İstanbul Anadolu 9. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2018/236 K.2020/605

T.C. İstanbul Anadolu 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2018/236 Esas

KARAR NO: 2020/605

DAVA

Tazminat (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 27/02/2018

KARAR TARİHİ: 10/11/2020

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkil şirket ile ----------- tarihinde yapılan sözleşme ile ---------- yapılması konusunda anlaşma yaptıklarını, bu anlaşmayla fabrikanın mekanik kısmında kullanılmak üzere --------- müvekkil şirket davalı şirketle ---- tarihinde anlaşma yaptığını, taraflar arasında yapılan bu sözleşme gereği davalı şirket müvekkil şirkete sözleşmede belirtilen malları en geç ----- içerisinde teslim etme taahhüdünü verdiklerini, bunun üzerine müvekkil şirket davalıya bu malları getirmesi konusunda sipariş verdiğini,

müvekkil şirket ---- da mekanik işlerini yapmakta olduğu ------davalının sözleşme gereği taahhüt ettiği malı, geç teslim etmesinden dolayı süresinde işini bitiremediğini, bu nedenle müvekkil şirket cezai şart ödemek durumunda kaldığını, müvekkil şirket tarafından cezai şart olarak ödenen gecikme cezasının sözleşme gereği karşılaması bakımından davalıya ---- yevmiye nolu ihtarname keşide edildiğini, ihtarname davalıya --------tarihinde tebliğ olduğunu, davalı şirket ise müvekkil şirkete malın tesliminin kendi kusurundan kaynaklanmadığını, üretici firmadan kaynaklandığını iddia ettiğini,

ancak bu iddianın taraflar arasında yapılan sözleşme gereği kabul edilemez olduğunu, müvekkil şirketin davalı şirketin sözleşme gereği vermiş olduğu süresinde teslim taahhüdüne güvenerek kendi tahhüdünü yerine getiremediğini, bu nedenle cezai şart ödemek zorunda kaldığını, tüm bu nedenlerle davanın kabulüne karar verilmesini arz ve talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; öncelikle mahkemenizde haksız ve hukuka aykırı olarak açılan iş bu davaya yönelik itirazlarımız yönünden huzurdaki dava da davacının açmış olduğu dava belirsiz alacak niteliğinde olup yine davacının iş bu sözleşme diye tabir ettiği niyet mektubunda belirlenen gecikme maddesine binaen --------yevmiye nolu ihtarından da anlaşılacağı üzere talep ettiği tutarı açıkça belirttiğini, bu yüzdendir ki likit alacak yönünden belirli olan iş bu davanın eksik yatırılan harcın tamamlanması gerekmekte olup miktarı belirli bir dava olduğunu,

mahkemece sözleşme konusu edilen hususlar öncelikle niyet mektubu niteliğinde olup iş bu sunulan niyet mektubu kesin bir taahhüt içermediğini, iş bu teklif karşı tarafın yazılı hususların içeriğini ve ürünün yurtdışından geldiğini bilerek ve kabul ederek olası sürelerin varlığını da kabul ederek teklif olarak kaldığını, ihtarnamede ve dava dilekçesinde ileri sürülen tüm iddialar hukuki dayanaktan yoksun ve gerçek dışı olduğunu, müvekkil firmadan talep edilen ürünlere ilişkin teklif formuna binaen ---- yangın pompası aksesuarları ile ----- pompa kontrol panelini talep edildiğini,

talep edilen ürünlerin tam ve eksiksiz olarak davacıya tesliminin sağlandığını, davacının da iş bu yönden aksi bir ifadesi bulunmadığını, ayrıca davacı tarafça ihtarnamede farklı dava dilekçesinde farklı tarihlerden bahsederek bir sözleşme yapıldığından bahsetse de sayın mahkemede iş bu teklif formunu incelediğinde o tarihte henüz kesinlik kazanmamış ve sözleşme niteliği de kazanmamış bu teklif formu için sürelerin başlangıcı muallakta kaldığını,

sayın mahkemece iş bu teklif formunu sözleşme olarak addedecek ise tarafımızca ------- nolu ihtarımızda da açıkça belirttiğimz üzere tarafımızca doğru ve eksiksiz olarak yapılan malın temini ve teslimi neticesinde söz konusu tüm şartlar yerine getirildiğini, tarafımıza yapılan sipariş formunda gecikme maddesi gereğince “malzeme teslim tarihinde üretici---- firmadan kaynaklanabilecek gecikmelerden ötürü gecikme cezası uygulanmaz” tarafımızca temin edilen ürünlerle alakalı müvekkil firma kaynaklı gecikme söz konusu olmayıp, gecikmenin sebebi üretici firma------ kaynaklı olduğunu,

