu davada dava dışı sigortalıya ödenen hasar bedelinin rücuen tahsiline ilişkin sigortalının haklarına halef olduğu ispat edildiğini, dava dışı sigortalı firmaya ödenen hasar bedelinin sorumlulardan rücuen tahsil edilmesi amacıyla davalı borçlular aleyhine ---- sayılı dosyası üzerinden icra takibi başlatılmıştır. ------tarihinde tarafımıza tebliğ edilen itiraz dilekçelerine göre davalı borçluların borca ve ferilerine itiraz ettiği tespit edilmiştir.

Borca ve ferilerine itiraz ederek takibin durmasına neden olan davalı-borçluların itirazlarının iptalini talep ettiğini, tüm bu nedenlerle davalı-borçluların ----- takip dosyasına yaptıkları haksız ve kötüniyetli itirazlarının iptaline ve takibin devamına, davalı-borçluların takip konusu borcu takip dosyasında belirtilen yıllık ----- (CMR madde 27 gereği) temerrüt döviz faizi ile müştereken ve müteselsilen ödemelerine, davalıların % 20 den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatı ödemelerine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı taraflara yükletilmesine karar verilmesini mahkememizden talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı ----- vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu talebin müvekkili tarafından davacının sigortalısına ait emtianın ---- nakliyesi sırasında meydana geldiği iddia edilen hasara ilişkin olduğunu, ----------gereğince yükü teslim aldığı andan teslim edinceye kadar kısmen veya tamamen kaybından doğacak zararlardan sorumlu olduğunu, maddenin devamında taşımacının sorumluluğunu kaldıran ve sınırlandıran durumların düzenlendiğini, hasara uğrayan emtianın ambalajlanmaması ya da hatalı yetersiz ambalajlanmış olması yükün gönderici alıcı veya onlar adına hareket eden kişiler tarafından yüklenmesi istiflenmesi, boşaltılması,

mala ilişkin özellikler sebebiyle oluştuğunun ispatlanması halinde taşımacının sorumluluktan beri kılınacağını, ---- maddesinde taşımacının sınırlı sorumluluğunun düzenlendiğini, buna göre taşımacı tarafından ödenecek tazminatın hasara uğrayan malın eksik brüt ağırlığının ------ hesap birimini geçemeyeceğinin hüküm altına alındığını, likit olmayan bir alacak iddiasının konu edildiği ilamsız takiplere müstenit ödeme emrini ifa etmesi yasal olarak mümkün olmayıp mevcut durumun icra takibine itiraz dilekçesinde belirttiğini, müvekkili tarafından alacak talebinin kabulünün mümkün olmadığını,

nitekim dava dilekçesinde belirtilen delil listesinde mahkemece gerek görülmesi halinde hasara ilişkin tüm bilgi ve belgelerin müvekkili şirketten celbini karar verilmesini, hasarlandığı iddia edilen yükün alüminyum ------emtiası olduğunu, toplam palet yükün değerinin ---- olduğu hasarlı olduğu iddia edilen yükün ----adet palet olup tazminat talep olunan ve hasarlı olduğu iddia edilen paletlerin her birinin değerinin ve hasar durumunun davacı tarafından ispatı gerektiğini, taşımaya konu yükün dava dışı------sigorta poliçesi ile teminat altına alındığını,

bu davada müvekkiline kusur atfı halinde poliçe teminatları çerçevesinde zararın tazmin edilmesi gerekeceğinden davanın------ ihbar edilmesini, dava konusu olayda zararın iddiasının sebebinin belli olmadığını, zararın yükleme boşaltma ya da ambalaj kifayetsizliğinden meydana gelmiş olması halinde taşımacının sorumlu tutulamayacağını, velev ki taşımacının da dahil olduğu bir işlem var ise müterafik kusurun tespiti gerekeceğini, tüm bu nedenlerle öncelikle CMR konvansiyonu ---------- gereğince davanın zamanaşımı yönünden talep edilebilirliği kalmadığından reddine, davacının aktif dava ehliyeti olmadığında davanın reddi taleplerinin kabulünü,

mahkeme aksi kanaatte ise öncelikle davacının ---- ------ ihbarını, davanın esastan reddine karar verilmesini mahkememizden talep etmiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE

Uyuşmazlık Konusu : Taraflar arasındaki ihtilaf, temelde davacı sigorta şirketinin dava dışı sigortalısına ait emtianın taşınması sırasında hasarlanması nedeniyle oluşan zarardan davalının sorumluluğunun bulunup bulunmadığı, hasar bildiriminin yapılıp yapılmadığı, davalının hasarın oluşmasında kusurunun bulunup bulunmadığı, hasarın ambalajlamada kaynaklanıp kaynaklanmadığı, davacının sigortalısının müterafik kusurunun bulunup bulunmadığı hususunda ihtilaf olduğu anlaşıldı.