iş bu durumda madde de açıkça belirtildiği üzere üretici firmadan kaynaklı olan gecikmelerde gecikme cezası uygulanamayacağından bu hususla alakalı tarafımıza hiçbir kusur atfedilmeyeceğini, söz konusu gecikme maddesi ile alakalı TTK 18/2 maddesi gereği davacı basiretli tacir gibi hareket etmesi gerektiği ve bu maddenin geçerliliğini kabul etmiş sayılması gerektiğini, davacının dilekçesindeki taraflar arasında yapılan sözleşme gereği teslim taahhüdüne güvenerek hareket eden davacı iş bu ilgili gecikme maddesine de riayet etme zorunluluğunda olup tarafımızın kusurundan kaynaklanmayan hiçbir hususu kabul etmemizde doğru olmayacağını,

ayrıca sayın mahkemenize kusurun tarafımıza ait olmadığına ilişkin dava dışı firma olan üretici firmadan ıslak imzalı kaşeli olarak temin edilen ve ------- yani işin mahiyetinin olduğu yeri göstererek; ilgili gecikme maddesinde ki “malzeme teslim tarihinde üretici firmadan kaynaklanabilecek gecikmeden ötürü gecikme ceası uygulanmaz” hususuna binanen yazılı delilimizi mahkemeye sunduklarını, iş bu yazılı belge dahi kusurun tarafımıza atfedilemeyeceğine ilişkin kesin delil teşkil ettiğini,

iş bu nedenle zamanında ve eksiksiz olarak teslimi gerçekleştirilen ürünlerle alakalı haksız ve hukuki mesnetten yoksun olarak talep edilen bedeli hiçbir surette kabul etmediğimizi bildirir haksız olarak ikame edilen iş bu davanın reddini talep etmiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE

Dava, taraflar arasında ----tarihinde yapılan sözleşme kapsamında sözleşmede teslimatın ----içerisinde yapılacağı kararlaştırılmış olmasına rağmen, davalının sözleşme içeriği makineleri geç teslim etmesi nedeniyle davacının davalıdan geç teslim nedeniyle dava dışı-----ödediğini iddia ettiği cezai şart bedelinin tahsiline ilişkin tazminat davasıdır.

Celp ve tetkik olunan ---- tarihli davacı tarafından düzenlenen ve tarafların sözleşme olduğunu beyan ettiği ancak teklif formu olduğu anlaşılan belgenin incelenmesinde teklifin içeriğinin dizel motorlu yangın pompası olduğu, pompaların markasının---- toplam tutarının ---- olduğu, ticari açıklamalar kısmında teklifin --- gün süre ile geçerli olduğu, teklif formunun altında davacı şirket kaşe ve imzasının olduğu ve teklif formu altında el yazısıyla " bu teklifte belirtilen --- süresi ---- tarihinde tekrar görüşülüp reel teslim süresi belirtilip teyitleşilecektir " ibaresinin olduğu,

teslim süresinin kesin sipariş ve/veya avans ödemesini takiben pompa grubu --- teslim şeklinde olduğu, gecikme başlıklı madde de malzeme teslim tarihinde üretici firmadan kaynaklanabilecek gecikmelerden ötürü gecikme cezası uygulanmaz. ---- sorumlu olduğu gecikmelerde aylık % 5 gecikme cezası uygulanır.

Davalı vekili tarafından dava dışı ----davalıya göndermiş olduğu --- mail mahkememizce davalıya tercüme ettirilmiş olup, ---- dava dışı --- tarafından --- tarihinde davalı şirkete hitaben gönderildiği, projenin dizel motor tahrikli yangın ------ konunun teslimat olduğu, mail içeriğinin " amerikan tipi pompa etiketleri ve ---- işaretleri nedeniyle gümrükte biraz zaman harcandığı aşikardır.

Ancak gerekli etiketler ve ilgili belgeler 3 hafta içinde adresinize gönderilecektir. " şeklinde olduğu, yine ---- tarihli mail de davalıya hitaben gönderildiği, projenin ----- teslimat olduğu ve mail içeriğinin " üçüncü taraf teslimatları nedeniyle yukarıdaki sipariş standart teslimatımızdan 6 hafta sonra teslim edildiği, geç teslimat için özür dileriz, ancak bu bizim kontrolümüz dışındadır, şeklinde olduğu görülmüştür.