Davanın Hukuki Niteliği: Dava, icra takibine yapılan itirazın iptali davasıdır.

Davanın Hukuki Sebebi: İtirazın iptalini düzenleyen 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu(İİK)'nun 67/1. Maddesindeki "Takip talebine itiraz edilen alacaklı, itirazın tebliği tarihinden itibaren bir sene içinde mahkemeye başvurarak, genel hükümler dairesinde alacağının varlığını ispat suretiyle itirazın iptalini dava edebilir." şeklindeki düzenlemedir.

DELİLLER

Celp ve tetkik olunan -----sayılı dosyasının incelenmesinde davacı/alacaklı tarafından davalı/borçlular aleyhine ---- tarihli takip talebinde ----- alacağın tahsili için genel haciz yoluyla ilamsız icra takibi yapıldığı, davalıların süresi içerisinde takibe faize, faiz oranına ve borcun tamamına karşı itiraz edildiği ve süresi içerisinde yapılan itiraz sonucu takibin durduğu anlaşılmıştır.

Celp ve tetkik olunan ----tarihli ibraname başlıklı belgenin incelenmesinde davaya konu hasar nedeniyle davacının sigortalısına ----- ödeme yaptığı ve yapılan bu ödemeyle hasardan dolayı alacaklıların davacı sigortaya temlik edildiği görülmüştür.

Dosyada mübrez ----başlangıç tarihli bitiş tarihi yazılmamış olan ---- sertifikasında sigorta ettiren ------------ olduğu anlaşıldı.

Celp ve tetkik olunan dava konusu taşımaya ilişkin nakliyat emtia sigorta poliçesinin incelenmesinde poliçeyi düzenleyen davacı taraf olduğu, sigortalının dava dışı ----Olduğu tanzim tarihinin --- olduğu, sigorta bedelinin ---- varış yerinin ---yükleme tarihinin--- tarihi olduğu, emtia cinsinin alüminyum ------, miktarının ise ------- olduğu anlaşılmıştır.

Tarafların tüm delilleri celp olunmuş ve nakliye taşıma uzmanı bilirkişiden rapor alınmasına karar verilmiş olup, bilirkişi dosyaya sunmuş olduğu --------tarihli raporunda özetle, davacının nakliye sigortasını sağladığı, davalıların da cmr kapsamında taşıma sorumluluğunu üstlendikleri dava konusu------ ---- emtianın ihracat ile ilgili gümrük işlemlerinin ------teslim şekli ile tanımlandığı, dava konusu jnny waltle gmbh unvanlı şirkete gönderilen ---- profilin davacının sigortacısı ----- ünvanlı dava dışı başka bir müşterisine gönderdiği -----alüminyum profil ve çubuk türü malzeme ile birlikte ----- hamulesi yük olarak taşındığı,

davaya konu emtianın taşıma belgesinde -----------tarihinde teslim edilen yük için ne zaman yazıldığı ya da taşıyıcının haberi olup olmadığı belli olmayan ---- meşruatın bulunması ve dava dışı sigortalı --- davacıya ---- mail yoluyla ------ gönderilen alüminyüm malzemenin hasarlı kısmının bedelini----- hurda bedelini ------ olarak göstermek suretiyle bildirmesi üzerine davacının herhangi bir ekspertiz çalışması yaptırmadan hasar tazminatına bildirilen hasar bedelinden sovdajı tenzil etmek yerine yani ------- yerine;

hem istenen hasar bedelini hem de hurda bedeli olmak üzere----- olarak sigortalısına ödediğini ve bu bedeli davalılardan talep ettiği anlaşılmakla taşıyıcıların sorumluluğunun tespiti yönünden cmr konvansiyon hükümlerinin uygulanması gerektiği,

somut olayda davacının sigortalısı ---- dava konusu -------- unvanlı başka bir müşterisine gönderdiği ------- çubuklarla birlikte aynı araçla komple ------ yük olarak taşındığında ve bu yükü taşıyıcı adına araç sürücüsünün araca yükleyip sabitleyebilmesi ya da yüklemeye nezaret görev esnasında gönderenin araca yüklediği profillerin istiflendiği paletlerin bir kısmının nakliye sürecinde aracın mutat salınımlarından etkilenip kısmen de olsa zarar görebileceğini,

sürücünün önceden ön görebilmesi fiilen mümkün olmadığından ayrıca dava konusu hasarın niteliği ve niceliği de davacı sigortacının görevlendirdiği bağımsız eksper tarafından yükün tahliye edildiği yerdeki depoda icra edilen ekspertiz çalışması sonucuna göre değil,