Mahkememizce tarafların tüm delilleri celp olunmuş ve bilirkişiden rapor alınmasın karar verilmiş olup, bilirkişi dosyaya sunmuş olduğu ---- tarihli raporunda özetle; taraflar arasında-----tarihli belgenin bir teklif olduğu, bu hali ile davalının üstlendikleri hem satım hem eser sözleşmesinin unsurlarını içeren bir karma işlem olduğu, söz konusu teklifin bir icat olduğu,

davacı yan eylemli olarak bu teklifi kabul etmiş ve asli edim olan tevdiye borcunu yerine getirmiş olup, taraflar arasında teklife uygun olarak irade uyuşmasının tamamlandığı ve sözleşmesel ilişkinin tekamül ettiği, teklif metninin gecikme başlıklı kısmında " malzeme teslim tarihinden üretici firmadan kaynaklanabilecek gecikmelerden ötürü gecikme cezası uygulanmayacağı " nın belirtildiği dosyada mecvut dava dışı ----firmasından gönderilen maillerin incelenmesinde geç teslimatın --- kaynaklandığı ve ----firması tarafından kabul edildiği ve işbu mail mahkemece yerinde görülür ise davalının davacıya karşı bir tazmin borcu doğmadığını,

diğer yandan cezai şart taraflarca münakip bir sözleşme ile açıkça kararlaştırılmadığı bir duruma cezai şart istenmesi olanağının bulunmadığını, davacı taraf kendisinin davalının sebep olduğu gecikme nedeniyle dava dışı üçüncü kişiye cezai şart ödediğini iddia ederek bu bedeli davalıdan istemektedir.

Ancak dosyaya sunulan belgelerin incelenmesinde davacının üçüncü kişiye cezai şart ödemesini mümkün kılan ve kendisi ile dava dışı üçüncü kişi arasında akdedilmiş bir sözleşmenin cezai şarta ilişkin hükmünün varlığını ispata yeterli olmadığı ve ödenen cezai şartın davalının sebep olduğu gecikme nedeniyle doğrudan irintili olarak bir cezai şartın ödendiğini ispata elverişli olmadığı, bu nedenle davacının iddiasını ispat edemediği yönünde rapor tanzim edilmiş ve rapor usulüne uygun olarak taraflara tebliğ edilmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE KANAAT

Yargı yetkisini, Anayasanın 9. Maddesine göre, Türk Milleti adına kullanan Mahkememizce, uyuşmazlık konusu hakkında, yapılan açık duruşmalar ve yargılama sonunda(Ay. m.141); toplanan/sunulan deliller, iddia ve savunmalar ile tüm dosya mündericatı incelenip hep birlikte değerlendirildiğinde; davalı tarafından davacıya ---- yangın pompası satımı konusunda teklif formu düzenlendiği, teklif formunda teslimatın ----- yapılacağının kararlaştırıldığı ve gecikme başlıklı maddede üretici firmadan kaynaklanabilecek gecikmelerden dolayı gecikme cezası uygulanmayacağının kararlaştırıldığı,

davalının da teklifi kabul ettiği ve teklif formu kapsamında belirtilen tutarı davalıya ödediği ve teklife konu ürünlerin davalı tarafça davacıya teslim edildiği, davacının talebinin ürünlerin geç tesliminden dolayı dava dışı şirketin ödemiş olduğu cezai şartın tahsiline ilişkin olduğu, davalı tarafından dosyaya sunulan teklife konu dizel motorlu yangın pompasının üreticisi olduğu anlaşılan dava dışı ---- gönderilen maillerin ----tercümelerinin incelenmesinde teklif formuna konu yangın pompalarının davalıya geç gönderildiğinin kabul edildiği, bu kapsamda gecikmeden dolayı davalının bir kusurunun bulunmadığı,

teklif formunda üretici firmadan kaynaklanan gecikmelerden dolayı cezai şartın uygulanmayacağına karar verilmiş olması karşısında davacının cezai şart talebinin yerinde olmadığını, kaldı ki davacının üçüncü kişiye ödemiş olduğunu iddia ettiği cezai şart tutarının davalının geç tesliminden kaynaklanıp kaynaklanmadığının da davacı tarafından ispatlanamadığı sonuç ve vicdani kanaatine varılarak davanın reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.