gönderen konumundaki davacının dava dışı sigortalısının tek taraflı talebine ve cmr nin teslim alan kısmında herhangi bir çekince olmadığı halde parça adedinin bulunduğu kısma ne zaman yazıldığı ya da taşıyıcının bilgisi olup olmadığı belli olmayan meşruhata göre belirlendiğinden bir başka ifadeyle hasar " alıcı taşımacıyla beraber durumlarını kontrol etmeden veya ziyan ve hasarın açıkça görüldüğü hallerde teslim anında veya açıkça görülmediği hallerde teslimden 7 gün içinde durumu kendisine bildirmeden malı tesellüm ederse,

bu husus onun yükü sevk mektubunda belirtildiği şekilde aldığına kanıt oluşturur açıkça gözükmeyen ziyan veya hasarlarda bildirme yazılı olarak yapılacaktır." hükmüne havi cmr madde 30 anlamında araç sürücüsünün de imzaladığı "çekinceli taşıma belgesindeki bilgilere" ya da araç sürücüsünün iştirakı sağlanmak suretiyle düzenlenen " teslim tutanağına" veya gümrük rezerv zaptına göre mahallinde ya da alıcının deposunda yapılan ekspertiz çalışmasına göre tespit edilmediğinden davaya konu hasarın taşıyıcının dava konusu alüminyum malzemeyi teslim aldığı an ile------ alıcısına teslim ettiği an arasında meydana geldiğini ve davalıların tazminat

bağlamında dava dışı alıcı ve dolayısıyla davacıya karşı sorumlu olduklarını söylemenin mümkün olmadığı ve davalıların tazminat ödeme sorumluluğu bulunmadığı yönünde rapor tanzim edilmiş ve rapor usulüne uygun olarak taraflara tebliğ edilmiştir.

Cmr konvansiyonu madde 30: alıcı taşımacı ile beraber durumlarını kontrol etmeden veya ziyan ve hasarın açıkça görüldüğü hallerde teslim anında veya açıkça görülmediği hallerde teslimden 7 gün içinde durumu kendisine bildirmeden malı tesellüm ederse, bu husus onun yükü sevk mektubunda belirtildiği şekilde alındığına kanıt oluşturur. Açıkça gözükmeyen ziyan ve hasarlarda bildirme yazılı olarak yapılacaktır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE KANAAT

Yargı yetkisini, Anayasanın 9. Maddesine göre, Türk Milleti adına kullanan Mahkememizce, uyuşmazlık konusu hakkında, yapılan açık duruşmalar ve yargılama sonunda(Ay. m.141), toplanan/sunulan deliller, ticaret sicil kayıtları, takip dosyası, bilirkişi raporu, iddia ve savunmalar ile tüm dosya mündericatı incelenip hep birlikte değerlendirildiğinde; dava dışı sigortalının müşterisi olan ---- şirkete göndereceği ------ağırlığındaki emtiayı taşıma işini davalıların üstlendiği ve taşıma işinin gerçekleştiği, taşıma işine istinaden davacı sigorta tarafından------ düzenlendiği,

dava dışı sigortalı tarafından davacı şirkete yurt dışına gönderilen alüminyum malzemenin hasarlı olduğu belirtilerek bildirimde bulunması üzerine davacı sigortanın herhangi bir eksper çalışması yapmadan ve bildirilen hasar bedelinden sovdaj tenzili de yapılmadan sigortalısına -------bedelinin ödendiği ve sigortalısı ile yapılan ibraname kapsamında yapılan ödeme tutarında alacağın sigorta şirketine temlik edildiği, davacı sigorta tarafından davalılara ödenen hasarın tazmini için ihtarda bulunulduğu,

ödeme yapılmaması üzerine davacı tarafından hasar bedelinin tazmini için genel haciz yoluyla ilamsız icra takibi yapıldığı ve davalıların takibe itirazı üzerine takibin durduğu ve huzurdaki itirazın iptali davasına konu edildiği,

somut olaya uygun ve hüküm kurmaya elverişli bilirkişi raporuna göre cmr konvansiyon hükümleri uyarınca davacı sigorta tarafından yükün gönderildiği yerde bağımsız eksper tarafından yapılan bir eksper çalışması olmadan sadece gönderen konumundaki sigortalının tek taraflı talebine ve cmr nin teslim alan kısmında herhangi bir çekince olmadığı halde taşıyıcının bilgisi olup olmadığı belli olmayan ve taşıyıcının imzasını içermeyen meşruata göre belirlenen hasar nedeniyle ödeme yapılması karşısında hasarın taşıyıcının dava konusu emtiayı teslim aldığı an ile cmr alıcısına teslim ettiği an arasında meydana geldiğinin cmr 30. Maddesi anlamında

ispatlanamadığı, davalıların iş bu hasardan dolayı sorumlu olmadıkları sonuç ve vicdani kanaatine varılarak davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.